Ấn Độ đang cố gắng thuyết phục các nhà đầu tư Mỹ rằng Ấn Độ là một thị trường đang lớn mạnh. Ảnh: Getty

Trong hai ngày 29-30/9, Thủ tướng N.Mô-đi và Tổng thống B.Ô-ba-ma đã tập trung thảo luận nỗ lực chung theo đó mở rộng và làm sâu sắc thêm mối quan hệ đối tác chiến lược Mỹ - Ấn, trong đó tập trung thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng cường hợp tác an ninh và phối hợp hành động nhằm mang lại những lợi ích lâu dài không chỉ cho hai nước mà cho cả thế giới. Hai bên cũng trao đổi về các vấn đề khu vực, trong đó có những diễn biến mới nhất tại Áp-ga-ni-xtan, Xy-ri và I-rắc.

Được biết, ưu tiên chính của Ấn Độ trong chuyến thăm này là về kinh tế, xây dựng các mối quan hệ thương mại và đầu tư, thuyết phục các công ty đa quốc gia của Mỹ tin tưởng rằng, Ấn Độ là một nền kinh tế đang lớn mạnh. Chính phủ mới của Ấn Độ hiện tại cũng chủ trương mở rộng cánh cửa cho đầu tư nước ngoài.

Ông Mô-đi tới thăm Mỹ đúng thời điểm quan hệ Mỹ - Ấn đang căng thẳng, đặc biệt sau vụ việc bắt giữ và khám xét Phó Tổng Lãnh sự Ấn Độ Đê-vi-a-ni  Khơ-bra-ga-đê tại Niu Yoóc hồi năm ngoái. Khi Tổng thống Ô-ba-ma thăm Ấn Độ năm 2010, ông đã gọi mối quan hệ Mỹ - Ấn là “mối quan hệ định hình thế kỷ 21”. Tuy nhiên, kể từ đó, quan hệ giữa hai nước vẫn khá lạnh nhạt.

Mặc dù hợp tác quân sự và hoạt động bán vũ khí quốc phòng của Mỹ cho Ấn Độ tăng lên, song kim ngạch thương mại hai chiều hiện chỉ khoảng 100 tỷ USD, quan hệ kinh tế giữa hai nước không bền vững. Oa-sinh-tơn cũng có lúc nản lòng vì Ấn Độ không mở cửa nền kinh tế của nước này để có thêm các nhà đầu tư nước ngoài vào làm ăn, và cũng không giải quyết được những khiếu kiện về các hoạt động vi phạm sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, mặc dù hai nước đã đạt được một thỏa thuận hạt nhân dân sự mang tính bước ngoặt, song những trở ngại về luật pháp của Ấn Độ đã ngăn cản các công ty Mỹ hiện thực hóa thỏa thuận này.

Thực tế, quan hệ với chính quyền mới của Thủ tướng Mô-đi đang được chính quyền Ba-rắc Ô-ba-ma chủ động đẩy mạnh. Ông La-lít Man-xinh, cựu Đại sứ Ấn Độ tại Mỹ nói rằng, cả ông Ô-ba-ma và ông Mô-đi đều muốn cải thiện quan hệ và “hướng tới tương lai”. Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma là một trong số những nhà lãnh đạo đầu tiên của phương Tây gọi điện và chúc mừng ông Mô-đi khi Đảng BJP của ông giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Hạ viện tháng 5-2014. Cả ba quan chức hàng đầu trong chính quyền của ông Ô-ba-ma là Bộ trưởng Quốc phòng Chắc Hây-gơ, Ngoại trưởng Giôn Ke-ri và Bộ trưởng Thương mại Pen-ni Prít-kơ đều đã tới Ấn Độ sau khi ông Mô-đi nhậm chức. Điều này cho thấy, Oa-sinh-tơn muốn tìm kiếm một đồng minh chủ chốt tại châu Á, một phần là để đối phó với ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc.

Trong cuộc đối thoại chiến lược thường niên cấp bộ trưởng cuối tháng 7 vừa qua, hai bên tập trung vào 5 trụ cột gồm hợp tác chiến lược; hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và biến đổi khí hậu, giáo dục và phát triển; hợp tác trong kinh tế, thương mại và nông nghiệp; hợp tác trong khoa học và công nghệ; hợp tác trong y tế và sáng tạo. Ngoại trưởng Giôn Ke-ri đã đánh giá quan hệ hữu nghị với Ấn Độ là một trong những ưu tiên chiến lược dài hạn của Mỹ, cho rằng hiện tại là “thời điểm chuyển đổi tiềm năng” trong quan hệ đối tác khi hai nước đã quyết tâm thực hiện những cơ hội chiến lược.

Các nhà phân tích cho rằng, chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Mô-đi rất có ý nghĩa trong việc xác định khuynh hướng quan hệ của Ấn Độ với các nước lớn xuyên suốt nhiệm kỳ của Chính phủ Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA).