Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội Trương Thị Mai, báo cáo thẩm tra đề án Luật ATVSLĐ. Ảnh: Hoàng Hà

Theo báo cáo thẩm tra dự án Luật ATVSLĐ là một trong những yếu tố quan trọng đối với mục tiêu việc làm bền vững và sự đổi mới về công tác ATVSLĐ trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động tại Điều 57 của Hiến pháp 2013 và Công ước của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) mà Việt Nam là thành viên.

Trong đó, đáng chú ý là quy định tại Điều 2 mở rộng đối tượng áp dụng của Luật cho tất cả người lao động. Theo UBTVQH, việc mở rộng đối tượng áp dụng đối với cả khu vực không có quan hệ lao động là cần thiết vì có hơn 60% người lao động đang làm việc trong khu vực này, nhằm đảm bảo tính khả thi cần xây dựng cơ chế, chính sách cụ thể nhằm khuyến khích người lao động ở khu vực này áp dụng các tiêu chuẩn ATVSLĐ, đặc biệt, là người lao động làm việc trong các lĩnh vực có nguy cơ cao xảy ra tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc những lĩnh vực có ảnh hưởng tới sức khỏe, an toàn của cộng đồng.

Về chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp trong khu vực có quan hệ lao động do chủ sử dụng lao động đóng 1% từ quỹ tiền lương. UBTVQH đồng tình với dự thảo Luật về việc bổ sung thêm hai chính sách gồm, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp cho người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp khi trở lại làm việc (Điều 53) và hỗ trợ các hoạt động phòng ngừa, chia sẻ rủi ro về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (Điều 59). Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp là quỹ thành phần của Quỹ bảo hiểm xã hội do người sử dụng lao động đóng 1%, việc sử dụng Quỹ hỗ trợ cho cả doanh nghiệp và người lao động sẽ hài hòa lợi ích và hợp lý hơn. Tuy nhiên, cần xem xét để thay đổi quy định về mức đóng theo hướng linh hoạt nhằm tăng hoặc giảm mức đóng cho người sử dụng lao động thay cho mức đóng cố định 1%. Tăng cường trách nhiệm của chủ doanh nghiệp đối với những ngành nghề có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ hoặc có nguy cơ xảy ra tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cao.

Chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo hình thức tự nguyện đối với người lao động không có quan hệ lao động (khoản 3 Điều 60). UBTVQH cho rằng, việc tổ chức chính sách này đối với đối tượng không có quan hệ lao động tính khả thi không cao. Để được chăm sóc sức khỏe, nhóm lao động này sẽ tham gia BHYT bắt buộc theo Luật bảo hiểm y tế . Do vậy, cần cân nhắc việc quy định chính sách này theo hình thức tự nguyện đối với nhóm lao động này trong dự thảo Luật. Do đó, UBTVQH đề nghị xây dựng một chương riêng quy định về Chính sách đối với người lao động ở khu vực không có quan hệ lao động nhằm hình thành môi trường làm việc an toàn cho người lao động bao gồm: chính sách thông tin, giáo dục, tuyên truyền, tư vấn về phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; chính sách hỗ trợ huấn luyện khi làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ và bắt buộc áp dụng quy chuẩn ATVSLĐ đối với một số nghề, công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, có nguy cơ cao về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Trong đó, quy định thẩm quyền của Bộ Lao động, thương binh và xã hội chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành có liên quan để công bố Danh mục các nghề, công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ; quy định về phát hiện, báo tin về nguy cơ mất an toàn, vệ sinh lao động; trách nhiệm thông báo về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; trách nhiệm xử lý hoặc kiến nghị, yêu cầu cơ quan, người có thẩm quyền xử lý khi phát hiện hoặc nhận được thông tin về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp...