Chuyện ở bản Sàng Màng Pho

Bản Sàng Màng Pho (xã Sin Suối Hồ, huyện Phong Thổ) nằm sát biên giới Việt - Trung, cách trung tâm xã gần 20km. Có 62 hộ thì có tới 24 hộ nghèo, bởi vậy mà tháng 12-2014, bản Sàng Màng Pho được BĐBP Lai Châu ưu ái trao tặng 9 trong tổng số 20 con bò cái trao cho xã Sin Suối Hồ theo Chương trình "Bò giống giúp người nghèo biên giới". Trong số các hộ được tặng bò lần này có gia đình ông Sùng A Sai.

Nhà ông Sai là một trong những hộ nghèo nhất ở bản Sàng Màng Pho này. Cố gắng lắm ông Sai mới làm được căn nhà thưng gỗ, lợp prô-xi-măng để làm nơi ở cho 6 người trong gia đình. Do không có ruộng nên nhà ông chỉ trồng ngô và đó cũng là lý do gia đình ông khó bằng được các gia đình khác trong bản. Hôm trưởng bản nói gia đình ông sẽ được Đồn BP Sin Suối Hồ tặng 1 con bò giống, ông Sai như không tin vào tai mình, cứ hỏi đi hỏi lại, rồi lại nghĩ, đã bao giờ trưởng bản nói cái gì liên quan đến BĐBP mà lại đùa đâu.

Bởi vậy mà cả nhà ông đã nhanh chóng làm chuồng, chuẩn bị thức ăn để chào đón món quà mà "trong mơ cũng không dám nghĩ đến". Trưởng bản cũng bảo, những con bò này có được là do cán bộ, chiến sĩ của Đồn BP Sin Suối Hồ và đồng đội các anh ấy ký hợp đồng sử dụng sim Viettel trong vòng 3 năm. Với số lượng sim nhất định sẽ được quy đổi ra thành 1 con bò và con bò ấy được tặng cho các hộ nghèo ở trên biên giới. Ngày nhận bò, ông Sùng A Sai thấy mình là người hạnh phúc nhất Sàng Màng Pho.

Ông bảo: "Nếu cho con bò đực thì sẽ mãi chỉ là 1 con, nhưng BĐBP lại cho con bò cái tức là cho rất nhiều". Lời ông Sùng A Sai nói với BĐBP khi nhận bò giờ đây đã "ứng nghiệm" vào chính con bò mà ông đã nhận. Con bò cái của ông giờ đây đã chửa 7 tháng, chỉ còn vài tháng nữa là gia đình ông có thêm 1 con bê. Thử hỏi còn nhiềm vui nào lớn hơn với gia đình ông Sai?

 Trong bản Sàng Màng Pho này, không chỉ con bò của ông Sùng A Sai mà con bò của ông Chang A Sùng cũng chuẩn bị đẻ bê con. Ngay khi biết tin bò chửa, ông Sùng đã lên ngay đồn BP để "báo cáo" và cũng để minh chứng lời hứa của ông hôm nhận bò, rằng sẽ chăm sóc bò chu đáo, sẽ sớm cho con bò này sinh đàn. Đã có vài người là anh, em trong bản hỏi dò ý ông Sùng rằng, liệu có thể nhận nuôi rẽ con bò vàng này không.

Có người cũng gàn, vì sợ Biên phòng sẽ nghĩ, nhà có tới 9 khẩu lại chỉ có 1 con bò nay lại còn cho người khác nuôi, há chẳng phải là ông Sùng lười, không chịu nuôi bò. Nhưng ông Sùng thì nghĩ khác, bò BĐBP tặng cho ông nuôi tốt đã đẻ bê, nay có cho người khác nuôi cũng là chia sẻ khó khăn, mà "người khác" ở đây đâu phải ai xa lạ, cũng là người nhà của ông. Nhưng tất nhiên, ông sẽ hỏi ý kiến các anh Biên phòng.

Tiếng nói người trong cuộc

Đại tá Phan Hồng Minh, Phó Chính ủy BĐBP Lai Châu là Phó Ban chỉ đạo chương trình nên nhiều lần phải trực tiếp xuống tận cơ sở để đôn đốc, kiểm tra, giám sát công việc. Bởi vậy, anh có rất nhiều kỷ niệm với bò giống cho đồng bào nghèo biên giới. Với anh, trách nhiệm của BĐBP trong chương trình này không chỉ ở chỗ "dùng sim để mua bò", mà còn thể hiện rõ sau khi tiếp nhận đàn bò. Tất cả bò trước khi giao cho dân đều phải qua giai đoạn "tân đáo". BĐBP đã mượn đất, huy động cán bộ, chiến sĩ, nhân dân xã Nậm Xe cùng dựng khu quy hoạch chuồng trại để nuôi nhốt 21 ngày.

Trong thời gian đó, BĐBP phối hợp với thú y của huyện, tỉnh tiến hành theo dõi kiểm tra sức khỏe loại trừ những con bò không đảm bảo tiêu chí. Việc tổ chức nuôi "tân đáo" được thực hiện đúng quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và của Ban chỉ đạo đề ra, những con bò vượt qua được vòng thử thách này mới được đưa về cho đồng bào chăm sóc.

Từ tháng 9-2014 đến tháng 8-2015, Ban chỉ đạo đã tổ chức 8 đợt trao tặng 1.126 con bò giống lai Sin tới 1.126 hộ nghèo ở 4 huyện biên giới Mường Tè, Nậm Nhùn, Phong Thổ, Sìn Hồ, trị giá 17,453 tỷ đồng. Cùng với đó, Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) tặng 1.126 chiếc điện thoại kèm sim cho các hộ dân được nhận bò giống, trị giá 371,6 triệu đồng và cũng hỗ trợ 2.000 tấn xi măng, trị giá hơn 4 tỷ đồng để xây dựng chuồng trại, góp phần nâng cao hiệu quả của chương trình. Như vậy, tổng kinh phí cho việc thực hiện 2 Chương trình do Viettel hỗ trợ trị giá gần 21,5 tỷ đồng.

Theo Trung tá La Ngọc Dương, Chính trị viên Đồn BP Hua Bum (đơn vị quản lý 2 xã Hua Bum và Nậm Ban được nhận 100 con bò giống)  thì cái vất vả nhất lại là hậu của việc trao bò. Đối với BĐBP, việc "tặng bò giống" không đơn giản là "cho xong là hết trách nhiệm", bởi các hộ được nhận đều nằm trong địa bàn quản lý nên đồn BP được giao trách nhiệm thực hiện việc giám sát, phối hợp đánh giá hiệu quả thực hiện chương trình. Để làm được điều đó, BĐBP phải thường xuyên bám sát địa bàn để hướng dẫn các hộ dân chăm sóc đàn bò, nhất là vào thời tiết mùa đông.

Thời điểm này thời tiết ở biên giới Lai Châu nhiệt độ thường xuống thấp, có thể gây chết bò nếu không được nuôi nhốt và chăm sóc đúng cách. Cuối năm 2014, đầu năm 2015 có nhiều đợt rét đậm, rét hại, mưa phùn kéo dài, nhất là các đợt mưa, rét cục bộ trước và sau Tết Nguyên đán làm đàn bò chưa kịp thích nghi với môi trường mới. Mặt khác, số lượng đàn bò lớn, vận chuyển đường dài nên một số chưa kịp thích nghi, sinh trưởng còn chậm.

Những lúc như thế, BĐBP lại càng phải bám dân, không chỉ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, mà còn phải "xắn tay" cùng dân chăm sóc đàn bò. Và mỗi cán bộ Biên phòng lại trở thành một cán bộ thú y, bởi từ trước đến nay, như đã thành thói quen, có việc gì khó là đồng bào lại "gọi cán bộ Biên phòng"... Tuy nhiên, với sự nỗ lực, chung tay của các cơ quan chức năng, đặc biệt là BĐBP, tới nay 93,3% số bò giống đã thích nghi với môi trường mới, cơ bản sinh trưởng và phát triển tốt.

Mùa đông lại về với Lai Châu, đã có những đợt gió mùa tràn về, nhưng những thành viên trong gia đình ông Sùng A Sai không còn cảm thấy tê tái như nhiều mùa đông trước. Ông Sai và các con trai cùng nhau vệ sinh chuồng trại để đảm bảo vệ sinh môi trường, phòng tránh dịch bệnh và gia cố chuồng trại để phòng tránh rét cho bò. Vợ ông và con gái lại chuẩn bị đầy đủ thức ăn cho bò trong mùa đông. Ai cũng bận rộn hơn, nhưng trong lòng thấy trào dâng một niềm vui, phấn khởi.

Trúc Hà - Đức Duẩn