Biên phòng - Thảm họa rơi máy bay của Ma-lai-xi-a với 298 người thiệt mạng có thể là nhân tố làm thay đổi cuộc khủng hoảng U-crai-na, gây áp lực hơn nữa cho các bên tham gia và có thể là bước ngoặt đối với cuộc xung đột ở miền Đông U-crai-na. Khủng hoảng sẽ đi theo chiều hướng nào phụ thuộc rất lớn vào việc ai là thủ phạm gây ra vụ việc này và làm thế nào để có thể chứng minh với thế giới về điều này.
Thảm kịch này đã khiến thế giới quan tâm nhiều hơn tới cuộc xung đột ở U-crai-na - cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất giữa Nga và phương Tây trong nhiều thập kỷ qua. Nó cũng khiến cuộc giao tranh này trở thành nỗi đau thực sự với các gia đình từ Ô-xtrây-li-a, Ma-lai-xi-a… tới Hà Lan, những người có người thân đi trên chiếc máy bay MH17 định mệnh của hãng hàng không Ma-lai-xi-a.
Và nó cũng bộc lộ một mối nguy hiểm mà phần lớn mọi người chưa từng nghĩ tới: đó là lực lượng đòi liên bang hóa ở Đông U-crai-na có thể tấn công vượt ra bên ngoài lãnh thổ của họ với việc chĩa các vũ khí thông thường lên bầu trời.
Hiện mọi nghi ngờ đổ dồn về lực lượng đòi liên bang hóa ở miền Đông U-crai-na và nếu người ta tìm ra bằng chứng về việc lực lượng này đã bắn hạ máy bay bằng tên lửa đất đối không thì đây sẽ là bước đi quan trọng để làm lắng dịu cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng qua và làm tổn hại uy tín của phe này.
Đang rất khó khăn, và dường như là không thể, chứng minh rõ ràng ai là thủ phạm đã bắn hạ chiếc Boeing 777 đó. Đây là một nhiệm vụ điều tra đặc biệt khó khăn ở một khu vực mà không phe nào đang thực sự chịu trách nhiệm, một nơi mà những lời lẽ tuyên truyền luôn lấn át sự thật và bất kỳ tuyên bố nào cũng dường như mang động cơ ngầm.
Nếu những nghi ngờ xung quanh việc ai là thủ phạm bắn hạ máy bay MH17 không được làm sáng tỏ, thì điều này sẽ mang lại hậu quả cho cả Nga. Mỹ và phương Tây có thể sẽ tăng cường trừng phạt Nga, đồng thời giúp đỡ quân đội U-crai-na và động thái này có thể khiến Crem-lin lấn sâu vào một cuộc đối đầu nhiều rủi ro hơn.
Trên thế giới, rất hiếm khi các máy bay dân dụng bị bắn hạ, và một khi sự việc này xảy ra, nó có thể gây ra tổn hại chính trị lâu dài. Năm 1988, một tàu chiến Mỹ đã bắn hạ một máy bay I-ran trong cuộc chiến tranh I-ran/I-rắc, làm 290 người thiệt mạng, gây ra sự oán giận mạnh mẽ với chính sách của Mỹ và cuộc tranh cãi pháp lý kéo dài nhiều năm sau đó.
Những hoài nghi kéo dài về máy bay MH17 có thể dẫn tới một khả năng khác: đó là buộc miền Đông U-crai-na phải ngừng xung đột. Vụ việc này hiển nhiên gia tăng áp lực lên Tổng thống U-crai-na Pi-ốt Pô-rô-sen-cô, người đang nỗ lực giành lại khu vực miền Đông. Nhiều người hi vọng rằng vụ việc này sẽ thúc đẩy cả hai bên cùng đối thoại thực sự. Tuy nhiên, một cuộc điều tra kéo dài và không đưa ra kết luận nào cũng có thể khiến cho tình hình vẫn dậm chân tại chỗ.
Thế giới có thể sẽ không bao giờ biết được những gì đã xảy ra với máy bay MH370 của hãng hàng không Ma-lai-xi-a đã mất tích ở Ấn Độ Dương hồi tháng 3 năm nay. Và có thể nguyên nhân rơi máy bay MH17 cũng mãi là một điều bí ẩn.
Vụ tai nạn liên quan tới chiếc máy bay MH17 thật sự là một thảm hoạ nhân đạo, song nó có thể sẽ giúp thay đổi cuộc chơi, nếu như nó tạo ra được cơ hội và điều kiện chấm dứt tình trạng xung đột hiện nay tại miền Đông U-crai-na và mang lại những cam kết mạnh mẽ hơn từ tất cả các bên liên quan về một tương lại dân chủ hơn và thịnh vượng hơn cho quốc gia Đông Âu này.
Và nó cũng bộc lộ một mối nguy hiểm mà phần lớn mọi người chưa từng nghĩ tới: đó là lực lượng đòi liên bang hóa ở Đông U-crai-na có thể tấn công vượt ra bên ngoài lãnh thổ của họ với việc chĩa các vũ khí thông thường lên bầu trời.
 |
| Các nhân viên Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) tới hiện trường vụ rơi máy bay, trong khi lực lượng đòi liên bang hóa ở U-crai-na đảm bảo an ninh. (Ảnh: AP) |
Hiện mọi nghi ngờ đổ dồn về lực lượng đòi liên bang hóa ở miền Đông U-crai-na và nếu người ta tìm ra bằng chứng về việc lực lượng này đã bắn hạ máy bay bằng tên lửa đất đối không thì đây sẽ là bước đi quan trọng để làm lắng dịu cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng qua và làm tổn hại uy tín của phe này.
Đang rất khó khăn, và dường như là không thể, chứng minh rõ ràng ai là thủ phạm đã bắn hạ chiếc Boeing 777 đó. Đây là một nhiệm vụ điều tra đặc biệt khó khăn ở một khu vực mà không phe nào đang thực sự chịu trách nhiệm, một nơi mà những lời lẽ tuyên truyền luôn lấn át sự thật và bất kỳ tuyên bố nào cũng dường như mang động cơ ngầm.
Nếu những nghi ngờ xung quanh việc ai là thủ phạm bắn hạ máy bay MH17 không được làm sáng tỏ, thì điều này sẽ mang lại hậu quả cho cả Nga. Mỹ và phương Tây có thể sẽ tăng cường trừng phạt Nga, đồng thời giúp đỡ quân đội U-crai-na và động thái này có thể khiến Crem-lin lấn sâu vào một cuộc đối đầu nhiều rủi ro hơn.
Trên thế giới, rất hiếm khi các máy bay dân dụng bị bắn hạ, và một khi sự việc này xảy ra, nó có thể gây ra tổn hại chính trị lâu dài. Năm 1988, một tàu chiến Mỹ đã bắn hạ một máy bay I-ran trong cuộc chiến tranh I-ran/I-rắc, làm 290 người thiệt mạng, gây ra sự oán giận mạnh mẽ với chính sách của Mỹ và cuộc tranh cãi pháp lý kéo dài nhiều năm sau đó.
Những hoài nghi kéo dài về máy bay MH17 có thể dẫn tới một khả năng khác: đó là buộc miền Đông U-crai-na phải ngừng xung đột. Vụ việc này hiển nhiên gia tăng áp lực lên Tổng thống U-crai-na Pi-ốt Pô-rô-sen-cô, người đang nỗ lực giành lại khu vực miền Đông. Nhiều người hi vọng rằng vụ việc này sẽ thúc đẩy cả hai bên cùng đối thoại thực sự. Tuy nhiên, một cuộc điều tra kéo dài và không đưa ra kết luận nào cũng có thể khiến cho tình hình vẫn dậm chân tại chỗ.
Thế giới có thể sẽ không bao giờ biết được những gì đã xảy ra với máy bay MH370 của hãng hàng không Ma-lai-xi-a đã mất tích ở Ấn Độ Dương hồi tháng 3 năm nay. Và có thể nguyên nhân rơi máy bay MH17 cũng mãi là một điều bí ẩn.
Vụ tai nạn liên quan tới chiếc máy bay MH17 thật sự là một thảm hoạ nhân đạo, song nó có thể sẽ giúp thay đổi cuộc chơi, nếu như nó tạo ra được cơ hội và điều kiện chấm dứt tình trạng xung đột hiện nay tại miền Đông U-crai-na và mang lại những cam kết mạnh mẽ hơn từ tất cả các bên liên quan về một tương lại dân chủ hơn và thịnh vượng hơn cho quốc gia Đông Âu này.
