Đoàn làm phim HTV tác nghiệp tại Hà Giang. Ảnh: Trương Thúy Hằng

Hầu hết các thành viên của đoàn làm phim HTV đều “choáng váng” khi gặp cái lạnh thấu xương của Hà Giang. Cao nguyên đá bị bao phủ bởi mưa buốt và sương mù dày đặc. Có những lúc, đoàn xe phải dò dẫm trong sương, nhích từng chút một qua những con đường chênh vênh, nằm trên độ cao hơn ngàn mét so với mực nước biển. Những con đèo lạnh gáy với một bên là vách núi, một bên là vực sâu hiểm trở trơn nhãy vì mưa dầm.

Thời điểm này, Hà Giang đang bước vào mùa gieo hạt. Những thửa ruộng khô hanh đang lật đất chờ mùa vụ mới càng làm cho cao nguyên đá trống trải, quạnh hiu. Điểm đến của chúng tôi là biên giới cực Bắc của Tổ quốc. Những cái tên đã trở nên quen thuộc như Lũng Cú, Tả Kha, Tả Phìn, Mã Pì Lèng, Phố Bảng... chỉ nhằm mục đích cao nhất: Ghi vào ống kính những gì đang nhìn thấy bằng mắt thường. Từ chúng tôi, khán giả truyền hình sẽ cảm nhận một Hà Giang chân thực đến từng hơi thở, từng mạch đập. Cuối cùng, những hình ảnh ở đây, con người đại diện ở đây sẽ là cầu nối để khán giả cả nước huy động mọi nguồn lực, chung tay vì Hà Giang, vì biên cương Tổ quốc.

Trưởng đoàn HTV, biên tập viên Hồ Tiến Thảo lần đầu tiên phải leo bộ 7 cây số đường núi cùng kíp làm phim truyền hình vào hướng Tả Phìn để tìm nhân vật điển hình là một gia đình giáo viên có thâm niên bám trụ trên vùng cao Hà Giang. Anh gần như đuối sức khi phải ngược xuôi trên con đường núi lởm chởm đá tai mèo để thực hiện phóng sự tài liệu với các cảnh quay mà mỗi đúp phải bấm máy với các địa điểm cách xa nhau hàng cây số. Anh nói: Đến đây mới thấy những khó khăn của nghề trước đây chẳng đáng kể gì.

Một kíp truyền hình HTV khác tiến về cực Bắc của Tổ quốc, ghi lại phút thượng cờ thiêng liêng ở cột cờ Lũng Cú. Thời tiết ngoài trời hiện trên nhiệt kế treo ở sân tổ công tác biên phòng Lũng Cú là 4 độ C. Không khí nặng hơi nước, sương mù không tỏ mặt người. Leo lên hết những bậc đá núi Rồng, mồ hôi ướt áo gặp phải khí lạnh, ai cũng rét run lập cập. Những người lính làm công việc thường kỳ của họ là hạ lá cờ đã bị gió táp xuống, gắn lá cờ mới. Gió quất mạnh khiến công việc của họ thêm khó khăn. Đoàn làm phim ghi lại chi tiết cảnh lá cờ 54 mét được đưa lên cột, tung bay trong không khí trang nghiêm và thiêng liêng ở mảnh đất địa đầu. Có những lúc, giá buốt đến nỗi, các tay máy bị tê cóng, ngón tay tím tái không thể cử động được. Quả thật, ai đã đến miền đất cao nguyên đá đều thấm nỗi gian truân của con người nơi đây. Vậy mà ai cũng chỉ có một lời thốt lên: Sẽ quay lại Hà Giang nhiều nữa. Đạo diễn Ngô Quang Trí, kíp làm phim về chủ đề thiếu nước trong mùa khô ở Hà Giang nói: Chắc chắn rồi, tôi sẽ quay lại cao nguyên đá. Đừng hỏi tôi đã chụp hình, quay phim, nói đủ về Hà Giang chưa? Bởi tôi còn chưa rời Hà Giang, mà đã muốn trở lại Hà Giang rồi.

Trong khuôn khổ một chương trình truyền hình trực tiếp giao lưu - ca nhạc và xen kẽ là những phóng sự tài liệu ngoại cảnh, chưa thể nói hết những thiếu thốn của Hà Giang - một trong hai tỉnh nghèo nhất cả nước.

Trên thực tế, ống kính truyền hình dù tinh lọc, cũng không thể tải hết những nhọc nhằn của cao nguyên đá. Chỉ một thôn đại diện cho cả tuyến biên giới Hà Giang, thôn Tả Kha, thị trấn Phố Bảng đã là nơi tiêu biểu thiếu nước cả mùa khô. Trường dân tộc nội trú của thị trấn đang rơi vào tình trạng thiếu nước trầm trọng. Thầy, cô giáo và học sinh ở tình thế có thể phải nghỉ dạy, nghỉ học vì thiếu nước.

Có những cụm dân cư, 32 hộ dân phải sống nhờ vào một hũm đá đọng nước mưa tù đọng lâu ngày nằm trên một vách núi cheo leo. Hàng ngày, phụ nữ, trẻ em của các gia đình phải đi vài cây số để gùi nước ăn cho gia đình. Khi hết các hũm đá có nước, họ lại phải đi xa hơn nữa để đến các hồ treo lấy nước. Việc xây dựng các hồ treo trữ nước là giải pháp khả thi nhất cho cao nguyên đá. Bởi với diện tích đá tai mèo trải dài ở độ cao này, không có mạch nước ngầm nào để khai thác tài nguyên nước, ngoài nhờ trời mưa. Cao nguyên đá cần thêm rất nhiều hồ treo. Bởi thế, chương trình “Mùa xuân hướng về vùng cao Hà Giang” đặt ra mục tiêu sẽ kêu gọi tài trợ để gây quỹ xây dựng 1.200 phòng học, 300 hồ chứa nước ngọt trên núi cao, đầu tư cho 34 cụm dân cư biên giới, xoá 4.500 nhà tạm.

Đó là những con số không nhỏ, song rất cần thiết cho một miền đá nghèo khó như Hà Giang.Chương trình truyền hình trực tiếp giao lưu - ca nhạc chủ đề “Mùa xuân hướng về vùng cao Hà Giang” sẽ chính thức diễn ra vào dịp kỷ niệm Ngày Truyền thống BĐBP 3-3-2012. Đây là một trong nhiều đợt vận động tài trợ quy mô do Bộ Tư lệnh BĐBP, Thành ủy, UBND TP Hồ Chí Minh, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hà Giang và Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh tổ chức dành cho vùng cao Hà Giang, địa đầu biên cương Tổ quốc.

Thiếu tá Trần Minh Phương, BĐBP Hà Giang, nhân vật giao lưu với khán giả truyền hình của chương trình đã 5 năm giữ cương vị Phó Bí thư Đảng ủy xã Ma Lé. Anh mạnh dạn đề xuất: Với xã Ma Lé, không gì bằng việc xây thêm các điểm trường, các công trình chứa nước và nhà ở cho bà con. Đồng bào ở đây thiếu thốn đến cả những điều tối thiểu, vì thế không thể nói rằng, kinh tế được nâng lên, đời sống ổn định được. Người dân di cư sang biên giới để làm thuê, lấy chồng, rời bỏ địa bàn là vấn nạn sinh ra từ sự đói nghèo. Hà Giang cần cả nước chung tay góp sức để bảo vệ biên cương vững vàng, ổn định.

Đến với Hà Giang bằng cả trái tim và rời Hà Giang với những thương mến gửi cả vào những tác phẩm truyền hình sẽ công chiếu vào thời điểm chương trình kêu gọi chung tay vì Hà Giang, kíp làm phim đã làm việc với cường độ cao, bất chấp thời tiết khắc nghiệt. Đọng lại sau chuyến đi là hình ảnh những gương mặt thơ ngây, thiếu áo ấm của con trẻ sau những ngôi nhà tuềnh toàng trong gió rét, những con đường heo hút sương, những bước chân trần trên đá sắc. Những kíp làm phim đóng máy rồi mà vẫn ám ảnh tiếng khèn Mông của các nghệ nhân được mời biểu diễn để quay phim, tiếng chào chia tay từ chủ nhân những ngôi nhà chìm vào sương mù, chỉ nghe thấy tiếng mà không thấy người.

Đến với Hà Giang bằng trái tim, và để lại Hà Giang mong ước mảnh đất này sẽ thoát nghèo.