Cô Lin giữa biển khơi.

Chiếc xuồng CQ bươn qua vùng san hô dựng đứng đưa chúng tôi cặp cầu tàu Cô Lin. Thời gian ở trên đảo cũng bị rút ngắn hơn dự kiến gần 1 tiếng đồng hồ do triều cạn. Qua kính viễn vọng, có thể nhìn thấy phía Gạc Ma có sự hiện diện của 3 chiếc tàu nạo vét màu trắng đang hối hả hút cát, san hô phun vào vùng âu tàu đã được kè của đảo. Ngoài ra, còn có 3 chiến hạm hộ vệ tên lửa đỗ ngay gần đó làm nhiệm vụ bảo vệ.

Chỉ huy đảo cho biết, năm nào phía Trung Quốc cũng tiến hành từ hai đến ba đợt diễn tập đổ bộ có sự phối hợp của máy bay và tàu chiến hiện đại. Các tàu vận tải đường biển, tàu phòng hộ tên lửa, hải giám, hải tuần, ngư chính, kiểm ngư cũng thường xuyên đi tuần đến Gạc Ma không theo một quy luật nào.

Đại úy Trương Hồng Phượng, Chỉ huy đảo Cô Lin cho chúng tôi biết, Cô Lin là đảo cấp 3 nên cả lương thực, thực phẩm, nước ngọt cũng hoàn toàn trông chờ vào những chuyến tàu chuyển hàng ra đảo. Thức ăn chủ yếu là đồ hộp, đồ khô và đồ đông lạnh, bữa cơm mỗi ngày anh nuôi chỉ dám hái chút ít rau để nấu bát canh "toàn quốc" (nghĩa là canh toàn nước là chính).

Những năm gần đây, bằng sự sáng tạo, vượt khó, cán bộ, chiến sĩ trên đảo Cô Lin đã tự túc được nước bằng nguồn nước mưa là một trong những đảo có trữ lượng nước dự trữ nhiều nhất trên quần đảo Trường Sa. Còn rau thì liệu có phải nhờ mồ hôi lính đảo để lớn chăng mà hằng năm, sản lượng rau tăng gia của đảo đạt hơn 800kg.

Tôi đi ra phía sau đảo. Khuất sau công sự có dòng chữ bằng sơn vàng trên nền sơn đỏ "Thao trường đổ mồ hôi, chiến trường bớt đổ máu" là căn bếp của lính. Lại thấy cả một lô vỏ đồ hộp các loại đã được rửa sạch, mài nhẵn giấu sau đám rổ rá. Nguyễn Cao Sứ - cậu chiến sĩ trẻ măng người Bình Thuận vội chạy lại mời tôi lên tầng, ngượng nghịu nhìn chiếc vỏ hộp dưa chuột muối tôi cầm trên tay rồi giải thích: "Vỏ lon này dùng để hứng nước mưa, chị ạ".

Rồi tôi lại bắt gặp một chiếc vỏ đồ hộp khác ngay tại giường cá nhân của Sứ. Em dùng nó để chế một cây đèn bàn có thành phần kết cấu bao gồm: Thân đèn là một chiếc chân quạt hỏng, chụp đèn là vỏ đồ hộp, được bao thêm một mảnh báo và một chiếc công tắc nhựa bình thường, được nhét vào phần lõm trước đây từng là núm vặn của chiếc quạt kia. Nhờ chiếc đèn này, các buổi tối, Sứ có thể đọc báo, ghi sổ sách nội vụ và cả… làm thơ mà không phiền đến các đồng đội khác.

Về đất liền, tôi đã định gửi ra tặng Sứ một chiếc đèn bàn, rồi lại thôi. Vì nghĩ, chỉ còn 6 tháng nữa là em xuất ngũ, hãy để cho chiếc đèn độc đáo đó ở bên em, là người bạn đồng hành cùng những trang thơ của em trong những năm tháng "tráng niên đại mộng" thật đẹp ở Trường Sa.

Những ngày ở Trường Sa, thoáng bắt gặp những khoảnh khắc ưu tư trên gương mặt những người lính Hải quân. Đoàn công tác chúng tôi phải di chuyển nhiều hơn, khẩn trương hơn và hầu như không được ngủ đêm tại một số đảo như thường lệ. Ở Cô Lin, thời điểm chúng tôi lên đảo, ở bãi Gạc Ma, Trung Quốc đã điều gần 200 lượt tàu vận tải đường biển cỡ lớn để phục vụ cho việc thay đổi hiện trạng trên bãi đá san hô này. Ngoài ra, còn có 10 tàu phòng hộ tên lửa Giang Vệ thường xuyên tuần hành xung quanh vùng biển này.

Mưu đồ của phía Trung Quốc là thay đổi hiện trạng của những bãi đá san hô, biến Gạc Ma cùng Chữ Thập trở thành những đảo nhân tạo để từ đó đưa ra những yêu sách về chủ quyền và quyền tài phán của mình đối với khu vực quần đảo Trường Sa nói riêng và khu vực mà Trung Quốc gọi là đường chín đoạn nói chung. Có thể thấy rất rõ tham vọng của họ là thôn tính Hoàng Sa, Trường Sa và độc chiếm Biển Đông.

Nhưng như lời Đại tá Nguyễn Viết Thuân, Chủ tịch UBND huyện đảo Trường Sa khẳng định, cho dù có làm gì đi chăng nữa thì thế giới cũng sẽ không chấp nhận chủ quyền của Trung Quốc trên vùng đảo này.

Chiếc xuồng lai dắt đưa khách vào Cô Lin.

Một chiến sĩ chỉ cho tôi thấy một chiếc tàu khá to đang đánh cá ở phía xa, phải nhìn qua ống nhòm mới thấy được lờ mờ mấy chữ tượng hình và bảo: "Tàu cá Trung Quốc đấy. Nó vừa là tàu cá, vừa làm nhiệm vụ do thám, rình rập và thường hay xuất hiện ở nơi này".

Một chiến sĩ khác nói thêm: "Chiếc tàu kia là tàu mẹ, trên đó có cả chục tàu con. Mẹ con chúng cõng nhau đến đây rồi thả bọn tàu con xuống đánh cá, cuối ngày lại về tàu mẹ và đi chuyển đi chỗ khác. Bọn này rất hung hăng, hiếu chiến, chúng sẵn sàng va chạm, gây hấn với tàu cá của ngư dân ta để giành ngư trường. Khi yếu thế thì lại chạy tót về tàu mẹ".

Thượng úy Nguyễn Văn Ba, Chính trị viên đảo Cô Lin nói khẽ: "Làm nhiệm vụ ở Cô Lin, chúng tôi xác định không được phép lơ là mất cảnh giác, không được phép ngủ say, dù ban ngày hay ban đêm!".

Xuống xuồng CQ để rời đảo, tôi cứ ân hận mãi vì đã không tranh thủ trèo lên chốt gác. Nhớ đến đống vỏ đồ hộp nơi góc bếp, lại xót xa thầm nghĩ, chẳng ngờ những vật dụng trong đất liền coi là đồ phế thải, lại có vai trò quan trọng trong đời sống chiến đấu của anh em đến vậy. Vỏ dùng để hứng nước mưa, dùng để làm chụp đèn, dùng để trồng rau và thậm chí là để… báo động sẵn sàng chiến đấu. Ôi những chiếc vỏ hộp và những người lính biển của tôi!

Ngay lúc viết bài này, tôi gọi điện hỏi thăm Đại tá Nguyễn Viết Thuân khi anh đang cùng lúc hai vai gánh nặng. Chạy đi chạy lại như con thoi giữa Bộ Tư lệnh Hải quân, Bộ Tư lệnh Vùng 4, quần đảo Trường Sa, anh chỉ có thể dành chút thời gian hiếm hoi qua nhà động viên người vợ đang điều trị hóa chất vì bệnh ung thư và cậu con trai cũng mới vừa trải qua cuộc phẫu thuật khối u lồng ngực hồi cuối năm ngoái.

Chưa kịp động viên anh, anh đã động viên tôi: "Mọi việc ngoài này vẫn bình thường, cô yên tâm. Anh em luôn xác định tinh thần và sẽ chủ động ứng phó với mọi tình huống. Mọi người cần hết sức bình tĩnh. Đất liền có bình yên thì anh em chúng tôi ngoài biển mới có thể mạnh được".

Đêm đêm, biển Cô Lin không ngủ. Những người lính Cô Lin cũng đang chong mắt dõi bốn phương tám hướng biển trời, quyết giữ từng hòn đá mồ côi, từng cánh chim biển, từng rạn san hô trước mưu đồ xâm chiếm của những kẻ tham lam ở ngay phía đối diện. Đất liền sẽ bình yên, bởi những người lính Cô Lin, những người lính Trường Sa đã nguyện "còn người, còn đảo, còn Tổ quốc".