Nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác tuyên truyền, PBGDPL, thời gian qua, với vai trò là Cơ quan thường trực Đề án “Tăng cường PBGDPL cho cán bộ, nhân dân vùng biên giới, hải đảo” giai đoạn 2013-2016 và giai đoạn 2017-2021, Bộ Tư lệnh BĐBP đã tham mưu cho Ban chỉ đạo Đề án Bộ Quốc phòng phối hợp với các Bộ, ban, ngành Trung ương, UBND các tỉnh, thành phố biên giới chỉ đạo các đơn vị triển khai thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, PBGDPL.

Qua đó, Đề án đã góp phần quan trọng nâng cao ý thức, nhận thức pháp luật của cán bộ, nhân dân ở khu vực biên giới. Từ đó, làm cho tình hình an ninh-trật tự ở các xã, phường biên giới, hải đảo ngày càng ổn định hơn; nhiều hủ tục lạc hậu được hạn chế và loại bỏ, tệ nạn xã hội giảm, tình trạng di cư tự do được hạn chế đáng kể; ý thức quốc gia, quốc giới và ý thức chấp hành các quy chế, quy định về bảo vệ biên giới của cán bộ, nhân dân được nâng lên. Tạo điều kiện môi trường thuận lợi để phát triển kinh tế-xã hội, góp phần giữ gìn an ninh chính trị khu vực biên giới ổn định.

Hiệu quả thực hiện Đề án trên đã tạo tiền đề để Bộ Quốc phòng tiếp tục triển khai Đề án “Phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia công tác PBGDPL, vận động nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021-2027” (gọi tắt là Đề án 1371). Triển khai thực hiện Đề án 1371, thực hiện chỉ đạo của Bộ Quốc phòng và hướng dẫn của Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam, Bộ Tư lệnh BĐBP đã thành lập Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc Đề án; tổ chức tập huấn chuyên sâu cho lực lượng trực tiếp tham gia thực hiện đề án ở các cấp; chỉ đạo các đơn vị cử cán bộ có năng lực, trách nhiệm tham gia Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, thành phố.

Đồng thời, Bộ Tư lệnh BĐBP cũng chỉ đạo các đơn vị phát huy kết quả đã đạt được trong thực hiện hiệu quả Đề án “Tăng cường PBGDPL cho cán bộ, nhân dân vùng biên giới, hải đảo” giai đoạn 2013-2016 và giai đoạn 2017-2021 để tiếp tục triển khai thực hiện Đề án 1371 với cách làm sáng tạo, đổi mới, đa dạng nội dung, hình thức PBGDPL; gắn việc thực hiện Đề án 1371 với việc thực hiện các chương trình giảm nghèo, đền ơn, đáp nghĩa và việc thực hiện chính sách dân tộc và công tác dân vận của Quân đội nói chung và công tác vận động quần chúng của BĐBP nói riêng…, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế, bảo tồn bản sắc văn hóa, tăng cường nhận thức về pháp lý phù hợp với truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Tại BĐBP Hà Giang, ngay khi nhận được chỉ đạo, hướng dẫn của cấp trên, do đã có kinh nghiệm trong quá trình triển khai Đề án “Tăng cường PBGDPL cho cán bộ, nhân dân vùng biên giới, hải đảo” giai đoạn 2013-2016 và giai đoạn 2017-2021 nên Bộ Chỉ huy BĐBP Hà Giang đã khẩn trương xây dựng kế hoạch, chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành trên địa bàn tỉnh Hà Giang, đặc biệt là chính quyền địa phương các huyện biên giới làm tốt công tác tuyên truyền, PBGDPL đến với người dân khu vực biên giới.

Đồng thời, BĐBP Hà Giang cũng tham mưu cho UBND tỉnh Hà Giang tổ chức tập huấn chuyên sâu về Luật Biên phòng Việt Nam và các văn bản quy định chi tiết cho cán bộ lãnh đạo các sở, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan liên quan từ cấp tỉnh đến cơ sở. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chỉ huy BĐBP Hà Giang, các đồn Biên phòng trên các tuyến biên giới đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương nơi đứng chân tổ chức tuyên truyền, PBGDPL bằng nhiều hình thức phong phú và linh hoạt như: tuyên truyền tập trung, tuyên truyền lưu động, tổ chức diễn đàn, tọa đàm, trao đổi…

Nội dung tuyên truyền, PBGDPL tập trung vào các vấn đề về: Phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, xóa bỏ hủ tục, không xuất nhập cảnh trái phép, không vi phạm đường biên, cột mốc, mua bán người... đặc biệt là nội dung tuyên truyền Luật Biên phòng Việt Nam. Tại các buổi tuyên truyền, cán bộ Biên phòng đã phổ biến những nội dung cơ bản, phạm vi điều chỉnh được quy định trong Luật Biên phòng Việt Nam và các văn bản liên quan.

Kết quả, đến hết năm 2021, các đơn vị BĐBP Hà Giang đã xóa bỏ được phong tục kết hôn cận huyết thống tại xã Thàng Tín, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang; xóa bỏ hủ tục trong tang lễ đối với người La Chí, xã Bản Máy, huyện Hoàng Su Phì, người Dao, Giáy, thôn Lùng Vần Chải và thôn Luồng, xã Xín Cái, huyện Mèo Vạc, người Mông, xã Nghĩa Thuận, huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang... Mô hình bài trừ hủ tục trong hôn nhân, đời sống sinh hoạt ở xã Nàn Xỉn và Chí Cà (huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang) đã làm thay đổi nhận thức của nhân dân về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp, bài trừ tập tục lạc hậu, góp phần nâng cao kiến thức, ý thức chấp hành pháp luật của đồng bào, tình trạng vi phạm pháp luật giảm đáng kể.

Còn tại tuyến biển, công tác tuyên truyền, PBGDPL được BĐBP Phú Yên tập trung chú trọng đến các nội dung liên quan đến biển, đảo và bảo vệ chủ quyền, biển, đảo; thực hiện chính sách pháp luật về nuôi, chế biến thủy sản, kiểm soát khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên địa bàn tỉnh Phú Yên. Đồng thời, BĐBP Phú Yên cũng làm tốt công tác tuyên truyền các nội dung của Luật Biên phòng Việt Nam đến cán bộ và nhân dân trên địa bàn.

Ngoài ra, đơn vị cũng thường xuyên phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các lực lượng liên quan tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành nghiêm các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quy định của địa phương.

Các hình thức tổ chức tuyên truyền, PBGDPL được BĐBP Phú Yên triển khai đa dạng và phong phú, từ tuyên truyền nhỏ lẻ, tuyên truyền lưu động, tuyên truyền qua hệ thống loa phát thanh, giúp dân phát triển kinh tế đến tuyên truyền bằng hình thức sân khấu hóa, các cuộc thi hát bài chòi vô cùng đặc sắc mà tỉnh Phú Yên tổ chức.

Ngư dân Võ Đốc, sinh năm 1967, ở khu phố Bạch Đằng, phường 6, thành phố Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên, chủ tàu mang số hiệu 92691 PY chia sẻ: “Được cán bộ, chiến sĩ BĐBP Phú Yên tuyên truyền, giải thích, giải đáp các thắc mắc về luật pháp, quy định liên quan trong lao động sản xuất, khai thác hải sản, ngư dân chúng tôi luôn chấp hành nghiêm chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các ban, ngành. Địa phương tôi không có tình trạng tàu cá xâm phạm vùng biển nước bạn và 100% tàu cá đều lắp máy giám sát hành trình”.

Với những nỗ lực đó, công tác tuyên truyền, PBGDPL của BĐBP Phú Yên nói riêng và các đơn vị BĐBP trên cả nước nói chung đã góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân khu vực biên giới. Vì vậy, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới được đảm bảo, kinh tế-xã hội của các địa phương ngày càng phát triển, đời sống của nhân dân ở khu vực biên giới từng bước được nâng cao.

Thùy Trang