Đối tượng và tang vật trong Chuyên án 165L do lực lượng phòng chống tội phạm ma túy BĐBP Sơn La phối hợp với các lực lượng chức năng bắt ngày 5-6-2015. Ảnh: CTV

Nếu như Sơn La được xem là trọng điểm ma túy của cả nước thì Vân Hồ và Mộc Châu là trọng điểm ma túy của tỉnh Sơn La. Những năm gần đây, hoạt động của tội phạm ma túy vẫn diễn biến hết sức phức tạp, các đường dây mua bán, vận chuyển ma túy hoạt động khép kín vẫn lén lút hoạt động. Nguồn ma túy được vận chuyển từ khu vực "Tam giác vàng" qua các tỉnh Trung và Bắc Lào đến Luông Phra-băng, Hủa Phăn rồi được tập kết tại các "xưởng" để tiếp tục điều chế, pha trộn, đóng gói để vận chuyển sang Việt Nam chủ yếu qua các địa bàn Vân Hồ và Mộc Châu.

Tại các địa bàn trọng điểm phía bên kia biên giới của nước bạn Lào như: Muống, Pa Háng, Huổi Hiềng và bản Pưng, các đối tượng đã hình thành nhiều tuyến đường vận chuyển trái phép ma túy lớn qua biên giới để vào địa bàn các xã Chiềng Sơn, Chiềng Xuân và Tân Xuân, sau đó tập kết tại một số bản thuộc xã Lóng Luông, Vân Hồ của tỉnh Sơn La hoặc tiếp tục vận chuyển về xã Hang Kia, Pà Cò, Mai Châu của tỉnh Hòa Bình. Tại đây, các đối tượng móc nối với chủ ma tuý lớn trong nội địa để tiến hành mua bán, tiêu thụ trong nước và đưa sang nước thứ 3 tiêu thụ.

Theo thống kê của BĐBP Sơn La, hoạt động trồng và tái trồng cây có chứa chất ma túy trên địa bàn biên giới ở phía bạn Lào cũng có nhiều diễn biến phức tạp, ngày càng khó kiểm soát. Lực lượng chức năng của bạn đã phát hiện một số địa bàn, khu vực có trồng cây thuốc phiện nhưng không thể tiếp cận để tuyên truyền vận động, triệt phá do sự phản ứng quyết liệt, cục bộ của người dân, nhất là địa bàn các bản có người Mông sinh sống.

Thực trạng này khiến lượng thuốc phiện được tích trữ ở địa bàn ngoại biên đối diện là rất lớn, các đối tượng sẽ tìm mọi cách để vận chuyển vào Việt Nam tiêu thụ hoặc được vận chuyển vào nội địa của Lào, đưa đến các "xưởng" chiết xuất thành hê-rô-in hoặc các loại ma túy khác, rồi lại vận chuyển trở lại khu vực biên giới để đưa vào Việt Nam tiêu thụ.

Lợi dụng tính chất phức tạp của địa bàn, nhất là đặc điểm về mối quan hệ thân tộc, dân tộc hai bên biên giới, các đối tượng cầm đầu hình thành những đường dây, ổ nhóm mua bán, vận chuyển ma túy có tổ chức chặt chẽ khép kín ở cả trong và ngoài biên giới với nhiều đối tượng tham gia.

Thời gian gần đây, trên địa bàn biên giới tỉnh Sơn La nổi lên các hoạt động của các toán, nhóm mua bán, vận chuyển ma túy có vũ trang trên tuyến Mộc Châu, Vân Hồ. Để đáp ứng cung-cầu, một số đối tượng ở địa bàn nội địa và các tỉnh lân cận vào khu vực biên giới để móc nối với các đối tượng người Lào hình thành các đường dây mua bán, vận chuyển ma túy với số lượng lớn. 

Thời gian vừa qua, các lực lượng chức năng của Việt Nam và Lào đã triển khai nhiều phương án nhằm hạn chế, ngăn chăn hoạt động của tội phạm ma túy trên tuyến biên giới, nhưng xem ra tình hình cũng không mấy khả quan. Trên tuyến Sốp Bâu - Mộc Châu, các lực lượng chức năng của Lào đã tăng cường 58 đồng chí xuống các bản thuộc khu Pa Háng - Huổi Hiềng, huyện Sốp Bâu, tỉnh Hủa Phăn, Lào để củng cố hệ thống chính trị cơ sở, tăng cường công tác đấu tranh, ngăn chặn tội phạm ma túy.

Tuy nhiên, tội phạm ma túy vẫn không ngừng hoạt động và tìm mọi cách vận chuyển qua biên giới vào Việt Nam tiêu thụ. Theo một trinh sát dày dạn kinh nghiệm cho biết, trước đây, ma túy vận chuyển về được cất giấu tại nhà của các chủ hàng, hoặc chúng vận chuyển tới các lán, nương sát biên giới để thuận lợi cho việc vận chuyển sang Việt Nam. Hiện nay, để tránh sự kiểm soát của lực lượng chức năng tăng cường tại khu Pa Háng - Huổi Hiềng, sau khi lấy "hàng" về, chúng tìm cách vận chuyển sang Việt Nam tiêu thụ ngay. Chúng sử dụng ô tô không biển kiểm soát chở người, "hàng" đến các vị trí tập kết sát biên giới, sau đó vận chuyển qua biên giới vào Việt Nam.

Tội phạm ma túy hoạt động mạnh trên các tuyến Sốp Cộp (Sơn La) - Mường Son (Hủa Phăn) và Phôn Thoong (Luông Pha-băng), Lào. Trong 8 tháng của năm 2015, BĐBP Sơn La đã phối hợp với Công an hai tỉnh Hủa Phăn và Luông Phra-băng (Lào) đấu tranh triệt phá nhiều đường dây mua bán, vận chuyển ma túy lớn trên tuyến này, nổi bật là các Chuyên án: 153Lv, 156Lv, 164Lv.

Theo Đại tá Trần Hùng, Phó chỉ huy trưởng BĐBP Sơn La, vấn đề nhức nhối hiện nay là tình hình hoạt động của các toán, nhóm vận chuyển ma túy trên địa bàn Mộc Châu, Vân Hồ; các đối tượng ở ngoại biên tìm cách móc nối với một số đối tượng là người dân ở sát biên và nội địa để làm "hoa tiêu", "chim lợn" và trực tiếp tham gia vào đường dây vận chuyển của chúng.

Thời gian qua, BĐBP Sơn La đã phối hợp với các lực lượng chức năng tổ chức tuần tra, kiểm soát chặt chẽ thì hoạt động của chúng có giảm, tần suất hoạt động ít hơn nhưng không dừng hẳn. Chúng luôn thay đổi phương thức, thủ đoạn, quy luật hoạt động, đường hướng, thời gian và cách vận chuyển, không thành quy luật như trước. Để tránh bị lực lượng chức năng và nhân dân phát hiện, chúng thường xuyên cho người không mang "hàng", mang theo vũ khí đi trước để thăm dò, dẫn đường, khi phát hiện lực lượng làm nhiệm vụ thì báo hiệu cho đồng bọn tẩu thoát.

Không chỉ tình trạng buôn bán ma túy gia tăng mà tệ nạn ma túy trên các tuyến biên giới tỉnh Sơn La dự báo còn có những diễn biến phức tạp. Số người nghiện ma túy trên địa bàn biên giới vẫn ở mức cao, thực trạng này đã kéo theo hoạt động của các đối tượng mua bán lẻ, dẫn đến việc hình thành các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy trên địa bàn. Hoạt động trồng và tái trồng cây thuốc phiện trên địa bàn biên giới vẫn còn nhiều.

8 tháng của năm 2015, BĐBP Sơn La đã phối hợp với các cấp ủy Đảng, chính quyền và các lực lượng chức năng địa phương tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân không trồng và tái trồng cây thuốc phiện, đồng thời tổ chức tuần tra, kiểm soát, phát hiện và triệt phá 3.669m2 diện tích tái trồng cây thuốc phiện, tăng 2.519m2 so với cùng kỳ năm 2014.