Biên phòng - Xy-ri được cho là quốc gia sở hữu kho vũ khí hóa học lớn nhất Trung Đông, bao gồm cả khí xu-rin - chất độc hóa học tấn công hệ thần kinh trung ương và khiến nạn nhân nghẹt thở, xi-a-nua và các chất gây rộp da, ví dụ như khí i-pê-rít. Tình hình bất ổn ngày càng leo thang ở Xy-ri đang khiến nhiều nước lo ngại về khả năng số vũ khí này có thể rơi vào tay các tổ chức khủng bố.
 |
I-xra-en và Mỹ đang theo dõi chặt chẽ kho vũ khí hóa học của Xy-ri. Nguồn: AP |
Tương lai kho vũ khí của Xy-ri không chỉ là vấn đề của riêng I-xra-en mà còn là vấn đề khu vực, thậm chí là của toàn cầu, trong bối cảnh Mỹ cũng tỏ ra lo ngại về kho vũ khí này. Gần đây, các quan chức Mỹ đã gọi đây là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia. Thực tế, nếu như một tổ chức khủng bố nào đó có trong tay vũ khí hóa học thì điều đó sẽ trở nên đặc biệt nguy hiểm. Xy-ri lần đầu tiên đã thừa nhận có vũ khí hóa học và sinh học, nói rằng, họ có thể sẽ sử dụng những loại vũ khí này nếu bị các lực lượng bên ngoài can thiệp. Tuy nhiên, thông tin về kho vũ khí hóa học của Xy-ri không phải ai cũng biết.
Kể từ đầu những năm 1980, sau khi thất bại trong các cuộc chiến chống I-xra-en năm 1967, 1973 và 1982, Xy-ri đã nỗ lực xây dựng và duy trì một kho vũ khí hóa học nhằm đối phó với sự phát triển vũ khí hạt nhân của quốc gia Do Thái. Xy-ri không ký kết hay tham gia Công ước về Vũ khí hóa học (CWC). Mặc dù, chính thức tuyên bố ủng hộ một khu vực Trung Đông không vũ khí hủy diệt hàng hoạt (WMD), song Xy-ri không thể đơn phương từ bỏ vũ khí hóa học, chừng nào I-xra-en vẫn tiếp tục là mối đe dọa tới an ninh của họ.
Năm 1971, Xy-ri bắt đầu phát triển khả năng tự sản xuất vũ khí hóa học tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học (CERS). Ngày nay, cơ sở đặt tại Thủ đô Đa-mát chịu trách nhiệm quản lý chương trình vũ khí hóa học của Xy-ri, đồng thời trực tiếp đóng góp vào các nỗ lực nghiên cứu và phát triển chương trình. Hiện có 4 cơ sở vũ khí hóa học bị nghi ngờ tại Xy-ri: Một ở phía Bắc Đa-mát, hai gần thành phố công nghiệp Hôm-xơ, ba ở Ha-ma, nơi được cho là đang sản xuất các chất VX bên cạnh khí xa-rin và ta-bun và cơ sở thứ 4 gần cảng Địa Trung Hải La-ta-ki-a. Ngoài ra, thị trấn Sê-rin nằm bên bờ biển, cũng được cho có thể là một cơ sở sản xuất vũ khí sinh học. Rất nhiều các địa điểm khác đang được các cơ quan tình báo nước ngoài giám sát chặt chẽ và bị liệt vào danh sách các địa điểm bị nghi ngờ.
Kể từ năm 1973, Xy-ri dường như đã đạt được khả năng phát triển và sản xuất các chất độc dùng làm vũ khí hóa học, trong đó, bao gồm khí i-pê-rít, xa-rin và cả chất VX có khả năng tác động tới hệ thần kinh. Hiện vẫn chưa biết rõ số lượng chính xác các loại vũ khí trong kho vũ khí của Xy-ri. Tuy nhiên, Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) ước tính rằng, Xy-ri đang sở hữu hàng trăm lít vũ khí hóa học và hàng năm họ sản xuất hàng trăm tấn chất độc hóa học.
Các chất độc hóa học này có thể được sử dụng phù hợp với một loạt các vũ khí, trong đó có hàng nghìn quả bom khí, phần lớn chứa khí xa-rin và khoảng từ 50-100 đầu đạn tên lửa đạn đạo. Các chất độc hóa học của Xy-ri hầu như luôn ở dạng lỏng hơn là dạng khí. Xy-ri có thể bảo quản chúng ở trong hang động, các bể chứa hay các boong-ke được bịt kín ở các cơ sở quân sự.
