Một số lá thư thời chiến được gửi về Quỹ "Mãi mãi tuổi 20"

Cách đây tròn 10 năm, cùng với sự xuất hiện của 2 cuốn nhật ký "Mãi mãi tuổi 20" và "Nhật ký Đặng Thùy Trâm" đã trở thành sự kiện xuất bản - văn hóa - xã hội nổi tiếng. Đồng thời, tạo cảm hứng cho một số cựu chiến binh (CCB) và văn nghệ sĩ, trí thức Thủ đô Hà Nội vận động thành lập Quỹ "Mãi mãi tuổi 20", ra đời ngày 16-8-2005 theo Quyết định của UBND TP Hà Nội. Hoạt động của Quỹ nhằm tri ân các thế hệ cha anh đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Đồng thời cổ vũ, động viên, khuyến khích thế hệ trẻ, tạo động lực cho khát vọng, ước mơ, hoài bão và nghị lực để cống hiến cho Tổ quốc trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Trong diễn văn của mình, Trung tướng Đoàn Sinh Hưởng, Chủ tịch Hội đồng Quỹ "Mãi mãi tuổi 20" đã nêu bật những thành tích mà Quỹ đã đạt được trong 10 năm qua. Từ khi thành lập, Quỹ đã tổ chức nhiều hoạt động có ý nghĩa chính trị-xã hội cao, đó là nhiều cuộc giao lưu giữa các CCB với tuổi trẻ ở Hà Nội và các tỉnh, thành phố, cũng như nhiều đơn vị quân đội ở các quân khu, quân chủng và binh chủng.

Bên cạnh đó, phối hợp cùng với Thành đoàn Hà Nội tham gia ủng hộ và xây dựng Nhà Văn hóa Nguyễn Văn Thạc tại Từ Liêm, Hà Nội; cùng ngành giáo dục phát động phong trào học tập gương Liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc, phát động cuộc thi "Viết tiếp tuổi 20" trong học sinh, sinh viên, trí thức trẻ toàn quốc; phát hành sách "Viết tiếp tuổi 20" ra công chúng... Quỹ cũng đã 2 lần tổ chức thành công lễ trao giải "Mãi mãi tuổi 20"; trao học bổng cho các cháu học sinh trên khắp mọi miền đất nước. Quỹ có nhiều hoạt động tri ân các gia đình chính sách thương binh - liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, các cựu chiến binh, góp phần vào phong trào "Tiếp lửa truyền thống".

Quỹ còn tổ chức sưu tầm, biên soạn, xuất bản, phát hành những cuốn sách, tập hợp những bài thơ, bản nhạc, bài hát, ký họa, ký ức, hồi ức, hồi ký của các liệt sĩ, thương binh, cựu chiến binh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Có mặt tại buổi lễ kỷ niệm, bà Doãn Ngọc Trâm - mẹ của Anh hùng liệt sĩ Đặng Thùy Trâm đã có những chia sẻ cảm động về quá trình ra đời cuốn "Nhật ký Đặng Thùy Trâm" và sức lan tỏa rộng lớn của cuốn nhật ký đến với thế hệ trẻ Việt Nam. Bà cũng cho biết, cuốn "Nhật ký Đặng Thùy Trâm" đã được dịch ra 20 thứ tiếng khác nhau và xuất bản ở nhiều nước trên thế giới. Và hôm nay, thế giới đã biết đến tên Đặng Thùy Trâm, biết đến cuốn nhật ký tràn đầy lý tưởng cộng sản và tình người của cô gái Hà Nội đã hy sinh anh dũng khi tuổi đời chưa đầy 28, vào ngày 22-6-1970.

Trải qua chặng đường 10 năm trên con đường thiện nguyện của bao nhiêu tấm lòng và bao nhiêu con người, tên tuổi của Quỹ "Mãi mãi tuổi 20" đã lan tỏa khắp mọi vùng miền Tổ quốc, nhất là trong lòng các CCB. Nhân dịp này, để ghi nhận những cố gắng đó, UBND TP Hà Nội trao tặng Bằng khen cho tập thể và 2 cá nhân của Quỹ "Mãi mãi tuổi 20".

Tuyển tập "Những lá thư thời chiến Việt Nam" được Đại tá Đặng Vương Hưng sưu tầm, biên soạn trong suốt 10 năm qua. Tuyển tập gồm nhiều bức thư có giá trị, của những nhân vật lịch sử, những người đã hy sinh cả cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, cũng có thể là bức thư của một người lính đối phương, nhưng mang thông điệp về cái đẹp sự nhân văn và có giá trị cao về nội dung tư tưởng, nên có ảnh hưởng trong đời sống xã hội.

Mở đầu cho tuyển tập "Những lá thư thời chiến Việt Nam" là bức thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi cho người cha có con là liệt sĩ: "Tôi đã được báo cáo rằng: Con trai của ngài đã oanh liệt hy sinh cho Tổ quốc. Ngài biết rằng, tôi không có gia đình, không có con cái. Nước Việt Nam là đại gia đình của tôi. Tất cả thanh niên Việt Nam là con cháu tôi. Mất một thanh niên thì hình như tôi mất một đoạn ruột...".

Bạn đọc sẻ chia với tâm tư của người cha là Chủ tịch Ủy ban hành chính TP Hà Nội Trần Duy Hưng khi xin cho hai con trai nhập ngũ đánh giặc; Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi với những dòng gửi người vợ yêu Phan Thị Quyên; lá thư của nữ tướng Nguyễn Thị Định gửi tới đồng đội... Nhà văn Đặng Vương Hưng đã nhận được hàng vạn bức thư từ hàng nghìn gia đình có cha, con, người thân chiến đấu ở ngoài mặt trận gửi về. Phần lớn tác giả trong cuốn sách không còn và 2/3 số tác giả đã hy sinh. Có những bức thư mất mấy mươi năm mới trở lại với người nhận. Lại có bức thư được mang từ bàn thờ của liệt sĩ xuống...

Dường như lịch sử và quá khứ một thời với đủ mọi trạng thái và cảm xúc đã hiện diện đầy đủ trong những bức thư. Tác giả của những bức thư vô tình đã trở thành những người chép sử. Nhà văn Đặng Vương Hưng cho biết: "Không có bút mực và cũng không có nhà văn nào có thể viết được tác phẩm như thế, trừ những người trong cuộc, họ viết ra trong một khoảnh khắc nào đó, đáp ứng nhu cầu của tình cảm riêng tư. Đó là những trang viết máu thịt của cuộc đời. Đọc lên, ta có thể hình dung ra từng số phận con người. Và cao hơn nữa là hơi thở của cả thời đại. Chính vì thế, qua những trang thư ấy, ta có thể hiểu được phần nào quan niệm, lý tưởng, lẽ sống, sự cống hiến và hy sinh vì Tổ quốc của nhiều thế hệ, đã góp phần làm nên ngày chiến thắng 30-4-1975 vĩ đại của dân tộc".

Thật xúc động biết bao khi giữa im lặng của những con chữ và từ những trang giấy mỏng manh cũ kỹ, ố vàng vì đã nhuộm màu thời gian, ta bỗng nhận ra khí phách Việt Nam trong quá khứ hào hùng và cả trách nhiệm với những người đã hy sinh, cống hiến cho chúng ta có cuộc sống hòa bình, tươi đẹp hôm nay.