Chiều 24-3, đoàn khảo sát liên Bộ đã đi khảo sát tình hình thực tế tại Cửa khẩu Xín Mần. Tại đây, đoàn đã được lãnh đạo huyện Xín Mần và cơ quan quản lý tại cửa khẩu giới thiệu chi tiết về công tác quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật, hoạt động cửa khẩu cũng như hoạt động tại cửa khẩu phía đối diện.

Cặp cửa khẩu phụ Xín Mần - Đô Long là một trong bốn cặp cửa khẩu trên đoạn biên giới giữa tỉnh Hà Giang, Việt Nam với tỉnh Vân Nam, Trung Quốc được mở theo quy định tại khoản 1, Điều 7 của Hiệp định tạm thời ký ngày 7-11-1991. Đây cũng là cặp cửa khẩu được xác định sẽ mở khi có đủ điều kiện ghi tại khoản 2, Điều 2 của Hiệp định về Cửa khẩu và Quy chế quản lý cửa khẩu biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc giữa Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam và Chính phủ nước CHND Trung Hoa, ký ngày 18-11-2009.

Tại buổi làm việc vào sáng 25-3, Thường trực UBND tỉnh Hà Giang đã báo cáo về công tác chuẩn bị của tỉnh cho việc chuẩn bị mở cửa khẩu. Hiện nay, cơ sở hạ tầng tại cửa khẩu Xín Mần đang được triển khai thi công Giai đoạn 1 theo Quyết định số 2583/QĐ-UBND ngày 27-11-2012 của UBND tỉnh Hà Giang, phê duyệt Đồ án Điều chỉnh quy hoạch chi tiết cửa khẩu Xín Mần - Đô Long giai đoạn 2010 - 2020, tầm nhìn đến năm 2025. Tổng diện tích quy hoạch cửa khẩu là 35ha, với đầy đủ các hạng mục công trình, tổng dự toán kinh phí phê duyệt gần 189 tỷ đồng.

Về các lực lượng chức năng tại cửa khẩu: BĐBP, Hải quan, Công an, Kiểm dịch... đã kiện toàn cơ cấu, sẵn sàng đưa vào hoạt động. Đại tá Hoàng Đình Xuất, Chỉ huy trưởng BĐBP Hà Giang cho biết: Lực lượng BĐBP đã chuẩn bị về quân số cũng như công tác nghiệp vụ liên quan, sẵn sàng nhận nhiệm vụ khi cửa khẩu được đưa vào hoạt động.

Trong 3 năm gần đây, do điều kiện giao thông còn nhiều khó khăn, hệ thống đường từ trung tâm huyện Xín Mần vào cửa khẩu bị xuống cấp nghiêm trọng, cặp cửa khẩu Xín Mần - Đô Long chưa chính thức đưa vào hoạt động mở rộng, chính vì thế nên chưa phát huy được hết tiềm năng, thế mạnh...

Trên khảo sát tình hình thực tế và qua báo cáo của Thường trực UBND tỉnh, tại buổi làm việc vào sáng 25-3, đoàn đã đưa ra một số ý kiến tham mưu cho chính quyền địa phương về công tác chuẩn bị mọi mặt cho việc đưa cửa khẩu đi vào hoạt động chính thức. Trong đó, chú trọng nhất là xây dựng hệ thống đường giao thông hợp lý, thuận lợi. Tuyến đường di chuyển hàng hoá qua Lào Cai, sang cửa khẩu Xín Mần được Đoàn khảo sát liên bộ nhận định là tuyến đường thuận lợi nhất, vì sẽ phát huy được công năng của cung đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai.

Bên cạnh đó, việc thiết lập hành lang kinh tế Đông - Tây (Đông: Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh...; Tây: Lào Cai...), hình thành vành đai phát triển kinh tế, cũng là một mấu chốt rất quan trọng cho việc duy trì hoạt động và phát triển kinh tế khu vực cửa khẩu cũng như các vùng lân cận. Theo đồng chí Nguyễn Anh Dũng, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Biên giới quốc gia, Bộ Ngoại giao, tỉnh Hà Giang cần chú trọng hình thành vùng liên kết kinh tế, kết nối giao thông để thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư vào khu vực cửa khẩu Xín Mần.

Về phía Trung Quốc, trong các buổi hội đàm, chính quyền và các lực lượng chức năng tỉnh Vân Nam đã nhiều lần đề cập đến vấn đề mở cửa khẩu song phương XÍn Mần - Đô Long. Phía nước bạn đã kiện toàn biên chế tổ chức đối với lực lượng chức năng tại cửa khẩu phù hợp với mô hình cửa khẩu song phương thông qua việc giải thể Trạm kiểm soát biên cảnh Đô Long, thành lập Trạm kiểm soát Biên phòng Mã Quan vào khoảng tháng 7-2015, có nhiệm vụ chuyên kiểm soát hoạt động xuất, nhập cảnh và xử lý các vụ việc xảy ra tại khu vực cửa khẩu.

Hệ thống cơ sở hạ tầng cũng đã được phía nước bạn hoàn thiện, chuẩn bị sẵn sàng cho việc mở cửa khẩu. Theo nhận định, đánh giá của Đoàn khảo sát, đường giao thông từ Trấn Ma Ly Pho tới cửa khẩu Xín Mần thuận lợi hơn rất nhiều so với tới CKQT Thanh Thuỷ, vì vậy chi phí di chuyển hàng hoá sẽ thấp hơn. Do đó, nếu cặp cửa khẩu Xín Mần - Đô Long được đưa vào hoạt động thuận lợi sẽ là cơ sở để phát triển kinh tế, không chỉ riêng khu vực cửa khẩu mà của cả nước.

Kết thúc buổi làm việc ngày 25-3, đồng chí Nguyễn Minh Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang đã cảm ơn và tiếp thu những ý kiến đóng góp của đoàn công tác liên bộ. Theo đồng chí Nguyễn Minh Tiến, tỉnh sẽ cố gắng thực hiện tốt nhất mọi công tác để chuẩn bị cho việc mở cửa khẩu song phương Xín Mần - Đô Long và phát huy tối đa chức năng hoạt động của cặp cửa khẩu này.

Lê Đào