Nghi lễ được tổ chức trang trọng nhằm tưởng nhớ các thế hệ đã hy sinh để bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa được tổ chức long trọng tại đình làng An Vĩnh, huyện Lý Sơn. Đây là một nghi lễ mang đậm nét nhân văn của người dân Lý Sơn và nhân dân tỉnh Quảng Ngãi.

Trong lễ khao lề, Ban tế tự đình làng tổ chức lễ tế thần vào đêm trước và tổ chức lễ cầu an cho vong linh các chiến sĩ đội Hoàng Sa. Tại lễ chính tổ chức ngoài sân đình do các tộc họ thực hiện, Ban tổ chức lễ làm 5 mô hình thuyền câu, 3 ban thờ, các phẩm vật tế lễ, bài vị của các Cai đội Hoàng Sa và những binh lính trong đội, bài vị của các vị thần cai quản biển cả. Sau đó, thầy pháp thực hiện các nghi thức bắt ấn trừ tà, làm phép để an vị vong linh các chiến sỹ Hoàng Sa.

Được biết vào thế kỷ XIX các vương triều thời phong kiến hàng năm ra Lý Sơn tuyển mộ trên 70 người ra Hoàng Sa để bảo vệ biên cương Tổ quốc. Người ra đi và không trở về. Từ đó, hàng năm các tộc họ cũng như đình làng trên đảo Lý Sơn tổ chức lễ khao lề để tưởng nhớ những người đã hy sinh để bảo vệ Tổ quốc. Lễ là tế những người nói trên, còn lề là lệ tổ chức vào ngày 16/3 âm lịch.

Lễ khao lề xuất phát từ thực tiễn mất mát hy sinh của nhiều lớp người đi làm nhiệm vụ tại 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, chỉ có đi mà không có về, nên người dân làm hình người những đội binh thuyền Hoàng Sa bằng giấy hoặc bằng bột gạo, làm thuyền đặt hình nộm để tế tại đình, tế xong thả thuyền ra biển trôi theo dòng nước, cầu cho vong linh những người lính trong đội Hoàng Sa xưa được siêu thoát.

Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa góp phần phản ánh về lịch sử bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam trên vùng Biển Đông, đặc biệt là chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của các binh thuyền đội Hoàng Sa - Trường Sa, góp phần khơi dậy lòng yêu nước, bảo tồn các giá trị văn hóa của cha ông, giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ con cháu.

Cụ Võ Hiển Đạt, 85 tuổi, thành viên Ban tổ chức Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa cho biết, ngoài ý nghĩa về tâm linh, việc tổ chức lễ khao lề nhằm giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ con cháu trong việc bảo vệ chủ quyền, nhất là đối với Hoàng Sa và Trường Sa. Anh Lê Hoàng Nam, Phó bí thư xã đoàn An Vĩnh cho biết thêm, Lễ khao lề giúp thế hệ trẻ hôm nay và thế hệ mai sau luôn khắc ghi công lao to lớn của thế hệ cha ông đã ngã xuống vì chủ quyền biển đảo quê hương. 

Lịch sử bảo vệ chủ quyền đối với 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của dân tộc được viết bằng mồ hôi, xương máu và cả sinh mạng của nhiều thế hệ tráng đinh của 2 làng An Vĩnh và An Hải trên đảo Lý Sơn. Họ thật sự là những anh hùng vô danh, mãi mãi được lưu truyền trong tâm thức của người dân Quảng Ngãi. Với ý nghĩa và tầm quan trọng của di sản văn hóa này, năm 2013, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định đưa Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, loại hình Tập quán xã hội và tín ngưỡng.