Bạo lực bùng phát tối 6-2 khi quân đội và cảnh sát được triển khai ở Thủ đô Ma-lê để giải tán các cuộc biểu tình nổ ra từ tháng trước, sau khi Tổng thống Mô-ha-mét Na-sê-ít ra lệnh bắt giữ một thẩm phán hàng đầu của tòa án hình sự vì dính líu đến những cáo buộc tham nhũng. Tuy nhiên, sau đó, một lực lượng khá đông cảnh sát và quân đội lại quay sang ủng hộ những người biểu tình, đòi ông Na-sê-ít từ chức. Nhóm cảnh sát này đã nhanh chóng chiếm Đài Truyền hình quốc gia rồi loan tin quân đội và cảnh sát đang nắm quyền kiểm soát Chính phủ và Tổng thống Na-sê-ít sẽ từ chức. Sáng 7-2, trong cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp khắp quốc đảo ở Ấn Độ Dương này, Tổng thống Mô-ha-mét Na-sê-ít đã tuyên bố từ chức. Sau đó vài giờ, Phó Tổng thống Mô-ha-mét Oa-hít Hát-xan tuyên thệ nhậm chức Tổng thống mới.

Tình hình càng trở nên căng thẳng khi ông Na-sê-ít cáo buộc đây là một cuộc đảo chính và Chính phủ mới của tân Tổng thống Hát-xan là bất hợp pháp. Theo ông Na-sê-ít, ông bị các sĩ quan cảnh sát và quân đội ép từ chức. Ông nói: “Tôi đã tới sở chỉ huy quân đội, nơi có khoảng 18 sĩ quan cảnh sát và quân đội đang nắm quyền kiểm soát. Những người này đe dọa nếu tôi không từ chức, họ sẽ dùng đến vũ khí. Tôi ngờ rằng ông Hát-xan biết rõ kế hoạch này”. Ông kêu gọi tân Tổng thống từ bỏ quyền lực, đồng thời hối thúc Tòa án tối cao điều tra cuộc đảo chính và đưa ra công lý những người phải chịu trách nhiệm.

Tuy nhiên, ông Hát-xan đã bác bỏ mọi cáo buộc liên quan tới “đảo chính” và việc ông lên nắm quyền là theo đúng Hiến pháp, đồng thời cam kết thành lập Chính phủ liên minh mới với sự tham gia của tất cả chính đảng, kể cả đảng Dân chủ Man-đi-vơ (MDP) của cựu Tổng thống Na-sê-ít. Trong khi đó, quân đội Man-đi-vơ cũng phủ nhận việc họ lật đổ ông Na-sê-ít. 

Ông Na-sê-ít trở thành Tổng thống Man-đi-vơ từ năm 2008 khi quốc gia với gần 1.200 hòn đảo này tổ chức cuộc bầu Tổng thống dân chủ đầu tiên. Tuy nhiên, đảng do ông lãnh đạo không giành được đa số ghế trong Quốc hội và để điều hành đất nước, ông phải phụ thuộc vào sự ủng hộ của các đảng đối lập. Đáng tiếc rằng ông lại không chịu thừa nhận sự phụ thuộc này và do vội vã trong việc xóa bỏ các di sản của người tiền nhiệm, nên thay vì tạo thêm các liên minh, ông đã làm cho nhiều người đối lập xa lánh mình. Bất ổn đã xuất hiện từ giữa năm 2010 khi các thành viên đối lập phong tỏa mọi hoạt động của Quốc hội, gây tình trạng bế tắc chính trị kéo dài. Một loạt nhân vật đối lập cùng các phần tử Hồi giáo cực đoan, những kẻ vốn cáo buộc ông Na-sê-ít thờ ơ đối với tôn giáo chính thống tại quốc gia có hơn 330.000 người theo đạo Hồi này, đã liên tục tìm cách khuấy động bầu không khí chính trị ở Man-đi-vơ. Những cuộc biểu tình, các vụ đập phá tranh, tượng, công trình kiến trúc... diễn ra ngày càng dày hơn và vụ binh biến nói trên được xem như đỉnh điểm.

Khác với năm 1988, khi Ấn Độ phái lực lượng đặc nhiệm tới quốc đảo này để ngăn chặn cuộc đảo chính do lực lượng đối lập thuê các tay súng Ta-min người Xri Lan-ca thực hiện hòng lật đổ Tổng thống Mau-mun Áp-đun Gay-um lúc bấy giờ. Trong cuộc nổi dậy của lực lượng cảnh sát tuần trước, Ấn Độ đã không hành động tương tự và giới phân tích cho rằng, bất kỳ sự can thiệp nào nhằm giúp ông Na-sê-ít duy trì quyền lực sẽ không có lợi cho nhà lãnh đạo này cũng như Man-đi-vơ. 

Thiên đường đổ nát

Cựu Tổng thống Na-sê-ít, nay trở thành đối lập, đã phát động cuộc biểu tình của hàng nghìn người ủng hộ mình để chống chính quyền mới. Ông Na-sê-ít tuyên bố sẽ tiếp tục “các cuộc chiến đường phố” cho tới khi ông Hát-xan từ chức và thông báo bầu cử trước thời hạn. Đụng độ diễn ra hàng ngày ở thủ đô giữa người biểu tình với cảnh sát và binh sĩ Chính phủ, đến nay làm hàng chục người chết và bị thương. Người biểu tình ném gạch đá, chai lọ vào cảnh sát, đốt phá cửa hiệu, ô tô, buộc cảnh sát phải dùng vòi rồng và hơi cay hay bắn chỉ thiên để giải tán. Bảo tàng quốc gia Man-đi-vơ nay tan hoang, toàn bộ những bức tượng Phật từ thế kỷ thứ 12 cùng rất nhiều cổ vật quý giá bị những phần tử Hồi giáo cực đoan đập tan hoặc kéo đổ. Chính quyền đã phải cấm đưa những hình ảnh này, vốn khiến người ta liên tưởng tới vụ các phần tử Ta-li-ban phá hủy những bức tượng quý giá ở Áp-ga-ni-xtan năm 2001, để tránh tổn thương tới hình ảnh “quốc gia thiên đường” trong con mắt du khách quốc tế.

Binh sỹ tham gia cùng người biểu tình đòi Tổng thống Na-sê-ít từ chức. Ảnh: Nguồn decanchronicle.com

Ngoài Thủ đô, bạo lực còn leo thang khắp nơi tại quần đảo “thiên đường du lịch” Man-đi-vơ khi những người ủng hộ ông Na-sê-ít liên tiếp tấn công các đồn cảnh sát, thả tù nhân, đốt phá các tòa nhà Chính phủ. Tại thành phố A-đu, lớn thứ hai và nằm ở cực Nam Man-đi-vơ, Chính phủ đã phải điều động hàng trăm binh sĩ và cảnh sát có vũ trang tới duy trì trật tự sau khi chính quyền thành phố “bất lực” trước làn sóng bạo động lan tràn khắp các ngõ phố. Thị trưởng A-đu thừa nhận “thành phố giờ không còn luật pháp và trật tự”.

Trước tình trạng bạo lực leo thang, vợ và hai con gái ông Na-sê-ít đã chạy sang lánh nạn ở Thủ đô của Xri Lan-ca. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki Mun đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về biến động chính trường ở Man-đi-vơ, kêu gọi chấm dứt xung đột và tiến hành đối thoại để giải quyết tình hình. LHQ ủng hộ mọi nỗ lực tìm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc khủng hoảng ở Man-đi-vơ. Mỹ và các nước phương Tây đã sớm công nhận Chính phủ mới và kêu gọi các bên bình tĩnh, duy trì ổn định.

 An toàn cho du khách

Hơn một tuần biến động chính trị, quốc đảo Man-đi-vơ vẫn tiếp tục mời gọi khách du lịch tới những khu nghỉ dưỡng sang trọng vào loại hàng đầu thế giới với những đảm bảo an toàn tuyệt đối. Tân Tổng thống Hát-xan cho biết bất chấp bạo động lan tràn suốt tuần qua, nhưng không có du khách nào bị ảnh hưởng. Ông khẳng định tất cả khách Du lịch quốc tế đến Man-đi-vơ đều được bảo vệ an toàn. Ông Hát-xan đưa ra cam kết này sau khi một loạt nước như Mỹ, Anh, Đức, Ô-xtrây-li-a… đưa ra khuyến cáo nguy hiểm đối với những công dân muốn đi du lịch ở Man-đi-vơ. Man-đi-vơ mỗi năm đón khoảng 1 triệu lượt khách du lịch và doanh thu từ ngành du lịch đóng góp tới 1/3 tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và hơn 60% thu nhập ngoại tệ của nước này. Năm ngoái, Man-đi-vơ đón 850.000 lượt khách quốc tế và được bầu chọn là khu vực đảo đến hấp dẫn nhất thế giới.

Man-đi-vơ những ngày qua được biết đến nhiều trên thế giới, song không phải là những hình ảnh lung linh của “thiên đường”, mà là những cảnh bạo lực nhuốm màu máu. Thế nhưng, cộng đồng thế giới vẫn mong chính quyền mới, dù phải đối mặt với rất nhiều khó khăn phía trước, sớm tìm được một giải pháp hòa bình, đem lại bình yên cho “thiên đường du lịch Man-đi-vơ”.