Cuộc đối đầu Nga - Mỹ sau Chiến tranh lạnh. Tranh biếm họa: Cartoon/Getty Image

Bối cảnh hiện nay cho thấy, quan hệ Mỹ - Nga có nguy cơ trở lại thời kỳ Chiến tranh lạnh. Sự hợp tác trong những vấn đề quốc tế và khu vực mà hai bên cùng quan tâm, đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau việc Oa-sinh-tơn áp đặt các biện pháp trừng phạt cứng rắn, chống Mát-xcơ-va và Điện Krem-li trả đũa bằng lệnh cấm nhập khẩu rau quả, thực phẩm của châu Âu và Mỹ. Nga ngày càng tỏ ra không khoan nhượng với Triều Tiên hay Nhật Bản, trong vấn đề tranh chấp lãnh thổ, đơn giản là vì khu vực này đang nằm trong "tầm ngắm" của Mỹ.

Tương tự như vậy, mặc dù Nga lo lắng trước sự lớn mạnh của Trung Quốc, nhưng mối quan hệ rạn nứt với Mỹ và Liên minh châu Âu (EU), khiến Nga xích lại gần hơn với người khổng lồ châu Á. Ngoài Trung Quốc, Ấn Độ cũng là đích ngắm ưu tiên của Nga trong năm 2015 này.

Trong năm 2015, Tổng thống Pu-tin sẽ hướng tới các nguồn lực của châu Á như một phần trong chính sách đối ngoại của ông đối với khu vực. Các thị trường vốn châu Á, trong đó có Hồng Công, Xin-ga-po hay Thượng Hải, không có nghĩa vụ phải tuân thủ các lệnh trừng phạt của Mỹ và EU. Mát-xcơ-va cũng sẽ cố gắng đẩy mạnh hợp tác về năng lượng với châu Á nhằm đối phó với các biện pháp trừng phạt của phương Tây và sự sụt giảm của giá dầu.

Việc tái cơ cấu hoạt động cung cấp năng lượng đã được bắt đầu với hai thỏa thuận ký kết hồi năm 2014 giữa Trung Quốc và Nga liên quan đến vấn đề cung cấp khí đốt. Ngoài việc đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân dân sự, Nga cũng đã ký một thỏa thuận cung cấp dầu thô cho Ấn Độ trong vòng 10 năm.   
   
Sau khi sáp nhập Crưm, Nga đã quyết định đầu tư 1 tỷ USD vào lĩnh vực y tế và giáo dục của Triều Tiên, đồng thời sẽ xây dựng một đường ống dẫn khí đốt lớn chạy từ đảo Xa-kha-lin của Nga tới bán đảo Triều Tiên. Hàn Quốc - nước nhập khẩu khí đốt lớn thứ hai thế giới sau Nhật Bản - đã thể hiện sự quan tâm lớn đối với dự án này, cũng như đối với các sáng kiến khác nhằm kết nối mạng lưới giao thông của Hàn Quốc với tuyến đường sắt xuyên Xi-bê-ri. Than đá của Nga lần đầu tiên đã được giao cho Hàn Quốc bằng đường sắt từ Kha-xan qua Ra-chin của Triều Tiên trong những ngày đầu tháng 12-2014.

Sự quan tâm mới của Nga đối với thị trường năng lượng châu Á có thể tạo điều kiện cho một bán đảo Triều Tiên thống nhất hơn. Còn với Nhật Bản, năm 2015 là năm mà nhiều quốc gia trong khu vực sẽ cạnh tranh để tiếp cận các nguồn tài nguyên của Nga, do đó, những nỗ lực của Tô-ki-ô nhằm xích lại gần hơn với Mát-xcơ-va trong vấn đề quần đảo Cu-rin (mà Nhật Bản gọi là vùng lãnh thổ phía Bắc) cũng trở nên phức tạp hơn do các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Đối với Triều Tiên, việc sáp nhập Crưm vào Nga càng thôi thúc Bình Nhưỡng phải tiếp tục nắm chắc kho vũ khí hạt nhân của mình. U-crai-na đã từ bỏ kho vũ khí hạt nhân vào năm 1994 để đổi lấy sự đảm bảo về an ninh từ các cường quốc hạt nhân, trong đó có cả Nga.

Một điều chắc chắn là việc phương Tây cô lập Nga sẽ thúc đẩy hơn nữa mối quan hệ chiến lược của Mát-xcơ-va với Trung Quốc trong năm 2015. Hai nước này vẫn chưa thật sự tin tưởng lẫn nhau, nhưng họ đều có chung những nỗi lo và chung các đối thủ, điều này đã tạo cơ sở vững chắc cho một cuộc "hôn nhân" thuận lợi.

Cuối cùng không thể không nhắc đến Ấn Độ. Đây chính là quốc gia cho sự tìm kiếm đối tác mới của Nga trên trường quốc tế, nhằm tiếp thêm sinh lực cho quan hệ đối tác châu Á. Nga thực sự được coi là một trong những đối tác quan trọng với Chính phủ của Thủ tướng Na-ren-đra Mô-đi, bởi Mát-xcơ-va đáp ứng được nhu cầu của Ấn Độ muốn có các quan hệ kinh tế cùng có lợi lâu dài không kèm theo điều kiện ràng buộc về chính trị.

Một số nhà phân tích cho rằng quan hệ hồi sinh giữa Niu Đê-li và Mát-xcơ-va có thể tác động lớn tới cái gọi là "Thế kỷ châu Á" hơn nhiều người nghĩ chỉ vài tháng trước đây.

Trong khi Nga tăng cường xoay trục sang châu Á, thì Mỹ với việc chưa tìm được giải pháp nhằm chấm dứt cuộc khủng hoảng U-crai-na cũng như sự đối đầu với Nga, nhiều khả năng Mỹ sẽ phải tiếp tục "bẻ lái" chính sách tái cân bằng để quay sang giải quyết hồ sơ U-crai-na.

Chính xác hơn, Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma một mắt sẽ vẫn để ý tới châu Á, trong khi con mắt kia tập trung theo dõi sát sao tình hình tại châu Âu, bởi như chính ông chủ Nhà Trắng từng thừa nhận: "Tôi không có được sự xa xỉ là mỗi lúc chỉ lựa chọn một vấn đề để xử lý". Điều đó cho thấy khu vực châu Á vẫn là một "miếng bánh" lớn mà các cường quốc đều không muốn để mất trong nền kinh tế - địa chính trị thế giới.