Cơ cấu nguồn vốn đa dạng, đáp ứng tốt nhu cầu của người nghèo

Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội (CSXH) tỉnh Quảng Nam được thành lập theo Quyết định số 49/QĐ-HĐQT ngày 14/1/2003 của Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng CSXH trên cơ sở tổ chức lại Ngân hàng Phục vụ người nghèo, nhằm thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác theo Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 4/10/2002 của Chính phủ, góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia về giảm nghèo, giải quyết việc làm, đảm bảo an sinh xã hội và xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Để nguồn vốn tín dụng chính sách đến đúng đối tượng thụ hưởng, đồng thời nâng cao chất lượng tín dụng, hỗ trợ tối đa cho người nghèo trong điều kiện tiết giảm chi phí quản lý, chi phí xã hội... Ngân hàng CSXH thực hiện phương thức cho vay trực tiếp có ủy thác một số nội dung công việc thông qua 4 tổ chức chính trị - xã hội (Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên)

Trong đó, Ngân hàng CSXH phát tiền vay và thu nợ gốc trực tiếp khách hàng vay vốn, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác thực hiện công tác tuyên truyền, vận động hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác tự nguyện tham gia Tổ Tiết kiệm và vay vốn để thụ hưởng các chương trình tín dụng ưu đãi của Chính phủ, tổ chức thành lập, quản lý và kiểm tra hoạt động của các Tổ Tiết kiệm và vay vốn, tham gia bình xét cho vay, kiểm tra sử dụng vốn vay.

Kết quả thực hiện trong 20 năm qua đã khẳng định hiệu quả của phương thức quản lý tín dụng chính sách đặc thù thông qua hình thức: Phân công, phân cấp trách nhiệm trong việc xác định hộ nghèo và các đối tượng chính sách đủ điều kiện vay vốn; thực hiện dân chủ, công khai trong cộng đồng dân cư; kết hợp sự tham gia của 4 tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác với vai trò giám sát xã hội và nhận uỷ thác một số nội dung công việc trong quy trình nghiệp vụ tín dụng chính sách là hướng đi đúng đắn.

Với phương thức cho vay uỷ thác qua các tổ chức chính trị - xã hội thể hiện tính ưu việt riêng có của Ngân hàng CSXH, đã huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương để chuyển tải nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước đến người nghèo và các đối tượng chính sách khác, hỗ trợ người dân biết sử dụng vốn vay đúng mục đích, có hiệu quả, nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống, đảm bảo an sinh xã hội, thoát nghèo bền vững.

Khi mới thành lập, nguồn vốn thực hiện tín dụng chính sách xã hội trên địa bàn chủ yếu là nguồn vốn Trung ương chuyển về, trong quá trình hoạt động Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh luôn quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động và tập trung các nguồn lực tài chính để thực hiện tín dụng chính sách xã hội. Đến nay cơ cấu nguồn vốn hoạt động đa dạng và ngày càng đáp ứng tốt hơn nhu cầu vay vốn của người nghèo và các đối tượng chính sách khác trên địa bàn. Đến 31/8/2022, tổng nguồn vốn đạt 6.177 tỷ đồng, tăng 5.971 tỷ đồng (gấp 30 lần) so với năm 2002, tỷ lệ tăng trưởng nguồn vốn bình quân hằng năm 19,3%.

Sử dụng hiệu quả nguồn vốn

Theo báo cáo của tỉnh Quảng Nam, việc thực hiện cho vay đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác đạt hiệu quả, góp phần quan trọng trong thực hiện thành công mục tiêu giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội; ưu tiên hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số và đồng bào ở các vùng khó khăn

Từ 2 chương trình tín dụng nhận bàn giao (Chương trình Hộ nghèo, chương trình Giải quyết việc làm) và năm 2012 tiếp tục nhận bàn giao chương trình học sinh sinh viên, đến nay Chi nhánh Ngân hàng CSXH tỉnh Quảng Nam đã và đang triển khai thực hiện 19 chương trình tín dụng chính sách trên địa bàn tỉnh với tổng doanh số cho vay hơn 17.000 tỷ đồng cho hơn 809.000 lượt hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách khác được vay vốn; doanh số thu nợ hơn 11.400 tỷ đồng, bằng 66,4% doanh số cho vay. Đến ngày 31/8/2022, tổng dư nợ các chương trình tín dụng chính sách đạt 6.163 tỷ đồng, tăng gần 5.959 tỷ đồng (tăng 30 lần) so với cuối năm 2002, tỷ lệ tăng trưởng bình quân hằng năm 19,46% với gần 164.000 hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách còn dư nợ.

Theo UBND tỉnh Quảng Nam, hiệu quả các chương trình tín dụng chính sách xã hội góp phần thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Qua 20 năm triển khai thực hiện Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 4/10/2002 của Chính phủ, vốn tín dụng chính sách xã hội đã được đầu tư đến 100% xã, phường, thị trấn trên toàn tỉnh, ưu tiên đầu tư cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, xã xây dựng nông thôn mới, tạo điều kiện cho người nghèo và các đối tượng chính sách có nhu cầu, đủ điều kiện được tiếp cận với đồng vốn tín dụng ưu đãi một cách thuận lợi, kịp thời.

Việc thực hiện nguồn vốn chính sách tín dụng đã góp phần giúp cho hơn 809.000 lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách được vay vốn. Nguồn vốn đã góp phần giúp cho gần 162.000 hộ vượt qua ngưỡng nghèo, giải quyết cho gần 243.000 lao động, hơn 123.000 học sinh, sinh viên trang trải chi phí học tập, qua đó đã giúp cho gần 93.000 học sinh, sinh viên ra trường có việc làm ổn định. Các nguồn vốn chính sách tín dụng đã giúp xây dựng hơn 252.000 công trình nước sạch và vệ sinh, hơn 19.000 căn nhà ở cho hộ nghèo, hơn 1.200 căn nhà ở xã hội.

Chính sách tín dụng cùng với các chính sách khác đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giai đoạn 2005 - 2010 từ 30,29% xuống 12,21%, giai đoạn 2011 - 2015 từ 24,18% xuống 10,03%; giai đoạn 2016 - 2021 giảm từ 12,9% xuống còn 4,4% cuối năm 2021. Đến cuối năm 2021, toàn tỉnh Quảng Nam có 4 đơn vị cấp huyện được Thủ tướng Chính phủ công nhận đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Toàn tỉnh có 118 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, có 10 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 1 xã đạt chuẩn xã nông thôn mới kiểu mẫu,...

Vốn tín dụng chính sách xã hội đã góp phần hạn chế tình trạng cho vay nặng lãi, tín dụng đen, bán non sản phẩm nông nghiệp; giúp hộ nghèo và các đối tượng chính sách được nâng cao nhận thức, thay đổi cách nghĩ, cách làm, biết phát huy nội lực, tự vươn lên trong sản xuất để tạo thu nhập, bên cạnh đó gắn kết cộng đồng, thắt chặt hơn tình làng nghĩa xóm.

UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, vốn tín dụng chính sách xã hội tác động toàn diện đến mọi mặt của đời sống hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo định hướng của Đảng, Nhà nước tạo sự chuyển biến mạnh mẽ tại vùng nghèo, vùng dân tộc thiểu số. Đời sống vật chất, tinh thần của người nghèo và các đối tượng chính sách ngày càng được cải thiện, hệ thống chính trị ngày càng được củng cố, khối đại đoàn kết dân tộc được tăng cao.

Thu Hằng