Đại diện 3 lực lượng tham gia giao ban tại Đà Nẵng.

Nóng bỏng đường biên

Thực tế cho thấy, phương thức hoạt động của tội phạm ma túy vẫn dùng "chiêu bài cũ" nhưng ngày càng tinh vi, xảo quyệt hơn. Chúng mua chuộc, dụ dỗ, lôi kéo sử dụng người dân tộc thiểu số cư trú tại khu vực biên giới bằng vật chất và lợi dụng mối quan hệ thân tộc, dân tộc, trong đó chủ yếu tập trung vào người Mông, Thái để mua bán, vận chuyển ma túy qua biên giới. Trong nền kinh tế thị trường, bọn tội phạm còn lợi dụng chính sách mở cửa thông thương giữa 2 nước trong thăm thân, du lịch, khám bệnh và tìm kiếm việc làm để buôn bán, vận chuyển ma túy. Các đối tượng người Việt Nam trực tiếp sang Lào móc nối với các đối tượng người Lào để mua ma túy, hoặc các đối tượng trong nội địa móc nối với các đối tượng ở khu vực giáp biên. Chưa kể, nhiều đối tượng núp bóng kinh doanh mặt hàng hợp pháp để mua bán, vận chuyển tiền chất từ Việt Nam sang Lào đi Mi-an-ma tiêu thụ. Lái xe công ty liên doanh, cơ sở sản xuất của Việt Nam tại Lào hoặc sang Lào làm ăn cũng là "điểm ngắm mua chuộc" và tội phạm hình sự ma túy trốn sang Lào  không từ bỏ con đường cũ. Các đường dây, ổ nhóm, đối tượng tổ chức vận chuyển ma túy từ nước thứ 3 vào Lào tập kết khu vực hẻo lánh ở biên giới và chờ thời cơ để đưa vào Việt Nam tiêu thụ.

Trên tuyến biên giới Việt - Lào, lực lượng PCTPMT đã "đánh dấu" những địa bàn đặc biệt phức tạp về ma túy. Các bên đã phối hợp tổ chức điều tra cơ bản 17 tuyến trọng điểm, 27 địa bàn trọng điểm và điều tra các đường dây, đối tượng hoạt động mua bán, vận chuyển ma túy. Cơ quan chức năng của Việt Nam và Lào đã chỉ đạo các lực lượng ở các tỉnh xây dựng, triển khai nhiều kế hoạch nghiệp vụ. Đặc biệt, công tác phối hợp giữa lực lượng PCTPMT BĐBP với lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy Bộ Công an tạo thế gọng kìm đối với đường dây mua bán, vận chuyển ma túy qua khu vực biên giới...

Bóc gỡ

Năm 2013, lực lượng BĐBP Việt Nam và Cục Cảnh sát PCTPMT, Bộ An ninh Lào đã phối hợp bắt 74 vụ với 117 đối tượng, thu 15 bánh và 340g hê-rô-in; 1.032 viên và 7,1kg ma túy tổng hợp; 1,7kg cần sa... Lực lượng PCTPMT BĐBP đã phối hợp với Công an Lào xác lập, đấu tranh 12 chuyên án, bắt 30 vụ/171 đối tượng, thu 161,2kg hê-rô-in; 58.768 viên ma túy tổng hợp; 34,6kg thuốc phiện; 19 ô tô, 11 xe máy; 11 súng các loại cùng 1.417 viên đạn và nhiều tang vật khác... Điển hình là các chuyên án phối hợp giữa Công an tỉnh Phông-xa-lỳ với BĐBP Điện Biên; Công an tỉnh Xiêng-khoảng với BĐBP Nghệ An; Công an tỉnh Khăm-muộn với BĐBP Quảng Bình...

Phần tham luận của đại diện các tỉnh, thành giáp biên đã nêu rõ những thuận lợi cũng như khó khăn trong quá trình "đánh án". Đại tá Trần Hùng, Phó Chỉ huy trưởng BĐBP Sơn La nêu kinh nghiệm tấn công tội phạm theo cách riêng, đó là việc triển khai Kế hoạch SH-09 có sự phối hợp với Công an tỉnh Hủa-phăn (Lào). Cho đến nay đã tiến hành xong bước điều tra cơ bản địa bàn, tuyến trọng điểm, xác định tụ điểm, đường dây, đối tượng đang hoạt động mua bán, tàng trữ, vận chuyển ma túy qua biên giới để làm cơ sở cho các bước tiếp theo. Hai bên cũng tích cực phối hợp tiến hành các hoạt đồng tuần tra, kiểm soát địa bàn, qua đó phát hiện và bắt giữ nhiều đối tượng cùng tang vật để đưa ra xử lý trước pháp luật. Hiện, Kế hoạch SH-09 vẫn đang được lực lượng 2 bên triển khai. Hay Kế hoạch 1048 lại tập trung vào việc đấu tranh ngăn chặn đối với hoạt động vận chuyển ma túy có vũ trang qua biên giới.

Năm 2013, Bộ Chỉ huy BĐBP Sơn La phối hợp với Cục PCTPMT triển khai 2 đội công tác ở Khò Hồng (Chiềng Xuân) và Pa Luông (Chiềng Sơn); phối hợp với Công an tỉnh Sơn La giải quyết tình hình phức tạp về ma túy trên tuyến Chiềng Xuân - Lóng Luông/Vân Hồ. Trong các kế hoạch đều đề cao công tác phối hợp với Công an tỉnh Hủa-phăn (Lào) nắm diễn biến tình hình hoạt động tội phạm ma túy khu vực biên giới. Kết quả, Công an tỉnh Hủa-phăn phối hợp với BĐBP Sơn La phá 2 chuyên án bắt 2 đối tượng, thu 19 bánh hê-rô-in. Nói về mặt hạn chế, Trung tá Khăm Xúc, Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCTPMT, Công an tỉnh Phông-xa-lỳ cho rằng: Việc lên danh sách các đối tượng, cung cấp tin tức giữa các bên còn chậm, xác minh đối tượng chưa cụ thể, đầy đủ, gây khó khăn trong việc truy tìm đối tượng. Việc gặp gỡ, trao đổi giải quyết tình hình về ma túy chưa được thường xuyên cùng với việc xây dựng mạng lưới trinh sát, đặc tình vẫn còn hạn chế.

Đại diện của Bộ Công an nêu khó khăn trong việc phối hợp truy bắt các đối tượng trốn sang Lào và cho rằng: Tính đến ngày 30-11-2013, cả nước có 183 đối tượng truy nã nghi trốn sang Lào và chỉ có 50 đối tượng truy nã bị bắt nhờ có sự phối hợp với các lực lượng chức năng giữa 2 nước. Để trốn tránh pháp luật sau khi gây án, các đối tượng thường nhanh chóng chạy trốn, không chỉ trốn ở các tỉnh giáp biên giới mà trốn sâu trong các tỉnh nội địa. Bởi vậy, việc truy bắt đối tượng phải được phối hợp thực hiện nhanh chóng, nhưng đối với những quyết định truy nã quốc tế, Cơ quan điều tra phải có đầy đủ ảnh, vân tay, mối quan hệ thân nhân như vậy rất dễ mất thời cơ.