Biên phòng - Đã bao lần bị xua đuổi, bị bắt bớ, thậm chí bị giam, phải chịu những trận đòn, tàu bị chủ nậu xiết, cả nhà phải đi làm thuê..., tưởng như thuyền trưởng Mai Phụng Lưu (xã An Vĩnh, huyện Lý Sơn, Quảng Ngãi) sẽ từ giã biển. Nhưng không, ngư phủ dạn dày, với nước da màu nắng ấy vẫn chỉ một mực đi về Hoàng Sa mang theo khát vọng làm giàu trên vùng biển của cha ông. Người ta gọi anh bằng những cái tên đầy cảm phục: Sói biển, kình ngư, anh hùng biển cả...
Hoàng Sa trong tim
Có lẽ, cái may mắn nhất trong chuyến đi ra đảo Lý Sơn của chúng tôi là gặp được Mai Phụng Lưu - thuyền trưởng của con tàu đầy sóng gió bởi chuyến đi 34 ngày ở Hoàng Sa của anh vừa mới cập bến được 2 ngày.
Và câu chuyện về những chuyến đi khiến chúng tôi nể phục về tính kiên trì và bản lĩnh của anh. 13 tuổi, lần đầu tiên, Mai Phụng Lưu được theo cha đến Hoàng Sa. Hoàng Sa trong mắt anh là dải cát vàng ôm lấy các hòn đảo, nơi trú ngụ lý tưởng cho các tàu thuyền mỗi khi gió nổi. Đó còn là nơi để người ngư phủ gốc Lý Sơn này tự hào về cha ông, bởi trên các đảo có những tấm bia ghi tên Phạm Hữu Nhật và Phạm Quang Ảnh - những thủy binh hải đội Hoàng Sa của Lý Sơn từ vài trăm năm trước...
7 năm sau, anh được cha giao tay lái chính của tàu và 7 năm sau nữa, anh đã có tiền mua tàu riêng để ra khơi bất cứ khi nào nhớ biển. Những chuyến đi về Hoàng Sa đã trở thành thói quen và nỗi đam mê của ngư phủ Mai Phụng Lưu khi được hành nghề trên vùng biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
“Say” Hoàng Sa tới mức khi chiều 30 Tết, tất cả các ngư dân đã đưa tàu thuyền vào bờ để cùng gia đình làm mâm cỗ cúng giao thừa thì anh vẫn còn mê mải với “dải cát vàng” này. Đã quá giờ Ngọ của ngày 30 Tết năm 2006, thuyền trưởng Mai Phụng Lưu vẫn cùng các bạn nghề lặn bắt hải sâm gần đảo Trụ Cẩu. Anh nghĩ “đang vô mánh, bỏ về thì tiếc quá. Hoàng Sa cũng là quê hương, trên tàu này có mình và hai con trai, thế cũng là gia đình”.
Đó là cái Tết đầu tiên trên biển của anh. Không có bánh chưng, anh bảo mọi người nấu xôi, thịt gà để thắp hương. Anh nhớ mãi cái cảm giác xúc động nghẹn ngào khi nghe lời chúc Tết của Chủ tịch nước Trần Đức Lương qua radio. Sao lúc ấy Hoàng Sa lại gần với đất liền đến thế. Sau đó, chính anh - thuyền trưởng trực tiếp khai xuân mở màn cho mùa ra khơi mới.
![]() |
| Kình ngư Mai Phụng Lưu. |
4 lần sinh tử
Chỉ trong 5 năm, con tàu của thuyền trưởng Mai Phụng Lưu 4 lần bị tàu nước ngoài bắt giữ, đòi tiền chuộc, khiến gia đình anh luôn trong tình trạng nợ nần chồng chất vì mượn số tiền chuộc quá lớn. Chỉ tính riêng năm 2010, anh bị bắt 2 lần khi đang hành nghề trên biển. Đó là tháng 4-2010, tàu của Mai Phụng Lưu gồm 11 thuyền viên (trong đó có 2 con trai và 1 con rể của anh) khi đang lặn tìm hải sâm đã bị tàu nước ngoài bắt. Do gia đình anh không thể vay mượn được số tiền gần 200 triệu đồng như yêu cầu nên sau hơn một tháng bị giam cầm, anh cùng các thuyền viên của mình được thả về. Nhưng cũng vì không nộp tiền chuộc nên con tàu của anh bị đập phá, lấy hết thiết bị, phụ tùng. Sau 2 ngày lênh đênh và được tàu của các ngư phủ khác lai dắt, cả đoàn về được Lý Sơn. Lại điệp khúc vay mượn khắp nơi để có tiền sửa tàu, lấy lương thực, nhưng chỉ độ một tháng sau, thuyền trưởng Lưu lại đi Hoàng Sa trong sự ngạc nhiên tột độ của mọi người.
Cũng chỉ 4 tháng sau, Mai Phụng Lưu cùng 9 ngư phủ khác trên tàu của mình lại tiếp tục bị “những người quen cũ” vây ráp. Lần này họ đánh đập, giam giữ anh, bạn nghề của anh cùng con tàu. Nhưng anh không còn đơn độc. Thông tin anh bị bắt giữ đã đến tai chính quyền địa phương, lực lượng biên phòng ở địa bàn và cả cộng đồng người dân hòn đảo Lý Sơn. Tất cả cùng vào cuộc quyết liệt, cuối cùng tàu của anh đã được trao trả về Việt Nam vô điều kiện. Hành trình trở về được hơn một giờ thì tàu bị hỏng máy. Trên tàu không còn hệ thống thông tin liên lạc nên con tàu cứ trôi dạt vô định. Đến ngày thứ 7 lênh đênh trên biển, tàu của anh mới được phát hiện và được kéo về đảo Trụ Cẩu. 7 ngày sau, tàu anh được lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam đưa về đất liền. Tại cảng Dung Quất, các thuyền viên và đặc biệt là thuyền trưởng Mai Phụng Lưu đã được mọi người đón chào như anh hùng của biển cả. Nhiều đơn vị, tổ chức đã ủng hộ tiền cho anh và các thuyền viên để phần nào bù đắp những thiệt hại trong các chuyến đi.
Cảm kích trước một ngư phủ lúc nào cũng “sinh nghề tử nghiệp” với Hoàng Sa, Ngân hàng Đông Á đã quyết định trích 300 triệu đồng từ quỹ tín dụng cho thuyền trưởng Mai Phụng Lưu vay để mua tàu mới. Trong 3 năm, anh sẽ phải trả đủ cả gốc lẫn lãi cho ngân hàng bằng cách cứ 3 tháng trả lãi 1 lần, 6 tháng trả gốc 1 lần. Vẫn biết rằng, lúc này, số tiền ấy là rất cần thiết cho khát vọng Hoàng Sa của anh, nhưng khi nghe những lời tâm sự của vợ anh - chị Phạm Thị Đợi, chúng tôi không khỏi chạnh lòng. Chị bảo: “Tiền vay nợ để chuộc anh 2 lần trước, rồi tiền nợ để sửa chữa tàu sau mỗi lần bị bắt vẫn còn chưa trả hết. Giờ lại thêm nợ mới, sắp đến mùa biển động rồi, sẽ không đi biển được, tàu lại phải nằm bờ, khéo mà cái nhà này cũng thế chấp mất thôi”. Nghe vậy, chúng tôi chưa biết nên dùng lời nào để động viên chị thì Mai Phụng Lưu đã nói chen ngang. Giọng anh thủ thỉ mà chắc nịch, đủ để vợ anh và chúng tôi hiểu rằng anh đã quyết: “Hoàng Sa là một phần Tổ quốc thiêng liêng. Ở đó rất nhiều ngư phủ khác, hoàn cảnh cũng giống mình mà họ vẫn đi đấy thôi. Nếu lại bị bắt, tôi lại về vay tiền mua tàu tiếp. Đời tôi chỉ có đi Hoàng Sa thôi. Tôi tin nhiều người đứng bên tôi khi tôi ra biển cả”.
Khi chúng tôi đặt bút viết bài về Mai Phụng Lưu cũng là lúc anh bạn đồng nghiệp nhắn tin: Ngày 15-7, Ngân hàng Đông Á - Chi nhánh Quảng Ngãi đã bàn giao số tiền 300 triệu đồng cho thuyền trưởng Mai Phụng Lưu để tiếp tục khát vọng Hoàng Sa. Vậy là, “sói biển” Mai Phụng Lưu đã sẵn sàng cho những chuyến đi tới dải cát vàng ở phía mặt trời mọc. Và anh đã hiểu rõ rằng, mình và các thuyền viên không còn “đi biển mồ côi một mình”.








