Thiếu úy Nguyễn Văn Thanh đang khám bệnh cho người dân tại Trạm quân dân y Pa Lọ.

Với quy mô hơn 100m2 gồm các phòng cấp cứu, phòng khám bệnh, phòng điều trị, khu nấu ăn, khu vệ sinh riêng biệt, đến nay, Trạm quân dân y Pa Lọ đã phục vụ khám chữa bệnh cho hơn 1.200 người dân. Ngoài bệnh nhân là bà con dân tộc Vân Kiều sinh sống tại 4 thôn Pa Lọ, Pa Lọ Ô, Sung và Tà Nua Cô, còn có hàng trăm người bệnh là công dân nước bạn Lào sinh sống giáp biên. Trạm quân dân y Pa Lọ cũng được cung cấp các vật tư phòng chống sốt rét như hóa chất, thiết bị xét nghiệm chẩn đoán nhanh... để chữa bệnh cho đồng bào ngay tại trạm.

Trò chuyện với chúng tôi, Thiếu úy Nguyễn Văn Thanh, cán bộ Trạm quân dân y Pa Lọ cho biết: "Xã Thanh là vùng sốt rét nặng nhất tỉnh Quảng Trị. Khi đau ốm, bà con dân tộc ít người thường tự chữa trị, cúng "ma rừng" nhằm xua đuổi bệnh tật. Đến khi bệnh nặng hơn mới đến bệnh viện, lúc đó nhiều trường hợp không qua khỏi. Nguyên nhân tỷ lệ sốt rét ở đây quá cao là do người dân có thói quen ngủ không màn, không vệ sinh nhà cửa, xung quanh khu vực sống có nhiều vũng, xô, thùng chứa nước là môi trường lý tưởng cho muỗi sinh sản". Y sĩ Thanh lý giải việc người dân không có thói quen ngủ màn, như: Thời tiết nóng bức; nơi ngủ cạnh bếp, buông màn sơ ý sẽ gây cháy; hoặc đơn giản là không có màn!

Trước thực trạng đó, Trạm quân dân y Pa Lọ phối hợp với Trung tâm Y tế huyện Hướng Hóa tổ chức đến từng nhà để tìm hiểu, cấp phát miễn phí màn và vận động đồng bào buông màn khi ngủ. Đến tháng 6-2013, tỉ lệ nhiễm bệnh sốt rét giảm xuống còn 33,9%. Khu vực Đồn BP Tam Thanh quản lý không có trường hợp tử vong vì sốt rét. Trong 7 tháng năm 2013, trạm đã khám và chữa bệnh cho 937 bệnh nhân, trong đó có 591 lượt người Việt, 346 lượt người Lào. Trạm xét nghiệm tổng cộng 153 lam máu, phát hiện 52 lam máu có ký sinh trùng sốt rét.

Chúng tôi đã chứng kiến ca cấp cứu cho một bé gái mới 10 tháng tuổi bị sốt rét cấp. Hai vợ chồng Hồ Văn Ly, Hồ Thị Áp từ xã Pa Lọ, huyện Noòng, tỉnh Sa-vẳn-na-khệt, Lào đã bế con vượt qua dòng sông biên giới Sê-pôn, đi bộ hơn 3km mới tới được trạm. Y sĩ Thanh cho cặp nhiệt độ, xét nghiệm nhanh, phát hiện bệnh rồi cho tiêm và phát thuốc, dặn dò theo dõi nghiêm ngặt. Sau đó, anh kể lại: "Bệnh nhân sốt cao 40,50C, nóng sốt 5 ngày rồi ba mẹ mới đưa con đi khám. Nếu không xử lý nhanh, cháu bé sẽ co giật dẫn tới tử vong. Anh cho biết: Từ ngày đi vào hoạt động, trạm thường xuyên tiếp nhận cấp cứu, chữa bệnh cho công dân nước bạn Lào. Tỷ lệ người Lào khám chữa bệnh ở trạm khoảng 37%. Từ ngày các cụm dân cư 2 bên biên giới kết nghĩa bản - bản, tăng cường giao lưu giúp nhau phát triển kinh tế, Đồn BP Tam Thanh có thêm nhiệm vụ giúp cư dân 2 bên biên giới tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, trao đổi kinh nghiệm sản xuất, xây dựng bản làng văn minh, an toàn. Qua phiên dịch, chị Hồ Thị Áp cho biết, cơ sở y tế gần nhất cũng cách xã Pa Lọ (Lào) khoảng 40km, đường núi hiểm trở, gập ghềnh. Vì thế, người dân Pa Lọ đau ốm đều nhờ BĐBP Việt Nam cứu chữa.

Hiện, Quảng Trị đang là mùa mưa, cũng là thời gian dịch sốt rét bùng phát nhiều nhất trong năm. Trạm quân dân y Pa Lọ đã phối hợp chặt chẽ với ngành y tế địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động đồng bào nhằm hạn chế tình trạng ngủ không màn, giữ vệ sinh không gian sống sạch sẽ. Nhờ những cố gắng của cán bộ quân y Trạm quân dân y Pa Lọ, sự hỗ trợ của Trung tâm Y tế huyện Hướng Hóa, dịch sốt rét ở khu vực đã được kiểm soát, không để xảy ra ổ dịch mới. Người dân các bản vùng biên đã tự ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ sức khỏe cho gia đình và cộng đồng, góp phần xây dựng bản làng ngày càng ấm no.