Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Ô-ba-ma duyệt đội danh dự trước khi bước vào cuộc hội đàm ngày 12-11. Ảnh: Reuters

Trong cuộc hội đàm, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thừa nhận giữa hai nước còn tồn tại nhiều bất đồng về các vấn đề an ninh mạng, thương mại khu vực và cách giải quyết các tranh chấp lãnh thổ bạo lực của Trung Quốc với các đồng minh của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương. Tuy nhiên, Chủ tịch Tập Cận Bình cũng đề nghị hai bên nỗ lực quản lý tốt bất đồng để xây dựng thành công mô hình quan hệ nước lớn kiểu mới.

Chủ tịch Tập Cận Bình bày tỏ mong muốn hợp tác với Mỹ trong việc thực hiện nguyên tắc không đụng độ, không đối đầu, tôn trọng lẫn nhau, hợp tác và cùng thịnh vượng để mối quan hệ kiểu mới giữa các nước lớn có thể mang lại thêm nhiều lợi ích cho người dân của hai nước và của toàn thế giới. Ông cũng cho rằng mối quan hệ song phương đang đứng trước một điểm khởi đầu mới. Trong nỗ lực tìm cách giảm nguy cơ xảy ra đụng độ quân sự bất ngờ, hai bên đã nhất trí chính thức hóa các quy định về cách hành xử của quân đội hai nước tại các vùng biển gần Trung Quốc. Tổng thống Mỹ đề nghị quân đội hai nước tăng cường giao lưu đối thoại, ngăn ngừa phán đoán sai lầm và không để xảy ra xung đột ngoài ý muốn.

Về vấn đề tại đặc khu kinh tế Hồng Công của Trung Quốc, Tổng thống Ô-ba-ma tuyên bố Mỹ không dính líu gì đến tình hình tại vùng đặc khu này và những vấn đề tại đây đều phải do người dân Hồng Công và Trung Quốc quyết định. “Mỹ sẵn sàng liên lạc và đối thoại thẳng thắn với Trung Quốc, xử lý và kiểm soát hiệu quả các bất đồng”, ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh.

Một trong những thỏa thuận quan trọng mà hai bên đạt được là việc cả Bắc Kinh và Oa-sinh-tơn đều cam kết cắt giảm khí thải gây biến đổi khí hậu. Theo đó Trung Quốc sẽ cắt giảm khoảng 20% lượng khí thải sau khi lên tới mức cao nhất vào năm 2030 và Mỹ tới năm 2025 cũng sẽ cắt giảm khoảng 26-28% so với mức của năm 2005. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc, nước gây ô nhiễm lớn nhất thế giới, đưa ra một thời hạn cụ thể cho việc này và Tổng thống Ô-ba-ma gọi đây là một "thỏa thuận lịch sử" và "cột mốc lớn trong mối quan hệ Mỹ-Trung".

Bộ Thương mại Trung Quốc cũng thông báo nước này và Mỹ đã nhất trí nối lại các cuộc thương lượng liên quan tới việc cập nhật Thỏa thuận về công nghệ thông tin của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) bằng cách đưa thêm các sản phẩm vào khuôn khổ của thỏa thuận này. Một tuyên bố của bộ trên cho biết hai nước sẽ hợp tác với các bên khác tham gia thỏa thuận nhằm hoàn tất thương lượng "sớm nhất có thể được". Nếu có thể đạt được, đây sẽ là thỏa thuận đầu tiên về cắt giảm thuế áp dụng cho các sản phẩm công nghệ thông tin kể từ khi thành lập WTO và sẽ làm gia tăng sự tin cậy về chức năng của tổ chức này trong lĩnh vực đàm phán đa phương.

Mặc dù hai nhà lãnh đạo Mỹ-Trung cam kết sẽ đưa quan hệ hai nước sang một trang mới, nhưng theo giới phân tích, có ít bằng chứng cho thấy quan hệ Mỹ - Trung sẽ tiến triển tích cực trong thời gian tới do ảnh hưởng bởi những bất đồng tồn tại từ lâu. Do đó, để triển vọng của mối quan hệ nước lớn kiểu mới Mỹ - Trung đạt được như mong muốn, hai bên cần giảm nghi kỵ, xóa bỏ căng thẳng trong khu vực.