Niềm vui ngày mùa.

Vượt qua quãng đường hơn 200km từ thành phố Thanh Hóa, chúng tôi đặt chân lên xã vùng cao Trung Lý - nơi được mệnh danh là cổng trời xứ Thanh. Hình ảnh những chàng trai người Mông khỏe mạnh, rắn rỏi, những cô gái người Mông sặc sỡ váy hoa, hòa lẫn trong màu vàng của lúa chín, màu xanh của núi rừng, tạo nên một bức tranh sinh động, nhiều màu sắc.

Đặt chân đến bản Khằm 2 - bản có 100% đồng bào Mông. Tiếp chúng tôi trong căn nhà còn thơm mùi gỗ mới, Trưởng bản Giàng Seo Vãng kể cho chúng tôi nghe về cuộc sống của đồng bào Mông đang đổi thay từng ngày, khi cây lúa nước 2 vụ nảy mầm, trổ bông trên mảnh đất này. Bản Khằm 2 có  51 hộ/282 nhân khẩu di cư từ các tỉnh phía Bắc về. Sau những ngày tháng rong ruổi qua những con đường mòn và những ngọn đồi cao, bà con dân bản quyết định chọn mảnh đất này làm nơi an cư lạc nghiệp.

Trước kia, bản Khằm 2 chỉ là vùng đất hoang cằn cỗi, người dân chỉ quen với lối canh tác cũ "chọc lỗ, bỏ hạt" với cây ngô, cây sắn trên những ngọn đồi khô cằn. Vì vậy, cuộc sống của bà con dân bản vẫn mãi luẩn quẩn trong đói nghèo và lạc hậu, cứ như một căn bệnh kinh niên thường trực trong mỗi nếp nhà. Những con người quanh năm lao động quần quật, bám nương, bám rẫy mà chẳng đủ ăn. Cái đói mùa giáp hạt như một điệp khúc cứ lặp đi lặp lại trong cuộc sống của đồng bào.

Thế rồi, cuộc sống của đồng bào Mông bản Khằm 2 như bước sang trang mới với thóc lúa đầy nhà, ngô đầy bồ. Trưởng bản Khằm 2, ông Giàng Seo Vãng vui vẻ đưa chúng tôi đi thăm những thửa ruộng bậc thang đang vào mùa thu hoạch. Hình ảnh những cây lúa trĩu bông và không khí ngày mùa rộn ràng trên mỗi thửa ruộng bậc thang của bà con dân bản như minh chứng cho một cuộc sống ấm no đã về nơi miền biên viễn này. Sẽ không còn cái đói mùa giáp hạt, không còn những căn nhà lụp xụp, xiêu vẹo bên sườn núi với cái nghèo như trước nữa.

Nhớ lại những khó khăn khi đưa cây lúa nước về với người dân trong bản, Thiếu tá Phạm Văn Tôn, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy xã Trung Lý chia sẻ: "Để đưa cây lúa nước về với bản làng cũng không phải là chuyện dễ dàng, bởi phương thức canh tác cũ, lạc hậu trên nương rẫy đã ăn sâu vào tiềm thức của bà con dân tộc Mông nơi đây. Họ không tin rằng, cây lúa nước lại có thể tốt tươi trên mảnh đất khô cằn này.

Thế rồi, công tác tuyên truyền được chính quyền địa phương tích cực triển khai. Trước tiên là phải vận động già làng, trưởng bản, người có uy tín trong dòng họ để họ tin mình thì làm việc gì cũng dễ". Trưởng bản Giàng Seo Vãng là người tiên phong gieo cấy lúa nước trên chính thửa ruộng gia đình mình khai hoang được. Khi thấy những cây lúa trĩu bông, nặng hạt, những gùi lúa được gùi từ ruộng về thì đồng bào đã tin và làm theo ông Trưởng bản của mình.

Trước đây, 1 sào lúa rẫy chỉ cho năng suất 80kg thì giờ đây, cây lúa nước trên những thửa ruộng bậc thang đã cho năng suất gấp nhiều lần. Bà con bản Khằm 2 đã biết gieo cấy lúa nước theo kỹ thuật tiên tiến, gieo mạ che phủ ni lông, bón phân cho lúa, máy móc cũng được đưa vào sử dụng nhằm giảm thiểu sức lao động. Vì vậy, cứ đến mùa thu hoạch, nhà nào cũng chất đầy những bao lúa trong nhà. Trưởng bản Giàng Seo Vãng tâm sự: "Nhờ có cán bộ huyện và BĐBP mà người dân bản mình không còn bị đói nữa, giờ nhà nào cũng có thóc lúa trong nhà, nhiều nhà còn mua được ti vi, xe máy, mua cả máy cày để phục vụ sản xuất nữa".

Chúng tôi cảm thấy vui lây với niềm vui của ông Trưởng bản và bà con bản Khằm 2. Bản làng của đồng bào dân tộc Mông huyện Mường Lát giờ đây đã đổi khác. Từ khi cây ngô lai được đưa lên trồng trên những vùng đất dốc, cây lúa nước 2 vụ nảy mầm, trổ bông trên những thửa ruộng bậc thang làm cho cuộc sống của đồng bào Mông bản Khằm 2 bước sang trang mới. Được chứng kiến không khí rộn ràng ngày mùa trên những thửa ruộng bậc thang cùng với niềm vui, hân hoan trên gương mặt của bà con dân bản nơi đây mới thấy được công lao của những người lính quân hàm xanh đã được đền đáp.