Các ngư dân Việt Nam đánh bắt trên vùng biển của Tổ quốc.

Vào đúng ngày Luật Biển Việt Nam chính thức có hiệu lực thi hành, trong chuyến đi tác nghiệp tại cơ sở vừa qua, tôi thông báo cho những ngư dân đánh bắt ở Hoàng Sa, Trường Sa của Quảng Ngãi, khi năm 2012 đã kết thúc. "Vậy là mình ra khơi đánh cá, nếu bị tàu tuần tra nước ngoài bắt giữ thì họ vi phạm pháp luật của Việt Nam?". Tôi gật đầu đồng ý khi nghe những chia sẻ từ đáy lòng của những ngư dân quanh năm bám biển. Luật Biển ra đời, ngư dân vươn khơi luôn được sự bảo hộ của hệ thống luật pháp. Hành vi vi phạm chủ quyền vùng biển Việt Nam, vô cớ bắt giữ ngư dân là vi phạm pháp luật. 

Trong xã hội đương đại, pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự chung, do Nhà nước ban hành và đảm bảo thực hiện ý chí của Nhà nước. Suốt chiều dài lịch sử, các thế hệ cha ông ta đã sớm cử binh thuyền ra khơi đo đạc, dựng bia, cắm mốc để khẳng định chủ quyền của Việt Nam. Ý chí và việc làm của các bậc tiền nhân từ thời xa xưa, giờ vẫn được các thế hệ con cháu tiếp nối. Trước khi Luật Biển Việt Nam ra đời, Việt Nam đã ban hành một loạt các văn bản pháp luật về biển như: Tuyên bố ngày 12-5-1977 của Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền về kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam; Tuyên bố ngày 12-11-1982 của Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải Việt Nam; Luật Biên giới quốc gia năm 2003; Nghị định số 161/2003/NĐ-CP ngày 18-12-2003 của Chính phủ về Quy chế khu vực biên giới biển...

Có thể thấy, những tư liệu quý báu liên quan đến Hải đội Hoàng Sa, cũng như hệ thống văn bản pháp lý do Nhà nước ta ban hành trong những năm qua đã có sự tiếp nối kịp thời, làm cho biển và bờ liền một dải. Luật Biển một lần nữa tái khẳng định, vùng biển hơn 1 triệu km2, trong đó có 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là lãnh thổ thuộc chủ quyền của Việt Nam không thể tách rời.

Tại Điều 5 của Luật Biển quy định về chính sách quản lý và bảo vệ biển, trong đó nêu rõ: "Phát huy sức mạnh toàn dân tộc và thực hiện các biện pháp cần thiết bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên các vùng biển, đảo và quần đảo, bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, phát triển kinh tế biển". Theo quy định này, ngoài lực lượng nòng cốt, chuyên trách bảo vệ biển như: Lực lượng Hải quân, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát Biển, Phòng không - Không quân... thì mỗi người dân đều có nghĩa vụ sẵn sàng bảo vệ toàn vẹn chủ quyền biển, đảo của đất nước. Việt Nam, một dân tộc đã trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, chúng ta tự hào về sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và ai cũng đều hiểu về giá trị to lớn của độc lập dân tộc và sự toàn vẹn chủ quyền đất nước.

Tại chương 4 Luật Biển Việt Nam có các nội dung: "Khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư lao động, vật tư, tiền vốn và áp dụng thành tựu khoa học, kỹ thuật, công nghệ vào việc sử dụng, khai thác, phát triển kinh tế biển, bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, phát triển bền vững các vùng biển phù hợp với điều kiện của từng vùng biển và bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh; tăng cường thông tin, phổ biến về tiềm năng, chính sách, pháp luật về biển". Những quy định đó góp phần đưa Việt Nam trở thành quốc gia "giàu từ biển, mạnh lên từ biển", như mục tiêu của Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 đã đặt ra. Trước khi có Luật Biển, Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 ban hành theo Nghị quyết số 09/NQ-TW kỳ họp lần thứ 4 (khóa X) tháng 2-2007 thể hiện một hướng đi đúng, một cách nhìn xa, trông rộng, thể hiện tư tưởng chỉ đạo, quyết tâm chính trị nhất quán của Đảng, Nhà nước ta đối với việc phát triển và quản lý biển.

Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS 1982) được xem là "Hiến pháp quốc tế về biển và đại dương". Công ước này được 107 quốc gia, trong đó có Việt Nam ký kết. DOC là tên viết tắt tiếng Anh của Tuyên bố về cách ứng xử của các bên trên Biển Đông, được ký kết ngày 4-11-2002 tại Phnôm Pênh, Campuchia giữa các nước ASEAN và Trung Quốc. Các bên khẳng định tôn trọng tự do hàng hải và tự do hàng không ở Biển Đông phù hợp với các quy định của Công ước Luật Biển 1982. Việc Quốc hội thông qua Luật Biển Việt Nam là hoàn toàn phù hợp với các quy định của UNCLOS 1982 và DOC 2002.