Toàn cảnh bản Làng Ho giữa đại ngàn Trường Sơn.

Những ký ức hào hùng về một thời đánh Mỹ của quân và dân dọc trên dãy Trường Sơn huyền thoại mãi gợi về trong ký ức của đồng bào Vân Kiều trên biên giới Làng Ho. Bản Làng Ho ngày ấy được chọn đặt Sở chỉ huy tiền phương của Đoàn 559, là điểm đầu chi viện cho chiến trường Trị Thiên và Quân khu 5. Suốt trong những năm tháng chiến tranh ác liệt nhất, để chuẩn bị cho chiến dịch Khe Sanh - đường 9 Nam Lào và chiến dịch Xuân Mậu Thân 1968, đồng bào Vân Kiều ở đây đã nguyện hòa trong hào khí “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, cùng các đơn vị bộ đội, thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến mở đường cơ giới dưới làn mưa bom, bão đạn của quân thù. Biết bao người dân Vân Kiều cùng bộ đội và thanh niên xung phong đã ngã xuống trên tuyến đường huyết mạch này. Sau chiến tranh, dân bản Làng Ho lại phải chìm trong cảnh đói cơm, rách áo, nhà cửa tạm bợ...

Là lực lượng gắn bó mật thiết với nhân dân vùng biên, trăn trở trước cuộc sống đói nghèo, thiếu thốn, lạc hậu của nhân dân Làng Ho, vấn đề phải làm gì và làm như thế nào để xóa đói, giảm nghèo cho dân là câu hỏi luôn thôi thúc mỗi cán bộ, chiến sĩ BĐBP Quảng Bình. Với tâm niệm: Muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ, bảo vệ biên giới được bình yên, trước hết phải phát huy sức mạnh tổng hợp, xây dựng thế trận biên phòng toàn dân sâu rễ, bền gốc, cán bộ, chiến sĩ BĐBP Quảng Bình luôn sẵn sàng có mặt trên các địa bàn trọng yếu để tích cực bám dân, tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Đồng thời tích cực vận động các tổ chức, doanh nghiệp tài trợ kinh phí triển khai các dự án nhằm “đổi mới là chìa khóa xóa đói giảm nghèo cho dân”. Và cuối cùng, đơn vị đã tìm được nguồn dự án lớn từ chương trình Nghĩa tình Trường Sơn của Báo SGGP. Từ đó, toàn thể cán bộ, chiến sĩ đã đem hết khả năng và nhiệt huyết của mình, phối hợp với các lực lượng chức năng thực hiện dự án với mục tiêu: Xóa đói, giảm nghèo, xây dựng bản làng ngày càng no ấm.

 Giữa đại ngàn Trường Sơn - nơi rừng sâu núi thẳm, người lính biên phòng luôn sống trong lòng nhân dân. Những chương trình hành động phối hợp đã thắt chặt thêm mối tình đoàn kết quân dân và bước đầu mang lại những hiệu quả thiết thực. Từ thành công của đề án lúa nước bản Tân Ly với diện tích trên 2ha do Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Bình làm chủ đầu tư và thực hiện, đồng bào Vân Kiều ở đây đã dần dần tự túc được lương thực. Không ít gia đình đã có cái ăn, không cần đến sự trợ cấp của Nhà nước nhờ việc canh tác lúa nước trên chính quê hương mình.

Tính đến nay, trên địa bàn 2 xã biên giới Kim Thủy và Lâm Thủy đã có nhiều bản đạt danh hiệu Làng văn hóa cấp huyện. Nhiều hộ gia đình đã biết phát huy hiệu quả trong tăng gia sản xuất thông qua các chương trình dự án phát triển kinh tế. Khi đời sống đã có nhiều tiến bộ, mọi hủ tục lạc hậu cũng dần được thay thế bằng nếp sống văn hóa mới. Đằng sau bước chuyển mình đi lên ấy của các bản làng là mồ hôi và công sức của biết bao chiến sĩ biên phòng nơi đây. Vượt trên tất cả mọi nghĩa cử cao đẹp mà các anh đã dành cho dân, cho bản chính là trách nhiệm cao cả và nghĩa tình sâu nặng của những người lính dành cho đồng bào của mình.

Chương trình Nghĩa tình Trường Sơn, do Báo SGGP tổ chức dành cho đồng bào Vân Kiều năm 2010 đã được khởi đầu với nguồn tài trợ 300 triệu đồng từ Tổng Công ty Cổ phần Phong Phú (TP Hồ Chí Minh) đã triển khai xây dựng 10 ngôi nhà tình nghĩa cho những người đã từng có công trong cuộc chiến đấu dọc trên dãy Trường Sơn. 10 ngôi nhà đầu tiên do chính lực lượng BĐBP Quảng Bình tổ chức thi công đã thành công rực rỡ và được Ban tổ chức Chương trình Nghĩa tình Trường Sơn ghi nhận, đánh giá cao từ việc lập kế hoạch, tổ chức khảo sát đến việc triển khai thi công.

Niềm vui của bà con Bru Vân Kiều được về nhà mới.

Gần đây, để hưởng ứng phong trào chung sức xây dựng nông thôn mới, Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Bình và UBND huyện Lệ Thủy đã bàn bạc, thống nhất tiếp tục lập đề án “Qui hoạch cụm dân cư bản Làng Ho, xã Kim Thủy” với sự tài trợ của Tổng Công ty Bia Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco). Đề án được chính thức khởi công vào đầu tháng 7-2011, do Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Bình làm chủ đầu tư có tổng dự toán gần 3 tỷ đồng, gồm thi công các hạng mục: 33 ngôi nhà, 37 nhà vệ sinh, công trình Nhà văn hóa bản Làng Ho, Trạm xá Quân dân y kết hợp, hệ thống cấp nước sạch, cổng chào bản. Ngoài ra, hỗ trợ cây, con giống cho 37 hộ dân và tổ chức rà, phá bom mìn trên địa bàn thực hiện đề án. Đến thời điểm này, “Đại công trình Làng Ho” đã được hoàn thành, bàn giao và đưa vào sử dụng.

Có thể nói, những đổi thay từng ngày của Làng Ho đã và đang thực sự góp phần đem lại một diện mạo mới cho vùng biên cương Tổ quốc. Trong ngôi nhà sàn còn thơm mùi gỗ mới của già Hồ Uôi, Thiếu tá Nguyễn Minh Hợp, Đồn trưởng Đồn BP Làng Ho phấn khởi chia sẻ: “Đề án cụm bản Làng Ho hoàn thành là niềm vui vô bờ bến đối với mỗi người lính của đơn vị chúng tôi. Bao mái nhà tranh xơ xác, cuộc sống lam lũ thiếu đói quanh năm của đồng bào, chúng tôi không thể cầm lòng được. Và khi tất cả đã qua tay người lính, bằng ý chí, quyết tâm cao thì mọi khó khăn, vất vả, nghèo đói đã được đẩy lùi. Cũng chính từ nơi đây, chúng tôi đã tiếp thêm sức mạnh để người dân phát huy nội lực, xây dựng cuộc sống ngày càng ổn định và phát triển...”. Phải chăng lời chia sẻ mộc mạc, chân tình ấy chính là sự phản ánh đầy đủ nhất cho những khởi sắc của cuộc sống nơi này. Nhìn những gương mặt hồ hởi của các cụ già, những ánh mắt tràn đầy hạnh phúc của những đôi uyên ương và các em nhỏ đang tung tăng chạy nhảy trong ngày khánh thành vào nhà mới, già làng Hồ Uôi xúc động không sao cầm được nước mắt: “Có được những đổi thay hôm nay, miềng không thể nào quên được công lao của biết bao người lính biên phòng, công lao to lớn bằng ngọn núi cao này đây!”