Chẳng có ngày hội dân gian nào ở xứ Nga mà lại tập hợp bao nhiêu niềm vui và sự ồn ào náo nhiệt như Lễ tiễn mùa đông Maslenitsa. Lễ hội bắt nguồn từ nền nông nghiệp, từ công việc đồng áng của những người nông dân Nga. Mùa đông nước Nga tuyết rơi phủ kín mặt đất, ruộng đồng, khiến cho cây cối không nảy mầm được, nếu kéo dài mãi dễ sinh nạn đói. Bởi vậy, người nông dân mong mùa đông mau qua và mùa xuân mau đến.

Lễ hội Maslenitsa thường diễn ra trong một tuần, bắt đầu từ thứ hai đến hết chủ nhật. Năm nay, lễ hội Maslenitsa diễn ra từ ngày 7 đến 13-3. Tên gọi Maslenitsa (có gốc nghĩa là “bơ”) bắt nguồn từ việc vào tuần lễ cuối cùng trước khi kỳ lễ ăn chay của người Cơ đốc giáo bắt đầu, mọi người được phép ăn các món từ sữa, cá, cũng như sử dụng bơ và các loại dầu ăn…

Tuần lễ Maslenitsa được chia thành hai phần. Nửa đầu là tiểu lễ Maslenitsa, kéo dài từ thứ hai đến thứ tư. Nửa sau là đại lễ Maslenitsa, kéo dài từ thứ năm cho tới chủ nhật. Mỗi ngày lễ trong tuần lễ Maslenitsa này đều có tên gọi gắn với ‎ý nghĩa riêng. Trong những ngày này, mọi người vui chơi, gặp gỡ, chúc mừng nhau ngày lễ và mong tha thứ cho những điều chưa được trong năm. Cũng trong lễ hội, mọi người vui chơi xả láng suốt tuần. Người ta cho rằng, ai đón lễ Maslenitsa một cách buồn rầu thì sẽ không được may mắn thành công trong suốt cả năm. Trên các quảng trường, cánh đồng ven rừng... dân chúng dựng lên tòa thành bằng băng tuyết, hình nộm, đu quay, sàn múa rối. Tất cả nhiệt tình tham gia hay cổ vũ sôi nổi cho những cuộc thi thố sức khỏe và sự nhanh nhẹn dẻo dai.

Tâm điểm của tuần lễ vẫn là chủ nhật, ngày “Tiễn mùa đông” khi mọi người yêu cầu người thân và bạn bè tha thứ cảm thông cho những lỗi lầm của mình. Sau đó, sẽ là động tác tống tiễn Mùa đông ồn ào, vui vẻ, với những bài hát và điệu nhảy tập thể. Trước hết đoàn người rồng rắn rước quanh các đường phố một hình nộm bằng rơm mặc áo choàng kaftan, đội mũ và mang đôi dép rơm bện. Sau đó, đốt cháy hình nộm để nói lời chia tay với mùa đông. Dù bao nhiêu thời gian đã qua đi, nghi thức đốt hình nộm Maslenitsa vẫn là một phần nhất thiết không thể thiếu trong kỳ lễ hội dân gian này.

Đặc trưng không thể thiếu của lễ hội Maslenitsa là những chiếc bánh xèo đủ mùi vị và kích thước: cả bánh ngọt lẫn bánh mặn, thơm ngậy mùi bơ hoặc váng sữa smetana, ăn kèm trứng cá hay nấm xào, với mật ong hoặc mứt. Những chiếc bánh tráng nóng hổi và thơm ngậy giống như vành mặt trời mùa xuân tươi sáng được mọi người mong đợi sau những tháng đông âm u, giá lạnh. Người ta nói rằng chỉ riêng trong kỳ lễ hội Maslenitsa người Nga ăn nhiều bánh xèo hơn cả năm cộng lại.

Lễ hội Maslenitsa gây niềm kinh ngạc thú vị cho những vị khách bốn phương bởi cuộc vui đại chúng và thịnh tình hiếu khách của người dân Nga. Du khách nước ngoài rất thích tham gia vào mọi cuộc vui của lễ hội Maslenitsa, hoan hỉ thưởng thức món bánh xèo Nga nổi tiếng và thậm chí tự mình chuẩn bị món ăn ngon lành này.

Tiến Đạt