Sinh thời, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một người bạn lớn, gần gũi, hết lòng giúp đỡ cách mạng Lào. Được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ giúp Lào xây dựng lực lượng vũ trang, Đại tướng đã làm hết sức mình và cùng Chính phủ kháng chiến Lào trực tiếp chỉ huy Chiến dịch Thượng Lào 1953, giải phóng Hủa Phăn, Sầm Nưa, xây dựng căn cứ địa cách mạng, từng bước mở rộng vùng giải phóng, xây dựng quân đội lớn mạnh tiến lên giải phóng hoàn toàn nước Lào năm 1975...

Cũng như nhiều vị lãnh đạo khác của Lào, Đại tướng Khăm-tày Xi-phăn-đon, nguyên Chủ tịch đảng Nhân dân Cách mạng (NDCM) Lào, nguyên Chủ tịch nước, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nước CHDCND Lào đã chia sẻ niềm tiếc thương vô hạn trước sự ra đi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Với ông, Đại tướng Võ Nguyên Giáp mất đi không chỉ để lại nỗi tiếc thương cho nhân dân Việt Nam, mà còn là một mất mát lớn đối với nhân dân Lào. Năm nay, Đại tướng Khăm-tày Xi-phăn-đon đã bước qua tuổi 90, nhưng ông rất minh mẫn. Ông còn nhớ rõ cuộc gặp đầu tiên với Đại tướng Võ Nguyên Giáp năm 1954, khi còn thanh niên. Sau này, khi giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng, Chủ tịch nước, Chủ tịch đảng NDCM Lào, ông nhiều lần được làm việc với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhưng lần nào cũng vậy, hai vị Tổng Tư lệnh Quân đội hai nước Lào - Việt đều bày tỏ mong muốn vun đắp tình chiến đấu liên minh Lào - Việt ngày càng bền vững, vì đó là viên ngọc quý và là tài sản vô giá của hai dân tộc.

Đối với Đại tướng Xi-xa-vát Kẹo-bun-phăn, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị đảng NDCM Lào, nguyên Thủ tướng, nguyên Chủ tịch Mặt trận Lào xây dựng đất nước, Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ là nhà quân sự lỗi lạc của thế kỷ XX, mà còn là người có tấm lòng nhân hậu, luôn nghĩ đến lợi ích của nhân dân và có một tấm lòng quốc tế trong sáng, cao cả.

Ông Xi-xa-vát Kẹo-bun-phăn là người may mắn nhiều lần được gặp gỡ, trao đổi với Đại tướng Võ Nguyên Giáp về liên minh chiến đấu Việt - Lào chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và bọn tay sai bán nước; trao đổi tình hình tác chiến, xây dựng lực lượng quân đội. Ông cho biết, ông đã học được nhiều điều bổ ích từ Đại tướng. "Những cuộc gặp gỡ càng làm cho tình cảm anh em Việt - Lào nói chung và những người lãnh đạo quân đội hai nước nói riêng thêm gắn bó keo sơn, tin tưởng, sinh tử có nhau", ông Xi-xa-vát Kẹo-bun-phăn bày tỏ.

Quan điểm nhân văn trong chiến tranh

Nhìn nhận một khía cạnh khác về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tiến sĩ Li Cưn Y-ốp, 82 tuổi, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam của Hàn Quốc, lại nhìn thấy quan điểm nhân văn của Đại tướng qua hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ của nhân dân Việt Nam.

Trong bài viết cách đây gần 10 năm trên tờ Thời báo Hàn Quốc, Tiến sĩ Li Cưn Y-ốp viết: "Dưới bóng cây râm mát là một ngôi nhà hai tầng khiêm tốn hướng mặt về phía lá cờ đỏ sao vàng trên đỉnh cột cờ của Bảo tàng Quân sự Việt Nam. Đó là nhà riêng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, vị Tướng huyền thoại của Việt Nam trong chiến đấu. Tại đây, ông đi lại, gặp gỡ, đón tiếp khách đến thăm và đa số thời gian ông dành để viết sách. Những tác phẩm chính của ông là "Điện Biên Phủ" và "Con đường tới Điện Biên Phủ". Vị Đại tướng trình bày các chiến lược của mình, chiến lược đó lại trở thành những mô tả tự sự và qua đó, người đọc có thể thấy được các quan điểm nhân văn của ông về chiến tranh".

Trong dòng người vào viếng Đại tướng tại Đại sứ quán Việt Nam ở Xơ-un (Hàn Quốc), ngày 13-10, Tiến sĩ Li Cưn Y-ốp nghẹn ngào nói: "Trong cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân loại nói chung và của Việt Nam nói riêng, sự ra đi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, cánh tay phải của Chủ tịch Hồ Chí Minh, một vị Tướng tài ba, một Anh hùng giải phóng dân tộc của nhân dân châu Á để lại cho tôi niềm tiếc thương sâu sắc nhất. Không chỉ người dân Việt Nam mà trong trái tim tất cả người dân châu Á đều lưu giữ mãi hình ảnh của Đại tướng. Với tấm gương của những con người vĩ đại như Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, tôi tin rằng người dân Việt Nam sẽ nỗ lực hết mình để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thân yêu của các bạn".

Nhớ mãi nụ cười của người biết vui với đời

Nhà báo Mác-tin Hác-thun từng là phóng viên thường trú của hãng thông tấn Pren-xa La-ti-na của Cu-ba tại Ấn Độ, Xy-ri và Việt Nam. Trong thời gian làm việc ở Việt Nam, từ năm 2006 đến 2007, ông có dịp phỏng vấn Đại tướng Võ Nguyên Giáp, một con người vĩ đại đã để lại cho ông những ấn tượng sâu đậm. Qua các cuộc gặp với Đại tướng đã giúp nhà báo từng trải này hiểu rõ hơn tư tưởng chính trị - quân sự thiên tài của Đại tướng và cả con người bình dị của vị Tướng huyền thoại này.

Được hỏi điều gì khiến ông ấn tượng nhất ở vị Tướng được ví như là "người Anh Cả" của Quân đội nhân dân Việt Nam, ông nói: "Tôi còn nhớ nụ cười của Đại tướng, không phải là nụ cười của một vị Tướng mà là nụ cười của một con người vẫn biết vui với đời, mặc dù tuổi đã rất cao. Nụ cười của ông sẽ luôn lưu lại trong tâm trí tôi".

Nhà báo Mác-tin Hác-thun. Ảnh: wordpress.com

Triệu con tim tiễn đưa Đại tướng về đất Mẹ

Sau lễ Quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhiều hãng thông tấn và truyền thông quốc tế đã đồng loạt đưa tin, bài và ảnh về sự kiện quan trọng này cùng với sự tưởng nhớ, tôn kính của vô vàn người dân Việt Nam.

Đài BBC của Anh viết: Lễ Quốc tang vị Đại tướng đầu tiên của Việt Nam đang diễn ra với sự theo dõi của hàng triệu triệu người. Lâu lắm rồi người ta mới thấy một đám tang được hàng triệu người tham dự, già trẻ, gái trai, lớn bé và cả các cựu chiến binh mặc quân phục, ngực đeo đầy huân chương xếp hàng lặng lẽ bên ngoài nhà tang lễ, bên ngoài nhà riêng của Tướng Giáp hay thậm chí cả ngôi nhà nơi Đại tướng ra đời.

Hãng tin AP của Mỹ đưa tin, hàng trăm nghìn người dân đã có mặt dọc trên tuyến đường dài 40km từ Thủ đô Hà Nội đến sân bay Nội Bài vào sáng 13-10, để tiễn đưa lần cuối vị Tướng huyền thoại của dân tộc, người chỉ huy Quân đội nhân dân Việt Nam làm nên chiến thắng lịch sử trước quân đội Pháp và Mỹ. Nhiều người dân đã hô vang "Đại tướng Võ Nguyên Giáp muôn năm". Không ít người đã rơi nước mắt vì xúc động khi cỗ linh xa chở linh cữu Đại tướng đi qua. "Một tang lễ chưa từng có ở Việt Nam kể từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời cách đây hơn 4 thập niên. Có tới hơn 150.000 người xếp hàng tưởng nhớ vị Anh hùng Cách mạng", hãng AP mô tả.