Cột mốc 92 ở nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt.

Lào Cai có hơn 80km sông Hồng chạy dọc theo đường biên giới. Nếu đứng trước cửa biển Ba Lạt cuối nguồn sông Hồng đổ ra biển, sẽ không thể tưởng tượng ở nơi đầu nguồn con sông này vào mùa cạn, có thể xắn quần lội qua mà không ướt. Đất đai thì nứt nẻ, bong tróc, trơ sỏi.

Con đường vào thôn Lũng Pô 2, ra ngã ba sông Hồng điểm giao kết đánh dấu biên giới trên sông, cột mốc 92 ngang qua căn nhà bát giác của Tổ công tác BP Lũng Pô đều lộc khộc đá sỏi với một bên là núi, một bên là mặt sông thấp thoáng lau lách đang nở trắng xóa.

Thôn Lũng Pô 2, một cụm dân cư người Mông gồm 29 hộ dân, 180 khẩu đã chọn BĐBP Đồn BP A Mú Sung đồng hành với mình trong kế hoạch xây dựng nông thôn mới. Nơi này, cách chợ gần nhất ở xã Trịnh Tường hơn 20km và bà con chỉ đi chợ phiên cuối tuần đủ thấy rằng con đường xây dựng nông thôn mới còn rất xa.

Thượng tá Nguyễn Mạnh Thắng, Chính trị viên Đồn BP A Mú Sung nói: "Dù chúng tôi tham mưu cho xã A Mú Sung chọn Lũng Pô 2, nơi người Mông từ Dìn Chin, Mường Khương mới di cư đến để làm điểm xây dựng nông thôn mới, nhưng cũng biết là để thực hiện được các tiêu chí nông thôn mới, Lũng Pô 2 phải đối mặt với nhiều khó khăn".

Điều đáng nói là khởi thủy, bà con người Mông thôn Dìn Chin đã di cư theo kế hoạch dãn dân ra biên giới do UBND tỉnh Lào Cai tổ chức. Cộng với một lý do cơ bản là mảnh đất cũ của bà con ở Dìn Chin quá chật chội, thời tiết khắc nghiệt và ở đó họ không có nguồn nước sinh hoạt, sản xuất.

Ông Ma Seo Páo tiếp chúng tôi trong căn nhà mà ông cất công dỡ ra và mang theo từ Dìn Chin. Người Mông là vậy, không ngại di chuyển. Họ có thể mang theo căn nhà gỗ sa mộc của mình, miễn là nó còn mộng chắc chắn, đến một vùng đất mới và làm lại cuộc sống từ đầu. Ông Páo vốn là Trưởng thôn Ngải Thầu của xã Dìn Chin cũ, cũng nhờ các con trai chịu khó làm ăn nên giờ đây, gia đình phương trưởng này vẫn là chỗ dựa tinh thần của cả thôn Lũng Pô.

Năm 2010, Lũng Pô mới thử nghiệm trồng dứa và chuối. Nào ngờ, trên mảnh đất tưởng chừng đã phai dấu phù sa lại chiều lòng người. Trên đường ra ngã ba sông biên giới Lũng Pô, những vườn chuối của bà con đang vào kỳ thu hoạch. Anh Ma Seo Làng, người con thứ của ông Páo nói: "Thấy chúng tôi lập nghiệp được trên mảnh đất mới thắng lợi, nhiều người ở Dìn Chin giờ muốn di cư theo. Nhưng mà nếu lười lao động thì ở đất nào cũng vậy, đều chết đói, không có gì ăn".

Từ nay đến Tết Nguyên đán, thôn Lũng Pô sẽ chung tay làm con đường bê tông xương sống trong thôn. Con đường này chạy lên sườn đồi dốc cao trơn trượt vì nền đất đỏ, nhiều năm qua bất tiện cho việc đi lại của bà con. Giờ được BĐBP giúp đỡ ngày công làm đường, nguồn lực kinh tế được nâng lên, đời sống của bà con được cải thiện, thôn Lũng Pô trong tương lai sẽ là thôn bản văn hóa, là chỗ ghé thăm của khách du lịch khi đến với điểm đầu sông Hồng.

Cùng cán bộ Tổ công tác BP Lũng Pô tuần tra dọc bờ sông Hồng, chúng tôi hướng đến cột mốc 92 bên sông, nơi vừa được Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy BĐBP Lào Cai trồng cây sung với ý nghĩa cầu mong từ đầu nguồn này, bà con các dân tộc sinh sống ở lưu vực sông Hồng luôn luôn được sung túc no ấm. Hằng năm, lượng khách du lịch tới đây khá đông nên các anh luôn phải thường trực giữ gìn an ninh trật tự, kiểm soát lượng người ra vào và bảo vệ biên giới.

"Nhìn lau trắng nở hai bên sông tưởng chỉ là cảnh đẹp hoang dại, nhưng thứ cây này bảo vệ đất bờ sông không bị xói lở. Nhiều khi đi tuần, anh em phải nhắc nhở bà con không được đốt phá. Nhiều thanh niên vô ý thức, bị chúng tôi bắt gặp đang đốt vạt cỏ lau, hỏi đốt làm gì, thì trả lời là chẳng làm gì, chỉ đốt chơi thôi. Vậy nên, việc thường xuyên tuyên truyền cho bà con ý thức bảo vệ biên giới là nhiệm vụ vô cùng quan trọng".