Những “hòn đá tảng” phải vượt qua

Phó Chủ tịch UBND xã Ka Lăng Phùng Phù Cà cho biết: “Toàn xã Ka Lăng có 530 hộ với 2.510 nhân khẩu, thu nhập bình quân đầu người đạt 25 triệu đồng/người/năm. Trong những năm qua, được Đảng và Nhà nước quan tâm đầu tư, cơ sở hạ tầng của xã đã xây dựng cơ bản, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng lên, tuy nhiên, theo chuẩn nghèo mới, tỉ lệ hộ nghèo của xã hiện còn rất cao với 66%”.

Với nguồn lực đầu tư từ nhiều chương trình, dự án, đến nay, Ka Lăng đã hoàn thành 12 tiêu chí xây dựng nông thôn mới, bao gồm: Quy hoạch; giao thông; thủy lợi; điện; cơ sở vật chất văn hóa, thông tin và truyền thông; lao động có việc làm; giáo dục và đào tạo; y tế; văn hóa; hệ thống chính trị và tiếp cận xã hội; quốc phòng và an ninh. Còn lại 7 tiêu chí, địa phương này đang gặp nhiều khó khăn trong triển khai thực hiện, đó là: Trường học; cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn; nhà ở dân cư; thu nhập; hộ nghèo; tổ chức sản xuất; môi trường và an toàn thực phẩm.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, tỷ lệ hộ nghèo còn cao chính là “hòn đá tảng” lớn nhất cản bước tiến trên con đường xây dựng nông thôn mới của xã Ka Lăng, trong khi từ năm 2020 đến nay, nguồn ngân sách trực tiếp cho đầu tư xây dựng nông thôn mới ở xã Ka Lăng còn hạn chế. Ông Phùng Phù Cà cho biết: “Tỉ lệ hộ nghèo của xã chủ yếu tập trung ở đồng bào La Hủ và Mảng, trong đó, có 45 hộ dân người La Hủ thuộc diện đặc biệt khó khăn, không có nhà ở đạt tiêu chí nông thôn mới. Đây cũng là điểm yếu nhất của xã”.

Theo ông Phùng Phù Cà, trong những năm qua, nguồn lực đầu tư dành cho người dân tộc La Hủ là rất lớn, trong đó có việc đầu tư làm nhà, khai hoang, cải tạo đất sản xuất, xây dựng hệ thống điện, điểm trường tại các bản người La Hủ sinh sống. Bên cạnh đó, các mô hình sinh kế theo kiểu “cầm tay chỉ việc” như hỗ trợ giống vật nuôi cho người La Hủ cũng được triển khai thực hiện. Thậm chí, xã Ka Lăng còn thành lập một nhóm người dân có kinh nghiệm chăn nuôi trực tiếp tới bản của người La Hủ hướng dẫn cách chăn nuôi, trồng trọt, nhưng những chuyển biến trong nhận thức và hành động của dân tộc này còn rất hạn chế. Cho đến nay, các hộ dân người La Hủ vẫn là những người nghèo nhất ở xã Ka Lăng. Chính vì vậy, trong giai đoạn sắp tới, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc La Hủ vẫn là một trong những ưu tiên của Ka Lăng.

Trao đổi với chúng tôi, Phó Chủ tịch UBND xã Ka Lăng cho biết, địa phương đặt mục tiêu đến năm 2024, thu nhập bình quân đầu người đạt 30 triệu đồng/người/năm. “Để thực hiện được mục tiêu này, chúng tôi đang vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thu hẹp diện tích trồng lúa, ngô sang các loại cây có giá trị kinh tế cao. Trước mắt, chính quyền xã đã khảo sát và quyết định chuyển đổi 45ha diện tích trồng sả sang trồng quế, đồng thời, mở rộng diện tích trồng cây dược liệu, cây mắc ca và phát triển chăn nuôi lợn, bò theo hướng vận động 2-3 hộ dân liên kết khoanh vùng chăn thả đàn trâu, bò, nuôi lợn sinh sản”.

Khó cũng phải làm

Thực tế, Ka Lăng có tiềm năng rất lớn để phát triển các loại cây dược liệu, cây công nghiệp có giá trị. Tuy nhiên, do nguồn tiêu thụ không ổn định nên giá cả rất bấp bênh. Ví dụ điển hình là cây sả, một loại cây được coi là cây xóa đói, giảm nghèo ở nhiều địa phương trong địa bàn tỉnh Lai Châu. Trước đây, người dân trồng sả, chiết xuất tinh dầu bán sang Trung Quốc với giá 600.000 - 650.000 đồng/lít. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, cửa khẩu U Ma Tu Khoòng đóng cửa 2 năm qua khiến cho việc tiêu thụ tinh dầu sả và các nông sản khác đang rất khó khăn, giá thu mua giảm xuống còn khoảng 200.000 đồng/lít.

Theo người dân Ka Lăng, việc tăng thu nhập cho các hộ dân như mục tiêu đặt ra hiện đang là bài toán tương đối khó đối với cấp ủy, chính quyền xã Ka Lăng. Ông Cà chia sẻ tiêu chí thu nhập có tác động qua lại tới tiêu chí hộ nghèo. Nếu thực hiện thành công các giải pháp tăng thu nhập cho người dân sẽ trực tiếp tác động làm giảm tỉ lệ hộ nghèo trên địa bàn xã. Do vậy, dù khó, chính quyền xã Ka Lăng vẫn đặt quyết tâm chính trị cao, tận dụng mọi nguồn lực, sử dụng tổng hợp các biện pháp để thực hiện mục tiêu này.

Điều khiến ông Cà và chính quyền xã Ka Lăng trăn trở nữa là việc thực hiện tiêu chí tổ chức sản xuất. Đây là một trong những tiêu chí quan trọng, có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, làm nền tảng để hoàn thành các tiêu chí về thu nhập và tỉ lệ hộ nghèo. Như đã nói ở trên, Ka Lăng có tiềm năng rất lớn sản xuất các sản phẩm nông sản có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, hầu hết các sản phẩm đều xuất bán tươi mà không qua chế biến. Hiện nay, ở Ka Lăng mới chỉ có một người đứng ra thu mua nấm đỏ tươi, sau đó sấy khô rồi xuất bán ra thị trường. Chính quyền xã Ka Lăng đang kêu gọi, khuyến khích người dân, doanh nghiệp liên kết, hình thành các tổ chức kinh tế hợp tác, hợp tác xã sản xuất, chế biến nông sản.

Về tiêu chí nhà ở dân cư, xã Ka Lăng phấn đấu đến năm 2025 xóa hết nhà tạm bằng việc huy động nguồn lực từ các chương trình, dự án hỗ trợ người nghèo. Trong khi đó, với tiêu chí trường học, Ka Lăng phấn đấu đến năm 2023 hoàn thành. “Khuôn viên của trường học chật hẹp là một trong những nguyên nhân khiến cho chúng tôi chưa hoàn thành tiêu chí trường học. Để thực hiện tiêu chí này, xã đã tìm được mặt bằng để xây trường rộng rãi hơn. Chúng tôi hy vọng, chậm nhất là vào năm 2023 sẽ hoàn thành tiêu chí trường học” - ông Cà cho hay.

Công cuộc xây dựng nông thôn mới ở xã Ka Lăng gặp rất nhiều khó khăn, song có thể nhận thấy những dấu hiệu tích cực và quyết tâm chính trị rất cao của người dân và chính quyền địa phương ở vùng biên giới này. Hy vọng, với sự nỗ lực vượt khó, trong một ngày không xa, Ka Lăng sẽ chính thức “cán đích” nông thôn mới.

An Nhiên