Cán bộ, chiến sĩ BĐBP Quảng Bình hướng dẫn đồng bào dân tộc thiểu số trên biên giới trồng cây lúa nước.

Đưa lúa nước lên biên giới

Với đặc trưng của một tỉnh nằm ở vùng Bắc Trung bộ, Quảng Bình có khu vực biên giới chiếm 83% diện tích tự nhiên toàn tỉnh, với 27 xã, phường biên giới, bờ biển. Trong đó, có 9 xã biên giới đất liền, là nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào các dân tộc thiểu số, đời sống còn gặp rất nhiều khó khăn. Là lực lượng nòng cốt, chuyên trách trong bảo vệ biên giới, BĐBP Quảng Bình luôn xác định, giúp nhân dân phát triển kinh tế sản xuất, ổn định cuộc sống là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, việc tìm kiếm các giải pháp giúp dân chủ động được nguồn lương thực là ưu tiên hàng đầu.

Năm 2006, sau khi cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Cà Roòng trồng thí điểm lúa nước thành công, BĐBP Quảng Bình đã quyết định triển khai dự án giúp tộc người Ma Coong, ở bản Chăm Pu, xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch trồng 2ha lúa nước. Để triển khai dự án, bộ đội đã vận động người dân ngăn đập tạo thành hệ thống kênh mương thủy lợi, dẫn nước vào tưới tiêu cho ruộng lúa. Có hệ thống thủy lợi, cán bộ, chiến sĩ tiếp tục làm đất, gieo cấy, gặt hái... cho bà con tham quan.

Sau một thời gian BĐBP bám dân, "cầm tay, chỉ việc", đồng bào Ma Coong ở Chăm Pu đã quen dần với cây lúa nước. Có "vốn" là 2ha lúa nước ở bản, đồng bào Ma Coong đã phần nào khắc phục được tình trạng thiếu lương thực dài ngày. Bây giờ, mỗi khi đến mùa vụ, được cán bộ xã thông báo về lịch nông vụ là bà con bản Chăm Pu lại tập trung ra đồng làm đất, xuống giống. Không chỉ vậy, ngoài diện tích ruộng do BĐBP đầu tư, người Ma Coong ở Chăm Pu cũng khai hoang làm thêm được gần 1ha ruộng. Từ chỗ thiếu ăn quanh năm, hiện nay, mỗi năm 2 vụ lúa nước, đồng bào ở đây đã cơ bản chủ động được nguồn lương thực.

Thành công trong dự án lúa nước đầu tiên ở Chăm Pu, BĐBP Quảng Bình đã tự tin triển khai thêm 3 dự án giúp dân trồng lúa nước ở các địa bàn Tân Ly, Rục Làn và Ka Ai với tổng diện tích hơn 20ha. Trong 4 dự án lúa nước đã được triển khai, cánh đồng lúa rộng hơn 10ha ở Rục Làn được chính quyền địa phương, các cấp, ngành đánh giá cao, nhân dân ghi nhận hơn cả.

Thế nhưng cũng như dự án trồng lúa nước ở Chăm Pu, ban đầu, BĐBP Quảng Bình gặp rất nhiều khó khăn khi triển khai trồng lúa nước ở Rục Làn. Bởi đồng bào dân tộc Chứt vốn chỉ quen với việc làm nương rẫy dốc, lần đầu tiên nghe chuyện cây lúa lại sống được khi bị ngâm trong nước nên họ không tin. Nhận thức của nhân dân hạn chế, thời tiết, khí hậu ở Rục Làn cũng vô cùng khắc nghiệt là một thử thách lớn đến với những người "lính lúa nước".

Cùng với việc đầu tư hệ thống thủy lợi khắc chế sự hung dữ của dòng suối Rục Làn vào mùa mưa lũ, kết hợp tìm hiểu áp dụng khoa học kỹ thuật vào chăm sóc cây lúa nước, cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Cà Xèng kiên trì bám bản, vận động bà con làm quen với cây lương thực này.

"Chúng tôi chọn những nhân tố tích cực để tuyên truyền, vận động đồng bào cùng làm với bộ đội. Cuối vụ thu hoạch, tổ chức chia lúa cho các hộ dân theo ngày công lao động. Vụ mùa đầu tiên thành công, các hộ tham gia lao động được chia nhiều lúa, đỡ được cái đói, các gia đình khác cũng nhìn vào đó mà thay đổi cách nghĩ. Vụ mùa thứ 2, số lượng hộ gia đình tham gia lao động trên cánh đồng Rục Làn tăng lên. Đến vụ mùa thứ 4 trở về sau, mỗi khi vào vụ mùa, cả bản như ngày hội, bộ đội rút dần quân số,  chỉ còn một số anh em ở lại hỗ trợ bà con nhân dân trong khâu kỹ thuật" - Thượng úy Phạm Xuân Ninh, Đội trưởng Đội vận động quần chúng, Đồn BP Cà Xèng phụ trách kỹ thuật ở hầu hết các dự án giúp dân trồng lúa nước cho biết.

Những cánh đồng lúa nước từ Chăm Pu qua Tân Ly, Rục Làn đến Ka Ai đang ngày một phát huy hiệu quả. Chủ động được lương thực, cuộc sống của hàng trăm hộ dân đồng bào các dân tộc thiểu số ở biên giới Quảng Bình cũng vì thế mà được nâng lên đáng kể. Lao động, sản xuất lúa nước đã làm họ thay đổi nếp nghĩ, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào sự hỗ trợ của Nhà nước.

Chăm lo đời sống đồng bào

Cùng với việc đầu tư các dự án trồng lúa nước giúp nhân dân khắc phục tình trạng thiếu hụt lương thực, BĐBP Quảng Bình đã huy động các nguồn vốn xã hội hóa xây dựng cơ sở hạ tầng ở địa bàn biên giới. Cụ thể, trong 5 năm qua, BĐBP Quảng Bình đã kêu gọi các doanh nghiệp, các nhà hảo tâm đầu tư xây dựng hoàn thành, đưa vào sử dụng 258 nhà Đại đoàn kết, nhà tình nghĩa giúp hộ nghèo với tổng trị giá hơn 10 tỷ đồng, vận động làm 15 nhà tình nghĩa trị giá 675 triệu đồng. Điển hình như ở các bản Tân Ly, Làng Ho, Ka Ai... tất cả các gia đình đều được sống trong những ngôi nhà kiên cố, khang trang do BĐBP trao tặng.

BĐBP Quảng Bình cũng là lực lượng luôn sát cánh với chính quyền địa phương chăm lo, củng cố hệ thống chính trị cơ sở. Nhiều năm liền, đơn vị đã tăng cường 3 cán bộ BĐBP về làm Phó Bí thư Đảng ủy 3 xã; giới thiệu 29 đảng viên sinh hoạt Đảng tại 24 chi bộ bản biên giới. Trong vai trò đảng viên tại địa phương, cán bộ Biên phòng cùng chính quyền sở tại củng cố 64 chi bộ Đảng, bồi dưỡng 259 quần chúng ưu tú để phát triển Đảng, kết nạp 174 đảng viên, trong đó có 90 đảng viên là người dân tộc thiểu số, xóa được tình trạng bản trắng về tổ chức Đảng. Đội ngũ quân y BĐBP Quảng Bình cũng được đánh giá cao trong công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân trên địa bàn.

Cùng với việc cử cán bộ có trình độ chuyên môn, y đức tốt về công tác tại các địa bàn trọng điểm, đơn vị đã phối hợp, kêu gọi nâng cấp các cơ sở y tế đáp ứng công tác chăm sóc sức khỏe cho bộ đội và nhân dân. Cụ thể, BĐBP Quảng Bình đã đầu tư gần 4 tỷ đồng xây dựng mới và sửa chữa 4 trạm quân dân y kết hợp tại các bản làng thuộc diện khó khăn nhất.

Cán bộ quân y Biên phòng tại các bản làng đã góp phần khám, chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí cho 3.575 lượt người với số tiền trị giá hàng trăm triệu đồng, phối hợp tiêm chủng mở rộng cho 2.132 lượt người, tẩm màn chống muỗi cho 3.218 hộ gia đình. Tổ chức nhiều đợt phun thuốc trừ muỗi, vệ sinh môi trường, xét nghiệm ký sinh trùng sốt rét 300 ca, xử lý nguồn nước sau các đợt bão, lũ ở biên giới, ven biển; làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho đồng bào, xóa bỏ phong tục lạc hậu trong ma chay, cưới xin...

Trong vai trò thầy giáo mang quân hàm xanh, BĐBP Quảng Bình đã làm tốt công tác phổ cập, phát triển giáo dục tại địa bàn biên giới. Các đồn Biên phòng đã  phối hợp với ngành giáo dục mở 20 lớp xóa mù chữ, phổ cập giáo dục trên địa bàn biên giới cho 480 học viên, vận động 533 trẻ em đến trường đúng độ tuổi, vận động được 413 học sinh bỏ học trở lại trường. Trong năm 2014, hưởng ứng Chương trình "Nâng bước các em đến trường", các đơn vị thuộc BĐBP Quảng Bình đã trực tiếp nhận đỡ đầu, hỗ trợ kinh phí giúp 26 em học sinh khó khăn có điều kiện được theo đuổi ước mơ học chữ.

Tập trung mọi nguồn lực chăm lo cuộc sống cho nhân dân khu vực biên giới, BĐBP Quảng Bình cũng phối hợp với các ngành chức năng làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho nhân dân. Trong 5 năm qua, các đơn vị BĐBP tỉnh đã tổ chức tuyên truyền được 975 buổi, thu hút 42.519 lượt cán bộ, nhân dân các xã biên giới tham gia.

BĐBP Quảng Bình còn thường xuyên duy trì hoạt động 266 tổ/6.867 hộ tham gia phong trào tự quản, 211 tổ đoàn kết trên biển với 1.285 tàu cá và 8.043 lao động; 11 bến bãi tự quản tàu thuyền an toàn... Qua đó, đã góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp trong xây dựng, bảo vệ biên giới, vùng biển của Tổ quốc.

BĐBP Quảng Bình được chính quyền địa phương, các cấp, ngành đánh giá cao trong công tác giúp dân xây dựng nông thôn mới ở địa bàn biên giới. Đến nay, 27 xã, phường biên giới của tỉnh thì có 4 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 8 xã đạt từ 10 tiêu chí trở lên, 15 xã, phường đạt dưới 10 tiêu chí về xây dựng nông thôn mới.