Biên phòng - Đứng cạnh tượng đài Mẹ Suốt nhìn về phía Bảo Ninh, thấy một màu xanh ngút ngàn. Bảo Ninh bây giờ không còn là bãi cát trắng chạy dài 12km mà Đào Duy Từ gọi là bãi Hoàng Sa của những năm đầu thế kỷ XVII.
Chúng tôi sang Bảo Ninh bằng con đò ngang để về bến cũ, đến nghĩa trang thắp nén nhang thơm tưởng nhớ hai người mẹ anh hùng của Bảo Ninh là mẹ Nguyễn Thị Suốt, chèo đò đưa bộ đội qua sông dưới làn đạn khốc liệt của quân thù và mẹ Lê Thị Khíu, thay chồng vừa hi sinh lên thuyền ra khơi "chắc tay súng, vững tay chèo" bám biển vừa sản xuất, vừa chiến đấu.
Ráng chiều cuối đông đỏ au trên dòng sông Nhật Lệ, dọc hai bên đường san sát những tòa nhà cao tầng và những vườn cây xanh. Chúng tôi cùng các cán bộ, chiến sỹ Đồn BP Nhật Lệ vừa hoàn thành một chuyến tuần tra, ngồi nghỉ chân dưới gốc phi lao đốt lửa sưởi ấm.
Ngồi bên nhau, những dòng suy tư hồi tưởng về một thời đã qua gợi lại trong tôi kỷ niệm những ngày làm lính Biên phòng ở Đồn Nhật Lệ. Năm 1966, tôi tốt nghiệp sỹ quan Biên phòng (Sơn Tây) khóa 2, cùng anh Lê Quang Giảng được phân công về Đồn BP Nhật Lệ công tác. Hai tân sĩ quan trẻ tràn đầy nhựa sống của tuổi 20 đã cùng ăn, cùng ở, cùng chiến đấu đánh máy bay, tàu chiến Mỹ. Bảo Ninh trơ trọi vùng cát trắng, mọi sinh hoạt đều diễn ra trong hầm, người già và trẻ em đi sơ tán, còn lại là lực lượng trẻ bám biển.
Thế mà, đã mấy chục năm trôi qua, giờ đây, Bảo Ninh đã có nhiều đổi thay. Anh Trần Ngoan, nguyên Phó Bí thư Đảng ủy xã Bảo Ninh thổ lộ nỗi lòng mình về sự đổi thay của vùng biển quê hương: Năm 2014, Đồng Hới được công nhận thành phố loại 2, tỉnh đã quy hoạch xây dựng xã Bảo Ninh thành trung tâm du lịch và đô thị biển với ba vùng: Vùng phía Đông là khu nghỉ dưỡng, bãi tắm; vùng phía Tây là khu khách sạn cao tầng, văn phòng, công trình công cộng; vùng kề cận phía Tây là khu đô thị mới.
Ôn lại những kỷ niệm thời gian qua, anh Ngoan cho biết, niềm vui đầu tiên mà người dân Bảo Ninh nhớ mãi là ngày điện vượt sông Nhật Lệ về với vùng biển, điều mà bao năm ao ước mỗi lần thắp ngọn đền dầu le lói nhìn về bên kia sông Đồng Hới rực rỡ ánh điện mà lòng khát khao, nhưng rồi ước ao đã trở thành hiện thực.
Đó là vào khoảng tháng 11-1992, nhân dân được thông báo chuẩn bị đón điện về. Tết Nguyên đán 1993, cái Tết đầu tiên, bà con thôn Hà Dương có điện thắp sáng và đến Tết Độc lập 2-9-1993, toàn xã Bảo Ninh lung linh ánh điện. Có điện đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho sinh hoạt của người dân và còn góp phần thúc đẩy sản xuất thủy sản phát triển.
Hồi đó, Bảo Ninh chỉ có những con đường mòn trên cát nối nhà này qua nhà khác, những đôi chân trần cứ bám vào cát nóng bỏng. Ước mơ có một con đường vì thế cứ trăn trở trong lòng người dân. Thế rồi, Bảo Ninh đã có đường, tuy chỉ là con đường đất đỏ, vắt qua đồi cát nổi từ cửa biển xuyên suốt qua các thôn lên đến Cừa Phú, thôn cuối cùng của Bảo Ninh. Từ đây, nhà nhà mua xe đạp rồi những năm tiếp theo, chiếc xe đạp đã dành cho những xe máy phóng ào ào trên con đường liên thôn trải nhựa.
Sử sách ghi lại, xưa kia, Bảo Ninh thuộc huyện Quảng Ninh, sau này cắt về cho Đồng Hới. Địa bàn cách sông trở đò một vùng bãi ngang ngư trường hướng ra biển. Bà con nơi đây sống nhờ biển và cũng có người nằm xuống đáy biển không trở về. Khi Bảo Ninh có điện, có đường, ước mơ nối tiếp ước mơ, Bảo Ninh có một chiếc cầu bắc qua sông Nhật Lệ, nối hai bờ gần nhau hơn để Bảo Ninh thoát nghèo. Ước mơ đó của Bảo Ninh cũng là suy nghĩ của lãnh đạo Đồng Hới và của tỉnh Quảng Bình, nhưng "lực bất lòng tâm" nên cứ đợi, cứ chờ...
Năm 2002, một năm đầy ấn tượng, khơi dậy niềm tin của người Bảo Ninh, được sự giúp đỡ của Chính phủ, dự án xây dựng cầu Nhật Lệ được khởi công. Có cầu Nhật Lệ uy nghi bắc qua sông, vùng cát của Bảo Ninh bắt đầu khởi sắc. Đơn vị tiên phong đến với Bảo Ninh là Công ty Trường Thịnh đã đầu tư xây dựng khu du lịch cao cấp Sun Spa Resort. Bảo Ninh bắt đầu sự chú ý của mọi miền về một khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp.
Từ đó, Bảo Ninh bỗng thay da đổi thịt, khách sạn, nhà nghỉ mọc lên san sát. Người dân bao năm tích lũy vốn liếng giờ đây cũng đầu tư xây dựng nhà cao tầng, vườn cây, ao cá khang trang. Phúc lợi xã hội như trường học, bệnh xá, nhà văn hóa, hội trường, trụ sở làm việc bề thế. Song song với con đường an ninh - quốc phòng là một tuyến đường giữa rộng 50m, dài 7km, nối từ đường Trần Hưng Đạo chạy dọc Bảo Ninh đến với xã Võ Ninh, vùng đất anh hùng của huyện Quảng Ninh mang tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Đến Bảo Ninh vào những ngày chuẩn bị đón xuân mới, ai ai cũng rạo rực trong không khí đổi thay lớn lao, những vườn hoa, vườn cây cảnh tô đẹp vùng biển Bảo Ninh. Chủ tịch xã Nguyễn Ngọc Hiến, lớp người tiếp nối những thành quả mà Đảng bộ và nhân dân, những vị tiền bối đã hy sinh xương máu, đổ bao công sức mới có được. Với gương mặt hiền lành, đôi mắt sắc đang chứa ẩn một quyết tâm cao.
Anh cho biết, toàn xã có gần 500 tàu thuyền, đa số là tàu đánh bắt xa bờ đến tận vùng biển Hoàng Sa, có 20 doanh nghiệp, 400 cơ sở thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ đóng tàu, hậu cần nghề cá và dịch vụ du lịch, nghỉ dưỡng... Bãi tắm Bảo Ninh luôn luôn đông khách, cuộc sống thật sôi động. Bảo Ninh có 47 tổ đoàn kết, hai tổ hợp tác, hai nghiệp đoàn, thu hút hơn 2.000 lao động. Bảo Ninh trở thành xã vùng biển mạnh của tỉnh Quảng Bình.
Trong những ngày Trung Quốc đưa giàn khoan hạ đặt trái phép trong vùng biển của ta, gây cản trở công việc đánh bắt cá của người dân, nhưng bà con Bảo Ninh vẫn kiên cường bám biển, làm lực lượng hậu thuẫn vững chắc cho Cảnh sát Biển, Kiểm ngư đấu tranh trước hành động xâm lấn của Trung Quốc. Nhiều gia đình có 4 người con đi đánh bắt xa bờ, như gia đình mẹ Nguyễn Thị Thuộc, chồng hy sinh do bom đạn Mỹ bắn phá khi đang đánh bắt cá, nay mẹ vẫn không nao núng động viên con cháu nối tiếp gương của người cha để bám biển.
Ngư dân Nguyễn Hữu Bửu, ở thôn Mỹ Cảnh, Bảo Ninh, là lão ngư ăn to nói lớn, vượt qua khó khăn, tổ chức đại gia đình thành hợp tác xã khai thác thủy sản. Hợp tác xã của ông Bửu trở thành đơn vị điển hình trong đánh bắt xa bờ, giờ đây tàu của ông Bửu có công suất tới 1.000CV, lớn nhất tỉnh. Gia đình ông đã sắm được xe hơi, xây dựng nhà cao tầng, gia đình đầm ấm, hòa thuận, con cháu học hành tiến bộ.
Ông Bửu đã từng nói với con cháu và tâm sự với bà con: Bảo Ninh quê mình bao đời bám biển, biển là của mình, Hoàng Sa là của mình, mình phải giữ. Chúng ta chẳng sợ ai dọa dẫm, với lại, trên biển đã có Cảnh sát Biển bảo vệ hằng ngày, trên bờ có BĐBP tuần tra, giữ gìn an ninh, chúng ta cứ yên tâm mà ra khơi...
Cơn gió cuối đông se se lạnh, trong nồng nàn mặn mòi hương biển, chúng tôi nhìn ra khơi xa, những ánh đèn rực rỡ như sao đêm, biển bừng lên màu sáng làm lấp lánh những cơn sóng đang vỗ vào bờ. Bảo Ninh vào xuân trong không khí ấm áp say động, giục giã chúng ta vững bước đi lên trên con đường mà Đảng, Bác Hồ đã chọn.
Ráng chiều cuối đông đỏ au trên dòng sông Nhật Lệ, dọc hai bên đường san sát những tòa nhà cao tầng và những vườn cây xanh. Chúng tôi cùng các cán bộ, chiến sỹ Đồn BP Nhật Lệ vừa hoàn thành một chuyến tuần tra, ngồi nghỉ chân dưới gốc phi lao đốt lửa sưởi ấm.
 |
| Bảo Ninh hôm nay. |
Ngồi bên nhau, những dòng suy tư hồi tưởng về một thời đã qua gợi lại trong tôi kỷ niệm những ngày làm lính Biên phòng ở Đồn Nhật Lệ. Năm 1966, tôi tốt nghiệp sỹ quan Biên phòng (Sơn Tây) khóa 2, cùng anh Lê Quang Giảng được phân công về Đồn BP Nhật Lệ công tác. Hai tân sĩ quan trẻ tràn đầy nhựa sống của tuổi 20 đã cùng ăn, cùng ở, cùng chiến đấu đánh máy bay, tàu chiến Mỹ. Bảo Ninh trơ trọi vùng cát trắng, mọi sinh hoạt đều diễn ra trong hầm, người già và trẻ em đi sơ tán, còn lại là lực lượng trẻ bám biển.
Thế mà, đã mấy chục năm trôi qua, giờ đây, Bảo Ninh đã có nhiều đổi thay. Anh Trần Ngoan, nguyên Phó Bí thư Đảng ủy xã Bảo Ninh thổ lộ nỗi lòng mình về sự đổi thay của vùng biển quê hương: Năm 2014, Đồng Hới được công nhận thành phố loại 2, tỉnh đã quy hoạch xây dựng xã Bảo Ninh thành trung tâm du lịch và đô thị biển với ba vùng: Vùng phía Đông là khu nghỉ dưỡng, bãi tắm; vùng phía Tây là khu khách sạn cao tầng, văn phòng, công trình công cộng; vùng kề cận phía Tây là khu đô thị mới.
Ôn lại những kỷ niệm thời gian qua, anh Ngoan cho biết, niềm vui đầu tiên mà người dân Bảo Ninh nhớ mãi là ngày điện vượt sông Nhật Lệ về với vùng biển, điều mà bao năm ao ước mỗi lần thắp ngọn đền dầu le lói nhìn về bên kia sông Đồng Hới rực rỡ ánh điện mà lòng khát khao, nhưng rồi ước ao đã trở thành hiện thực.
Đó là vào khoảng tháng 11-1992, nhân dân được thông báo chuẩn bị đón điện về. Tết Nguyên đán 1993, cái Tết đầu tiên, bà con thôn Hà Dương có điện thắp sáng và đến Tết Độc lập 2-9-1993, toàn xã Bảo Ninh lung linh ánh điện. Có điện đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho sinh hoạt của người dân và còn góp phần thúc đẩy sản xuất thủy sản phát triển.
Hồi đó, Bảo Ninh chỉ có những con đường mòn trên cát nối nhà này qua nhà khác, những đôi chân trần cứ bám vào cát nóng bỏng. Ước mơ có một con đường vì thế cứ trăn trở trong lòng người dân. Thế rồi, Bảo Ninh đã có đường, tuy chỉ là con đường đất đỏ, vắt qua đồi cát nổi từ cửa biển xuyên suốt qua các thôn lên đến Cừa Phú, thôn cuối cùng của Bảo Ninh. Từ đây, nhà nhà mua xe đạp rồi những năm tiếp theo, chiếc xe đạp đã dành cho những xe máy phóng ào ào trên con đường liên thôn trải nhựa.
Sử sách ghi lại, xưa kia, Bảo Ninh thuộc huyện Quảng Ninh, sau này cắt về cho Đồng Hới. Địa bàn cách sông trở đò một vùng bãi ngang ngư trường hướng ra biển. Bà con nơi đây sống nhờ biển và cũng có người nằm xuống đáy biển không trở về. Khi Bảo Ninh có điện, có đường, ước mơ nối tiếp ước mơ, Bảo Ninh có một chiếc cầu bắc qua sông Nhật Lệ, nối hai bờ gần nhau hơn để Bảo Ninh thoát nghèo. Ước mơ đó của Bảo Ninh cũng là suy nghĩ của lãnh đạo Đồng Hới và của tỉnh Quảng Bình, nhưng "lực bất lòng tâm" nên cứ đợi, cứ chờ...
Năm 2002, một năm đầy ấn tượng, khơi dậy niềm tin của người Bảo Ninh, được sự giúp đỡ của Chính phủ, dự án xây dựng cầu Nhật Lệ được khởi công. Có cầu Nhật Lệ uy nghi bắc qua sông, vùng cát của Bảo Ninh bắt đầu khởi sắc. Đơn vị tiên phong đến với Bảo Ninh là Công ty Trường Thịnh đã đầu tư xây dựng khu du lịch cao cấp Sun Spa Resort. Bảo Ninh bắt đầu sự chú ý của mọi miền về một khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp.
Từ đó, Bảo Ninh bỗng thay da đổi thịt, khách sạn, nhà nghỉ mọc lên san sát. Người dân bao năm tích lũy vốn liếng giờ đây cũng đầu tư xây dựng nhà cao tầng, vườn cây, ao cá khang trang. Phúc lợi xã hội như trường học, bệnh xá, nhà văn hóa, hội trường, trụ sở làm việc bề thế. Song song với con đường an ninh - quốc phòng là một tuyến đường giữa rộng 50m, dài 7km, nối từ đường Trần Hưng Đạo chạy dọc Bảo Ninh đến với xã Võ Ninh, vùng đất anh hùng của huyện Quảng Ninh mang tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Đến Bảo Ninh vào những ngày chuẩn bị đón xuân mới, ai ai cũng rạo rực trong không khí đổi thay lớn lao, những vườn hoa, vườn cây cảnh tô đẹp vùng biển Bảo Ninh. Chủ tịch xã Nguyễn Ngọc Hiến, lớp người tiếp nối những thành quả mà Đảng bộ và nhân dân, những vị tiền bối đã hy sinh xương máu, đổ bao công sức mới có được. Với gương mặt hiền lành, đôi mắt sắc đang chứa ẩn một quyết tâm cao.
Anh cho biết, toàn xã có gần 500 tàu thuyền, đa số là tàu đánh bắt xa bờ đến tận vùng biển Hoàng Sa, có 20 doanh nghiệp, 400 cơ sở thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ đóng tàu, hậu cần nghề cá và dịch vụ du lịch, nghỉ dưỡng... Bãi tắm Bảo Ninh luôn luôn đông khách, cuộc sống thật sôi động. Bảo Ninh có 47 tổ đoàn kết, hai tổ hợp tác, hai nghiệp đoàn, thu hút hơn 2.000 lao động. Bảo Ninh trở thành xã vùng biển mạnh của tỉnh Quảng Bình.
Trong những ngày Trung Quốc đưa giàn khoan hạ đặt trái phép trong vùng biển của ta, gây cản trở công việc đánh bắt cá của người dân, nhưng bà con Bảo Ninh vẫn kiên cường bám biển, làm lực lượng hậu thuẫn vững chắc cho Cảnh sát Biển, Kiểm ngư đấu tranh trước hành động xâm lấn của Trung Quốc. Nhiều gia đình có 4 người con đi đánh bắt xa bờ, như gia đình mẹ Nguyễn Thị Thuộc, chồng hy sinh do bom đạn Mỹ bắn phá khi đang đánh bắt cá, nay mẹ vẫn không nao núng động viên con cháu nối tiếp gương của người cha để bám biển.
Ngư dân Nguyễn Hữu Bửu, ở thôn Mỹ Cảnh, Bảo Ninh, là lão ngư ăn to nói lớn, vượt qua khó khăn, tổ chức đại gia đình thành hợp tác xã khai thác thủy sản. Hợp tác xã của ông Bửu trở thành đơn vị điển hình trong đánh bắt xa bờ, giờ đây tàu của ông Bửu có công suất tới 1.000CV, lớn nhất tỉnh. Gia đình ông đã sắm được xe hơi, xây dựng nhà cao tầng, gia đình đầm ấm, hòa thuận, con cháu học hành tiến bộ.
Ông Bửu đã từng nói với con cháu và tâm sự với bà con: Bảo Ninh quê mình bao đời bám biển, biển là của mình, Hoàng Sa là của mình, mình phải giữ. Chúng ta chẳng sợ ai dọa dẫm, với lại, trên biển đã có Cảnh sát Biển bảo vệ hằng ngày, trên bờ có BĐBP tuần tra, giữ gìn an ninh, chúng ta cứ yên tâm mà ra khơi...
Cơn gió cuối đông se se lạnh, trong nồng nàn mặn mòi hương biển, chúng tôi nhìn ra khơi xa, những ánh đèn rực rỡ như sao đêm, biển bừng lên màu sáng làm lấp lánh những cơn sóng đang vỗ vào bờ. Bảo Ninh vào xuân trong không khí ấm áp say động, giục giã chúng ta vững bước đi lên trên con đường mà Đảng, Bác Hồ đã chọn.
