Đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường.

Theo các đại biểu, việc ban hành Luật Xuất bản (sửa đổi) sẽ tạo điều kiện hoàn chỉnh hành lang pháp lý để vừa giải quyết được những vướng mắc trong thực tiễn, vừa điều chỉnh được những quan hệ mới phát sinh trong hoạt động xuất bản, đồng thời tạo điều kiện để lĩnh vực xuất bản tiếp tục phát triển, đáp ứng tốt nhiệm vụ định hướng văn hóa - tư tưởng và phát triển kinh tế - xã hội.

Dự thảo Luật Xuất bản (sửa đổi) lần này bao gồm 5 chương, với 50 điều quy định về tổ chức và hoạt động xuất bản; quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất bản. Cùng với việc điều chỉnh các lĩnh vực xuất bản, in xuất bản phẩm và phát hành xuất bản phẩm theo luật hiện hành, dự thảo luật sửa đổi đã mở rộng phạm vi điều chỉnh đến cơ sở in các sản phẩm không phải là xuất bản phẩm (báo chí, tem chống giả, giấy tờ phục vụ quản lý nhà nước, bao bì, nhãn hàng…) nhằm mục đích ngăn chặn việc in lậu gây rối loạn thị trường hoặc in tài liệu tuyên truyền chống đối Nhà nước. Ngoài ra, trước xu thế phát triển nhanh của công nghệ thông tin ảnh hưởng mạnh mẽ đến hoạt động xuất bản, dự luật đã sửa đổi các quy định về xuất bản trên mạng internet cho cụ thể, đầy đủ và phù hợp hơn với thực tiễn; quy định một điều (Điều 15) về Nhà xuất bản điện tử...

Tuy nhiên, cũng có đại biểu cho rằng, Luật Xuất bản mới được sửa đổi, bổ sung, thời gian kiểm nghiệm thực tiễn chưa nhiều. Việc sửa đổi một cách cơ bản Luật Xuất bản cần có thêm thời gian để nghiên cứu toàn diện, căn cơ trên cơ sở tổng kết, đánh giá thật đầy đủ, kỹ lưỡng việc thi hành Luật Xuất bản trong thời gian qua.

Đa số các đại biểu đều nhất trí với việc cần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong hoạt động xuất bản. Theo các đại biểu, dự án Luật cần thể hiện quyết tâm đổi mới cơ chế quản lý hoạt động xuất bản, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, thực hiện phân công, phân cấp trách nhiệm, quyền hạn rõ ràng giữa trung ương, địa phương và cơ sở; trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các chủ thể tham gia hoạt động xuất bản; cơ quan quản lý nhà nước chuyển vai trò từ kiểm soát sang giám sát hoạt động của các nhà xuất bản, cơ sở in và phát hành và tập trung vào trách nhiệm chính là hoạch định chính sách, giám sát, thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm; đẩy mạnh đổi mới cơ chế quản lý ở cơ sở, cải cách hành chính.

Về liên kết xuất bản, Báo cáo thẩm tra của Ủy ban văn hóa, giáo dục thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội đề nghị dự thảo Luật cần bổ sung thêm các quy định cụ thể về điều kiện hoạt động, quyền, trách nhiệm, cơ cấu tổ chức nhân sự cũng như quy trình tổ chức và biên tập bản thảo của cơ sở liên kết xuất bản. Vì hiện nay cơ sở liên kết xuất bản thực chất đã thực hiện hầu hết chức năng, nhiệm vụ của một nhà xuất bản, trừ quyền quyết định xuất bản và chịu sự thẩm định về nội dung tư tưởng của nhà xuất bản liên kết, do đó phải có đủ năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và quản lý tương tự nhà xuất bản.

Nhiều đại biểu đề nghị giữ nguyên quy định như luật hiện hành về thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động in xuất bản phẩm, giao Bộ Thông tin và Truyền thông cấp giấy phép cho cơ sở in của cơ quan, tổ chức ở Trung ương; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp giấy phép cho cơ sở in của địa phương.

Theo đại biểu Lê Thị Nguyệt (Vĩnh Phúc), Luật Luật Xuất bản năm 2004 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản năm 2008 đã quy định giao việc cấp giấy phép cho cơ sở in của địa phương cho Ủy ban nhân dân tỉnh. Trên thực tế, Ủy ban nhân dân tỉnh làm rất tốt việc này. Quy định như vậy sẽ phân cấp cho các địa phương về việc quản lý, cấp giấy phép hoạt động in xuất bản phẩm.

"Hơn nữa, việc giao thẩm quyền cấp cấp giấy phép hoạt động in xuất bản phẩm cho cơ sở in của địa phương cho Bộ Thông tin và Truyền thông không phù hợp với Đề án cải cách thủ tục hành chính. Nếu các cơ sở in ở các địa phương cũng phải thông qua Bộ cấp giấy phép sẽ vừa tốn thời gian, công sức và không hiệu quả..." - đại biểu Lê Thị Nguyệt nhấn mạnh.

Cũng trong buổi chiều, các đại biểu dành nhiều thời gian thảo luận về chính sách phát triển sự nghiệp xuất bản; tổ chức của nhà xuất bản; mô hình tổ chức, đối tượng thành lập xuất bản; liên kết xuất bản và hợp tác quốc tế; tổ chức và hoạt động in xuất bản phẩm; tổ chức hoạt động xuất bản phẩm…