Ngoại trưởng Giôn Ke-ri (trái) và Chủ tịch Tập Cận Bình tại cuộc gặp ở Bắc Kinh ngày 17/5. Ảnh: Reuters

Trong buổi tiếp Ngoại trưởng Giôn Ke-ri, Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh việc lãnh đạo hai nước nhất trí xây dựng mối quan hệ nước lớn "kiểu mới" là vì lợi ích chung của Trung Quốc và Mỹ. Theo ông, mô hình này đang chứng kiến những kết quả ban đầu, khi mối quan hệ giữa hai nước vẫn ổn định nếu xét về tổng thể. Chủ tịch Tập Cận Bình đánh giá cao tiến bộ mới về thương mại, đầu tư, cũng như du lịch, năng lượng và hoạt động trao đổi quân sự lẫn dân sự giữa hai nước.

Chủ tịch Trung Quốc cho rằng, Trung Quốc và Mỹ vẫn liên lạc chặt chẽ trong những vấn đề lớn của khu vực và thế giới, đồng thời đề xuất hai bên mở rộng hợp tác thực tế nhằm đưa mối quan hệ kiểu mới giữa hai nước trở nên hiệu quả hơn. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng thừa nhận có những bất đồng còn tồn tại, song cho rằng hai nước cần "quản lý, kiểm soát và giải quyết tranh cãi một cách phù hợp để không ảnh hưởng tới đường hướng chung trong quan hệ song phương".

Nhất trí với những đánh giá của Chủ tịch Trung Quốc về mối quan hệ song phương, Ngoại trưởng Ke-ri nhấn mạnh sự hợp tác rộng lớn của hai nước đã cho thế giới thấy được tầm quan trọng của hai quốc gia trong việc giải quyết các vấn đề quốc tế và khu vực, đồng thời chứng minh rằng hai bên có thể giải quyết những bất đồng riêng một cách hợp lý.

Ông Ke-ri cũng đánh giá cao sự hợp tác của hai nước trong vấn đề biến đổi khí hậu, ngăn chặn dịch Ê-bô-la cũng như vấn đề hạt nhân I-ran, đồng thời hy vọng hai nước sẽ hợp tác hơn nữa trong tương lai.

Chuyến công du của Ngoại trưởng Giôn Ke-ri tới Bắc Kinh trong hai ngày 16 và 17-5 nhằm chuẩn bị cho Đối thoại song phương Mỹ - Trung dự kiến diễn ra tại Oa-sinh-tơn vào tháng tới và chuẩn bị cho chuyến công du Mỹ của nhà lãnh đạo Trung Quốc vào tháng 9 cùng năm. Một trong những vấn đề quan trọng tại cuộc gặp giữa ông Ke-ri với các nhà lãnh đạo Trung Quốc được dư luận quan tâm đó là các hoạt động bồi đắp đảo của Trung Quốc tại khu vực Trường Sa, nơi có tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc với nhiều nước Đông Nam Á như Phi-líp-pin và Việt Nam.

Trong cuộc gặp với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị, Ngoại trưởng Ke-ri bày tỏ quan ngại rằng Trung Quốc đang tìm cách để “nắm quyền kiểm soát trên thực địa” khu vực Biển Đông bằng cách cải tạo các bãi đá tại đây. Ông Ke-ri cũng thúc giục phía Trung Quốc “cần có những hành động để giúp hạ nhiệt căng thẳng và mở ra triển vọng cho một giải pháp ngoại giao” về vấn đề Biển Đông. 

Để đáp lại, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã lên tiếng biện hộ cho việc cải tạo lại các bãi đá của nước này là vấn đề lợi ích quốc gia. “Tôi muốn khẳng định rằng, quyết tâm bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc cũng “cứng rắn như đá”, ông Vương Nghị nói. Cùng chung quan điểm với ông Vương Nghị, ông Phạm Trường Long, Phó chủ tịch Quân ủy Trung Quốc, khẳng định với ông Ke-ri rằng, Trung Quốc có “quyền không thể chối cãi được” trên hầu khắp Biển Đông. 

Về phần mình, ông Ke-ri nhấn mạnh: “Dù còn nhiều bất đồng, chúng tôi không thể để những bất đồng này tiếp diễn. Quan hệ Mỹ- Trung là một trong những quan hệ có thể gây ảnh hưởng lớn trên thế giới. Cả hai nước đều nhận thức được tầm quan trọng của việc đối thoại để giải quyết bất đồng và hướng tới hợp tác trong tương lai”. 

Trước những bất đồng sâu sắc liên quan tới vấn đề Biển Đông, Chủ tịch Tập Cận Bình đã bày tỏ hy vọng Trung Quốc và Mỹ sẽ hợp tác nhằm thúc đẩy lòng tin, giảm nghi ngờ, hợp tác thông qua đối thoại nhằm đảm bảo mối quan hệ nước lớn "kiểu mới" liên tục phát triển đúng hướng.