Đối tượng vận chuyển thuốc lá lậu ngang nhiên hoạt động giữa ban ngày. (Ảnh chụp tại ngã tư đường Trường Đua, phường A, thành phố Châu Đốc). Ảnh: Đức Thắng

Thuốc lá vượt biên vào nội địa

Tầm khoảng từ 3 đến 4 giờ sáng, những người dân sinh sống dọc tuyến Quốc lộ 91, đoạn từ Châu Đốc đi Long Xuyên đã bị đánh thức bởi những âm thanh inh ỏi phát ra từ còi xe và tiếng nẹt pô ầm ĩ của những "hung thần" đường phố. Đó không phải âm thanh của đoàn đua xe, nhưng xem ra cũng chẳng khác là bao.

Những "nài" thuốc lá lậu rạp mình trên những chiếc xe rẻ tiền đã được làm lại máy, phóng bạt mạng như chẳng cần biết trên đường có ai, khiến cho những người khách đi đường cũng phải vội vã dẹp xe vào sát mép đường, bởi họ không muốn rước họa vào thân.

Đó là cảnh tượng đang diễn ra hằng ngày, suốt đoạn đường từ thành phố Long Xuyên đến thành phố Châu Đốc khoảng 60km. Trong thời gian hơn một giờ, chúng tôi đã bắt gặp 4-5 đoàn xe như vậy. Không chỉ vào buổi sáng sớm mà cả buổi trưa và tối, tình hình cũng không khác. Mặc dù đoạn đường này có khá nhiều trạm, chốt kiểm tra của lực lượng Cảnh sát giao thông và các tổ tuần tra cơ động thường xuyên đi tuần, tuy nhiên, các đối tượng vận chuyển thuốc lá lậu vẫn ngang nhiên "qua mặt".

Không chỉ vận chuyển bằng xe gắn máy, thuốc lá lậu còn được các đối tượng vận chuyển bằng ô tô để thâm nhập sâu vào các tỉnh nội địa. Qua nhiều ngày bám theo các đối tượng này, chúng tôi phát hiện ra "điểm trung chuyển" thuốc lá nằm gần Trung tâm Thương mại Nam Châu Đốc của nhà xe T.T.X. Không ai xa lạ gì với hãng xe này, bởi trước đây nó có tên là P.S, chạy tuyến Châu Đốc - Cần Thơ, rất nổi tiếng bởi "truyền thống" phóng nhanh, vượt ẩu và liên tục bị lực lượng Công an xử lý vì hành vi chở thuốc lá lậu.

Với nhà xe T.T.X thì "đường đi" của những bao thuốc lá lậu được phác họa như sau: Đầu tiên, thuốc lá được đội quân thuê mướn vận chuyển bằng xe gắn máy tập kết tại nhà xe. Nói là nhà xe, nhưng thực chất là một cái kho chứa hàng có diện tích chừng 100m², cửa sắt luôn đóng im ỉm và chỉ mở ra khi xe trung chuyển đưa khách từ bến xe Châu Đốc về.

Tại đây, khách được chuyển lên chiếc xe chạy ra từ nhà kho đã được chất đầy thuốc lá trong các vách ngăn, trong các bọc ni lông và túi xách giống như hành lý của khách đi xe. Còn chiếc xe vừa đưa khách về lại nhanh chóng chạy vào kho và có người đóng cửa sắt lại, tiếp tục chất thuốc lá vào trong xe. Cứ như thế, mỗi ngày có hàng ngàn gói thuốc lá ngoại nhập lậu được các tài xế của nhà xe này đưa về Cần Thơ tiêu thụ.

Hoạt động chuyên nghiệp và liều lĩnh

Chúng tôi có mặt ở phường Vĩnh Ngươn thuộc địa bàn quản lý của Đồn BP Vĩnh Ngươn, BĐBP An Giang. Từ lâu, nơi đây được mệnh danh là "thủ phủ" của các đối tượng buôn lậu thuốc lá. Với tính chất địa bàn cực kỳ phức tạp bởi hệ thống kênh rạch chằng chịt và những đường mòn qua lại, cùng với rất nhiều kho hàng đặt sát biên giới ở phía đối diện luôn trong tình trạng sẵn sàng tuồn hàng qua phía Việt Nam, đây chính là môi trường hết sức thuận lợi cho các đối tượng buôn lậu lợi dụng để hoạt động.

Bất kể thời điểm nào trong ngày, nếu không thấy lực lượng chức năng tuần tra, kiểm soát thì ngay lập tức, các đối tượng đầu nậu sẽ ra lệnh cho đàn em nhanh chóng đai vác hoặc dùng xuồng cao tốc, xuồng chèo tay chuyển hàng qua biên giới, sau đó bốc lên xe gắn máy chở vào nội địa. Cách thức vận chuyển hàng hết sức bài bản và chuyên nghiệp, có đối tượng dẫn đầu, khóa đuôi và một lực lượng rất đông làm nhiệm vụ "chim lợn" để đối phó với lực lượng chức năng.

Các đối tượng này thường theo dõi chặt chẽ mọi hành động của cán bộ, chiến sỹ Biên phòng khi ra khỏi đơn vị, chúng tập trung ở các ngã 3, ngã 4 hoặc các vị trí dễ quan sát, dùng điện thoại di động liên lạc thường xuyên với các đối tượng vận chuyển thuốc lá. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ, ngay lập tức, chúng sẽ báo cho đồng bọn "án binh bất động" để kiểm tra xem người đang theo dõi mình là ai, sau đó mới hành động tiếp.

Trong suốt quá trình điều tra, chúng tôi rất nhiều lần có mặt tại ngã tư đường Trường Đua thuộc phường A, thành phố Châu Đốc, hóa thân vào rất nhiều "vai diễn" khác nhau để tìm hiểu phương thức hoạt động của chúng. Lúc thì trong vai người đi tập thể dục, lúc thì trong vai đi đón người thân, hoặc vai người đi chụp ảnh phong cảnh, tuy nhiên, trong bất kỳ vai diễn nào thì chúng tôi vẫn cảm nhận được sự cảnh giác rất cao của các đối tượng "chim lợn".

Hễ đưa điện thoại hoặc máy ảnh lên chụp hình, dù là chụp "vu vơ" hay "có chủ đích" thì ngay lập tức, các đối tượng này liền sấn tới và có những lời nói mang tính "đe dọa", cùng với những cái nhìn hằn học, thiếu thiện cảm. Thậm chí, chúng còn cho người bám theo chúng tôi vào tận quán cà phê để dò xem chúng tôi là ai, từ đâu tới, trao đổi những gì…

Không chỉ được tổ chức một cách chặt chẽ, các đối tượng vận chuyển thuốc lá lậu cũng tỏ ra vô cùng liều lĩnh và manh động. Chúng không chỉ lạng lách, chạy xe với tốc độ chóng mặt, mà còn bất chấp tín hiệu đèn giao thông cũng như phản ứng của người đi đường, đèn xanh hay đèn đỏ thì chúng vẫn cứ tỉnh bơ, rồ xe phóng bạt mạng.

Một số người dân đi đường khi gặp những quái xế như thế này đã tỏ ra vô cùng hoảng sợ, phải tấp xe vào lề đường đứng một lúc để lấy lại bình tĩnh rồi mới dám chạy tiếp. Sự liều lĩnh và manh động của chúng còn thể hiện ở chỗ, nếu bị lực lượng chức năng bắt giữ, các đối tượng trên sẵn sàng huy động cả phụ nữ, trẻ em kéo đến để cướp lại hàng, quyết liệt chống người thi hành công vụ...

Muôn kiểu đối phó với lực lượng chức năng

Hoạt động buôn lậu thuốc lá diễn ra một cách công khai, rầm rộ là những gì mà chúng tôi ghi nhận được cả trên tuyến biên giới cũng như vào sâu trong nội địa của tỉnh An Giang. Phải chăng các lực lượng chức năng đã bất lực không thể ngăn chặn và xử lý? Hay các đối tượng buôn lậu có "phép màu"? Câu trả lời không hề đơn giản, nếu chỉ nhìn vào hiện tượng bên ngoài. Có đi sâu tìm hiểu mới thấy rõ những đường dây vận chuyển thuốc lá lậu có trăm phương ngàn kế rất ma mãnh để tránh bị phát hiện và bắt giữ.

Có thể thấy, các đối tượng vận chuyển thuốc lá lậu khi đi sâu vào trong nội địa thì tỏ ra cực kỳ tinh ranh. Chúng ngụy trang thuốc lá trong những bao ni lông màu đen, hoặc các túi xách loại lớn giống như những người dân đi chợ hàng ngày. Mỗi bao và túi như vậy chứa khoảng 50 cây thuốc lá, mỗi chuyến hàng chúng thường vận chuyển từ 2 đến 3 bao hoặc túi, nghĩa là có khoảng từ 1.000 đến 1.500 bao thuốc chất trên mỗi chiếc xe. Một điều rất dễ nhận ra, những chiếc xe này rất hiếm khi chạy riêng lẻ mà thường tập hợp thành từng tốp khoảng 5 đến 7 xe và luôn luôn chạy với tốc độ rất cao.

Qua nhiều ngày theo dõi, chúng tôi nhận thấy, các đường dây vận chuyển thuốc lá lậu có mối liên hệ rất chặt chẽ với nhau, chúng thường đi thành từng tốp và bao giờ cũng có đối tượng đi trước, cách khoảng 500 mét để làm nhiệm vụ "dò đường". Khi phát hiện có Cảnh sát giao thông đi tuần hay gặp lực lượng chức năng chốt chặn, thậm chí khi cảm thấy nghi ngờ, các đối tượng này lập tức thông báo cho đồng bọn tấp xe vào các con hẻm, quán nước, bụi cây ở hai bên đường, sẵn sàng tẩu tán hàng hóa để tránh bị bắt.

Chúng cũng nắm rất rõ đoạn đường nào có Cảnh sát giao thông hay chốt chặn hoặc đi tuần, đồng thời rất thông thạo các tuyến đường, hẻm chạy dọc theo Quốc lộ 91 để vòng tránh lực lượng chức năng. Bên cạnh đó, chúng luôn lợi dụng các thời điểm mờ sáng, giữa trưa và chiều tối (khi lực lượng chức năng rút về nghỉ ngơi) để tăng cường hoạt động.

Đối với nhà xe T.T.X, với tần suất chạy tuyến Châu Đốc - Cần Thơ là 26 chuyến mỗi ngày, tức là khoảng 30 phút lại có một chuyến xe rời bến thì việc theo dõi Cảnh sát giao thông nói riêng và lực lượng chống buôn lậu nói chung không phải là vấn đề quá khó khăn.

Sau khá nhiều lần bị bắt giữ và xử lý, các tài xế đã tỏ ra dày dạn kinh nghiệm. Ngoài việc thường xuyên trao đổi bằng điện thoại với nhau và lợi dụng các khoảng thời gian có thể hoạt động dễ dàng, các tài xế, lơ xe khi thấy tình hình không ổn, sẽ lập tức xuống hàng tại các trạm xe dọc đường, sau đó để cho các xe chạy phía sau tiếp tục hành trình đưa thuốc lá tuồn sâu vào nội địa.

Thực tế cho thấy, các lực lượng chức năng không hề bất lực trước các đối tượng buôn lậu thuốc lá. Bằng chứng là, từ đầu năm đến nay, BĐBP An Giang đã độc lập bắt giữ gần 70.000 gói thuốc lá ngoại; phối hợp với Công an, Hải quan, Quản lý thị trường tỉnh bắt giữ hơn 75.000 gói.

Con số đó có thể chưa thấm tháp vào đâu so với số lượng thuốc lá được tuồn vào nội địa, tuy nhiên, điều đó cũng cho thấy rằng, công tác chống buôn lậu nói chung, đặc biệt là chống buôn lậu thuốc lá trên địa bàn tỉnh An Giang hiện đang gặp rất nhiều khó khăn, thách thức, bởi những đối tượng buôn lậu vừa liều lĩnh, vừa sừng sỏ, manh động.

Khó khăn, thách thức thì đã rõ, nhưng cần có giải pháp hữu hiệu gì để ngăn những "dòng chảy" thuốc lá lậu đang hằng ngày xâm nhập vào nội địa là một vấn đề không hề đơn giản.