Biên phòng - Đúng như dự đoán của các chuyên gia, chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã thành công như mong đợi của mỗi bên. Chỉ qua hai cuộc gặp mặt trong vòng 24 giờ, hai nguyên thủ Mỹ-Trung đã vượt qua được mâu thuẫn để tìm được tiếng nói chung trong những vấn đề khác biệt, vốn được coi là “xương sống” trong quan hệ hai nước.
Phải nói rằng, hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung lần này dưới sự chủ trì của hai nhà lãnh đạo Donald Trump và Tập Cận Bình đã mở ra cơ hội hợp tác giữa hai nước, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại. Kế hoạch 100 ngày thúc đẩy đàm phán mậu dịch chính là điểm nhấn, là kết quả quan trọng mà Chủ tịch Tập Cận Bình mang về Bắc Kinh sau chuyến thăm Mỹ lần này. Còn với Mỹ, đây sẽ là cơ hội để doanh nghiệp Mỹ bước vào sân chơi công bằng với Trung Quốc. Theo kế hoạch 100 ngày, trong thời gian tới, Mỹ sẽ tăng xuất khẩu hàng hóa sang Trung Quốc, đồng thời giảm thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ. Năm ngoái, mức thâm hụt trong trao đổi hàng hóa và dịch vụ của Mỹ với thị trường quốc tế ước tính khoảng 502 tỉ USD, trong đó có tới 347 tỉ USD với Trung Quốc.
“Nút thắt” Triều Tiên cũng được hai nhà lãnh đạo gỡ rối dần, và được coi là “một bước tiến”, theo đó hai bên nhất trí tăng cường hợp tác và làm việc với cộng đồng quốc tế để thuyết phục Bình Nhưỡng giải quyết vấn đề một cách hòa bình cũng như từ bỏ tham vọng hạt nhân. Tuy sẵn lòng hợp tác, nhưng Tổng thống Trump cũng cảnh báo đối tác Trung Quốc rằng Mỹ sẵn sàng và sẽ đơn phương hành động chống lại chương trình vũ khí của Triều Tiên "nếu đây là điều mà Bắc Kinh không thể phối hợp". Về phần mình, Chủ tịch Tập Cận Bình chia sẻ quan điểm rằng chương trình hạt nhân của Triều Tiên "đã bước vào giai đoạn nghiêm trọng". Mặc dù chưa có kế hoạch cụ thể, nhưng Bắc Kinh khẳng định Trung Quốc đang làm tất cả những gì có thể và sẵn sàng cùng Mỹ “hạ nhiệt” tình hình căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên.
Chủ tịch Trung Quốc kêu gọi tận dụng tốt 4 cơ chế hợp tác, đối thoại cao cấp mới được thiết lập. Hai bên cần thúc đẩy đàm phán hiệp định đầu tư song phương, triển khai hợp tác thiết thực trong các lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng, năng lượng. Hai bên cần giải quyết ổn thỏa các vấn đề nhạy cảm, kiểm soát tốt bất đồng.
Cho dù có nhiều tín hiệu tích cực từ cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc, nhưng quan hệ Mỹ-Trung vẫn tồn tại những bất đồng như: việc Mỹ triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) của Mỹ tại Hàn Quốc, sự mất cân bằng trong quan hệ thương mại song phương, vấn đề xung đột tại Syria và an ninh khu vực, bao gồm vấn đề Biển Đông,… Những bất đồng này sẽ không dễ giải quyết trong “một sớm, một chiều” mà đòi hỏi hai bên cần có thời gian để tạo dựng lòng tin.
Điều đáng nhận ra trong cuộc gặp thượng định Trung-Mỹ lần này chính là nỗ lực nhún nhường của cả hai bên. Trước đây, trong giai đoạn tranh cử tổng thống, ông Trump là người tỏ thái độ cứng rắn với Trung Quốc. Ngược lại, ông Tập cũng bị cho là gặp áp lực dư luận trước cuộc gặp gỡ trực tiếp đầu tiên với người đứng đầu Nhà Trắng. Song, diễn biến trong hai ngày họp vừa qua cho thấy cả hai đều cố gắng giảm nhẹ hết mức có thể những xung đột tiềm năng. “Bắc Kinh và Washington đến nay đã làm tốt trong việc ngăn chặn xung đột, và cho thấy sự đối đầu không phải là chuyện tất yếu” , tờ China Daily của Trung Quốc nhận định.
Chuyến công du Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã kết thúc với những điểm tích cực, nhưng không có một giải pháp hoặc chi tiết cụ thể nào được thông qua. Dù sao đây cũng được coi là màn dạo đầu êm ả, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quan hệ Mỹ-Trung.
Ngọc Oanh
