Biên phòng - Những hòn đảo năm xưa khô khát, hoang vu giờ đây đã tràn ngập màu xanh khát vọng. Những bãi cạn ngập sâu khi thủy triều lên đã liên tục có người canh giữ. Từ xa nhìn vào, hầu hết các đảo nổi nơi đây như vừa có dáng dấp một đô thị, lại vừa như một làng quê Việt Nam ở bất cứ nơi nào ta bắt gặp. 41 năm đã qua kể từ ngày giải phóng Trường Sa, nhìn vào sự phát triển lớn mạnh của quần đảo hôm nay, càng thấy trân quý hơn giá trị của những chiến công đã đi vào lịch sử dân tộc.
Chiến thắng cho hôm nay
Tháng 4 năm 1975, khi những cánh quân "thần tốc, bất ngờ, táo bạo" tiến về giải phóng miền Nam thì cũng là lúc lực lượng Đặc công Hải quân nhận lệnh giải phóng quần đảo Trường Sa trong tay quân đội Việt Nam Cộng hòa. Thiếu tướng Mai Năng, Anh hùng lực lượng vũ trang, nguyên Tư lệnh Binh chủng Đặc công nhớ lại: Chúng tôi vốn là lính đặc công chuyên đánh các mục tiêu dưới nước, ở căn cứ hải quân của đối phương. Thế nhưng bây giờ đánh đây coi như ta đánh ở trên khô. Cái khó thứ hai là đặc công thì tất cả mọi công tác phải chuẩn bị trước, có nghĩa là biết địch biết ta, chưa biết địch ra sao thì khó đảm bảo bí mật, bất ngờ, luồn sâu, ép sát, đánh hiểm, thắng lớn được.
Đại tá Nguyễn Ngọc Quế, nguyên Đoàn trưởng Đoàn Đặc công 126 cho biết, hơn 200 chiến đấu viên tinh nhuệ của Đoàn Đặc công nước 126 đã chia thành các mũi tiến công, bất ngờ tập kích từng đảo. Với cách đánh linh hoạt và bản lĩnh ngoan cường của những người lính Đặc công Hải quân, các điểm đảo thuộc quần đảo Trường Sa lần lượt được quân đội ta tiếp quản. Ngày 29-4-1975, Bộ Tư lệnh Hải quân và Tư lệnh Quân khu 5 hoàn thành nhiệm vụ giải phóng quần đảo Trường Sa, tạo nên một chiến thắng quan trọng, góp phần vào đại thắng của dân tộc trong cuộc Tổng tiến công giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước năm 1975.
Kể từ trận thắng oanh liệt ấy, 41 năm trôi qua, các thế hệ chiến sĩ Hải quân đổ mồ hôi, công sức và cả xương máu để xây dựng Trường Sa trở thành một phần máu thịt kiên trung nơi biển đảo cực Đông của Tổ quốc. Những hòn đảo năm xưa khô khát, hoang vu giờ đây đã tràn ngập màu xanh khát vọng. Hệ thống doanh trại, nhà làm việc của cán bộ, chiến sĩ và chỉ huy đảo, những căn nhà nhỏ của nhân dân huyện đảo với tường vàng, hắt màu đỏ của mái ngói lên nền trời xanh như khẳng định Trường Sa chính là một phần trong trái tim Tổ quốc.
Tĩnh tâm nơi bão tố
Đối với chúng tôi, những người lần đầu đến với Trường Sa, điều ngạc nhiên nhất chính là dáng dấp biết mấy thân thương, mềm mại của những ngôi chùa Việt. Giữa nơi khô cằn nắng cháy, trên các đảo Song Tử Tây, Sơn Ca, Sinh Tồn, Nam Yết, Trường Sa Lớn... đều hiển hiện một tòa tâm linh được đặt ở vị trí hướng mặt về Thủ đô Hà Nội. Các ngôi chùa được xây bằng đá xanh, gạch và các loại gỗ quý theo phong cách truyền thống mái cong ngói vẩy, thiết kế tam quan hai tầng tám mái với tư tưởng đạo pháp luôn đồng hành cùng dân tộc, góp phần đem lại sự bình an, thịnh vượng cho quần đảo nơi đầu sóng ngọn gió của Tổ quốc. Ngoài ra, trong khuôn viên các chùa ở huyện đảo Trường Sa đều có bàn thờ anh hùng liệt sĩ - những người đã hy sinh anh dũng trên vùng biển đảo cực Đông này.
Không chỉ trở thành những "cột mốc văn hóa" quan trọng, góp phần khẳng định chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc, những ngôi chùa ở Trường Sa còn là sự thể hiện cụ thể và sinh động đời sống văn hóa, tinh thần của người Việt nơi biển đảo. Đồng thời, đây cũng là nơi khách đến với Trường Sa tìm đến dâng hương với tấm lòng tôn kính, nguyện cầu cho quốc thái, dân an.
Đặc biệt, lần đầu tiên, giữa biển trời mây nước trùng khơi, tại ngôi chùa linh thiêng trên đảo Sơn Ca đã xuất hiện khóm tre đằng ngà. Vừa vun gốc cho khóm tre, Trung tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam vừa nói như tâm tình: "Nói đến tre là chúng ta nói đến đặc trưng truyền thống văn hóa của Việt Nam và nhớ đến sự tích Phù Đổng Thiên Vương đã dùng tre đánh giặc ngoại xâm. Và bây giờ, biểu tượng tre đằng ngà cũng đã trở thành biểu tượng của quân và dân ta hướng về biển đảo, vừa khao khát hòa bình, vừa thể hiện ý chí quyết tâm sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống. Và cũng là sự gửi gắm của đất liền, gửi gắm của làng quê Việt Nam đối với cán bộ, chiến sĩ của vùng biển đảo, trong đó có quần đảo Trường Sa".
Cũng trong niềm cảm xúc dâng tràn, Thượng tá Bùi Thị Lan Phương, Trưởng ban Phụ nữ Quân đội chia sẻ, khi đến với những ngôi chùa thì tôi cảm giác như đang đặt chân tới làng quê của Việt Nam, bởi vì nó mang tới sự thanh bình. Tâm linh của người Việt luôn luôn hướng về tình yêu rất bao la rộng lớn như tình yêu quê hương đất nước. Và truyền thống của người Việt Nam là truyền thống đùm bọc, yêu thương nhau. Do vậy, tình cảm với Trường Sa mênh mông sóng gió không xa, vì Trường Sa luôn trong trái tim của mỗi người dân đất Việt.
Khát vọng Trường Sa - khát vọng hòa bình
Khát vọng bảo vệ sự bình yên cho biển đảo và thềm lục địa thiêng liêng luôn ngời sáng trong ánh mắt những người lính Trường Sa đang miệt mài bám thao trường bãi tập. Khát vọng ấy ngời ngợi xanh trên những tán dừa, phong ba, bàng vuông, mù u, đu đủ; trên luống rau xanh gợi nhớ quê nhà và hàng trăm sắc hoa nồng nàn trước nắng gió trùng khơi. Đó là thành quả của hàng ngàn ngày công lao động, sự chắt gạn từng giọt nước, từng nắm đất của những người lính làm nhiệm vụ canh giữ đảo.
"Lần đầu tiên được đặt chân lên đảo, chứng kiến màu xanh nước biển hòa cùng màu xanh của cây cối trên đảo quê hương, lòng tôi lại dâng trào biết bao cảm xúc. Dường như trong màu xanh đó có khát vọng hòa bình rất lớn lao của cả dân tộc nói chung, của quân và dân trên quần đảo Trường Sa nói riêng" - Đại úy Phan Văn Tuệ, Trợ lý Tuyên huấn, trường Sĩ quan Chính trị Bộ Quốc phòng đã nói với chúng tôi như vậy.
Giữa miên man màu xanh, không thể không nhắc tới cây bàng vuông được công nhận là cây di sản cùng với hai cây mù u ở đảo Sinh Tồn và Sơn Ca, một cây phong ba trên đảo Song Tử Tây với tuổi cây ước chừng đã trên 30 năm. Chừng đó thời gian bám đất cằn gắn bó với đảo Nam Yết, cây lớn lên và trưởng thành cùng đảo, là chứng nhân cho lòng dũng cảm và nghị lực can trường của bao thế hệ chiến sĩ Trường Sa. Có ai đó đã ví, hoa bàng vuông đẹp tựa như người, dù sóng dập gió vùi, hoa vẫn tươi như những chiến sĩ Trường Sa.
Đã có hàng trăm tác phẩm nghệ thuật được lấy cảm hứng từ cây bàng vuông ở đảo và họa sĩ Nguyễn Du cũng đã yêu loài hoa bình dị ấy theo cách của riêng mình khi thiết kế bộ tem "Bàng vuông". Bộ tem đã thể hiện được vẻ đẹp rực rỡ của loài hoa biển, sức sống mãnh liệt, hiên ngang của cây bàng vuông trước bão tố phong ba nơi đầu sóng ngọn gió, góp phần quảng bá, giới thiệu và tuyên truyền cho công tác bảo tồn loài cây quý hiếm, được ghi trong Sách đỏ Việt Nam. Đặc biệt, vượt sóng gió đưa bộ tem đầy ý nghĩa này đến với quần đảo Trường Sa chính là đoàn công tác của Ban Phụ nữ Quân đội và Ban Phụ nữ Công an. Sự xuất hiện của các chị cùng hàng nghìn cánh thư tem như mang lại một luồng gió mát khiến cho tinh thần cán bộ, chiến sĩ và người dân trên đảo thêm phấn chấn… Tấm lòng của đất liền đã hun đúc thêm ý chí và nghị lực những người lính Trường Sa.
41 năm trôi qua, những người lính biển hôm nay vẫn chắc tay súng nơi ngàn trùng xa cách, bởi đất liền vẫn luôn tin tưởng và dõi theo các anh, những chiến sĩ đang ngày đêm thao thức với Trường Sa. "Biển này là của ta, đảo này là của ta" - chân lý ấy không bao giờ thay đổi. Nên màu xanh của sự sống, màu xanh của hòa bình sẽ luôn hiện diện nhờ trái tim, khối óc và đôi tay của họ - những người con ưu tú đang căng mình giữa bão tố phong ba để giữ vững một phần máu thịt của Tổ quốc, giữ khát vọng hòa bình cho mai sau.
Tuệ Lâm
