Hình ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp gặp đồng hương Quảng Bình ra thăm.

Khắc họa chân thực hình ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Vở diễn "Nhiệm vụ hoàn thành" (tác giả: Nhà văn Xuân Đức; đạo diễn: Nghệ sỹ Nhân dân Lê Hùng), gồm 9 cảnh, chia làm hai phần, trải dọc theo chiều dài lịch sử ở những thời khắc quan trọng mang tính quyết định, từ chiến dịch Điện Biên Phủ đến việc chuẩn bị cả về thế và lực cho quân dân ta trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, từ khâu chuẩn bị trong những ngày đầu kháng chiến (bố trí cán bộ đi học, thành lập đoàn tàu không số gắn liền với con đường Hồ Chí Minh trên biển) đến năm 1972 đỏ lửa (Thành cổ Quảng Trị, cuộc chiến 12 ngày đêm trên bầu trời Hà Nội) và cuộc Tổng tiến công mùa Xuân 1975. Kịch bản khép lại bằng niềm thanh thản của Đại tướng sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ của một công dân nước Việt.

Với thể loại kịch tư liệu lịch sử, tái hiện vị Đại tướng huyền thoại Võ Nguyên Giáp trong chiều dài đồ sộ của hai cuộc kháng chiến, tác giả đã chọn những thời điểm lịch sử tiêu biểu, thể hiện phẩm chất thiên tài của Võ Nguyên Giáp thông qua những quyết định lịch sử liên quan tới sự thành bại của cả cuộc kháng chiến, tới vận mệnh của dân tộc. Ở đây không có xung đột kịch xuyên suốt kịch bản mà chỉ có kịch tính, bất ngờ trong từng cảnh hoặc từng lớp cảnh.

Kịch tính ở đây là những quyết sách, ứng biến bất ngờ của Đại tướng trong từng thời điểm lịch sử, cho phù hợp với tình hình thực tế chiến trường và so sánh lực lượng. Có khi chuyển từ "đánh nhanh thắng nhanh" sang "đánh chắc tiến chắc" (trận Điện Biên Phủ), có khi lại là "Thần tốc, thần tốc hơn nữa. Táo bạo, táo bạo hơn nữa" (chiến dịch Hồ Chí Minh). Những quyết sách này thể hiện rõ vai trò của cá nhân Đại tướng trong lịch sử, gắn liền với sức mạnh toàn dân và ngược lại, "thời thế tạo anh hùng" - dân tộc, lịch sử đã tạo ra anh hùng huyền thoại Võ Nguyên Giáp.

Xung quanh nhân vật trung tâm - Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một loạt các nhân vật bổ trợ khác như Tướng Hoàng Văn Thái, Tướng Lê Trọng Tấn, họa sĩ Lê Duy, Lệ Giang, Thà, chị Nguyễn Thị Quang Thái, chị Đặng Bích Hà, những người lính và linh hồn các liệt sĩ Quảng Trị.... Mỗi nhân vật thể hiện một tính cách riêng nhưng đã tạo nền cho nhân vật trung tâm nổi bật lên theo những góc nhìn đa chiều, vừa là người anh hùng, vừa là một con người rất đỗi bình dị.

Hình ảnh Đại tướng được thể hiện một cách chân thực, sống động qua diễn xuất của diễn viên (Nghệ sỹ Nhân dân Quốc Trị), từ chất giọng miền Trung (Quảng Bình) của Đại tướng tới dáng đi và những cử chỉ thể hiện trên khuôn mặt, bàn tay của Đại tướng khi về già ở phần kết khiến nhiều cán bộ, chiến sĩ trong cơ quan Bộ Tư lệnh BĐBP, nhất là những cán bộ đã trực tiếp được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp thật sự xúc động khi liên tưởng đến hình ảnh thật của Đại tướng.

Vở diễn gây nhiều xúc động

Xem vở diễn "Nhiệm vụ hoàn thành", hầu hết khán giả đều có chung một tâm trạng xúc động và tiếc thương đối với người Anh cả của QĐND Việt Nam. Những hình ảnh, hành động, lời nói, cử chỉ thường ngày của Đại tướng Võ Nguyên Giáp được tác giả lồng ghép và được các diễn viên Nhà hát kịch nói Quân đội thể hiện một cách tài tình đã gây xúc động mạnh trong lòng người xem. Họ như thấy được vị Tổng Tư lệnh  vẫn còn sống khỏe mạnh, minh mẫn như ngày nào.

Ngay ở màn một, lớp cảnh bộ đội kéo pháo, dây kéo bị đứt, sau tiếng hét thất thanh "Cứu pháo!", Tô Vĩnh Diện lao ra lấy thân chèn pháo. Từ khắp sân khấu, những dân công, những chiến sĩ kéo pháo ào lên, vây quanh người anh hùng. Những tiếng gọi xót xa, những giọt nước mắt của đồng đội, đồng chí. Lá cờ Tổ quốc phủ lên xác Tô Vĩnh Diện, hiện trên nền màn hình lớn giữa sân khấu là lá cờ đỏ sao vàng... Hình ảnh mở đầu này đã mang lại một ấn tượng mạnh mẽ đối với khán giả.

Đặc biệt, hình tượng nhân vật trung tâm - Đại tướng Võ Nguyên Giáp được khắc họa toàn diện và xúc động, khi trực tiếp, khi gián tiếp, khi là hành động, khi là tâm linh... Các tác giả, họa sĩ, biên tập hình ảnh, biên tập âm thanh đã sử dụng kết hợp nhiều thủ pháp xây dựng nhân vật, trong đó có cả thủ pháp ảo mang nặng yếu tố tâm linh, tạo được những lớp lang đặc biệt, qua diễn xuất của diễn viên, mang lại những cộng hưởng cảm xúc cho người xem: Đại tướng đối thoại với những linh hồn chiến sĩ Thành cổ, với linh hồn người vợ đã quá cố, dù âm dương cách trở và đối thoại với anh linh của Bác Hồ. Với những lớp cảnh đầy sáng tạo này, vở diễn đã mở ra một góc nhìn về chiều sâu tâm hồn của một nhà quân sự lỗi lạc, tài ba Võ Nguyên Giáp nhưng thấm đẫm tình người.

Hình ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp gặp gỡ động viên họa sỹ-thương binh Lê Duy.

Hình ảnh bộ đội kháng chiến cũng được hiện lên một cách chân thực và sinh động. Từ những chiến sĩ không biết chữ trên bản đồ nhưng thông thạo luồng lạch đã cố gắng học chữ để hoàn thành nhiệm vụ Đại tướng giao, tới những chiến sĩ vốn là sinh viên đại học rời giảng đường lên đường nhập ngũ, đến những linh hồn chiến sĩ Thành cổ... tất cả đã được tái hiện qua những hình ảnh vô cùng đẹp về một thế hệ thanh niên ra trận - những chiến sĩ QĐND Việt Nam đầy lí tưởng và dũng cảm, anh hùng. 

Sau khi xem vở diễn "Nhiệm vụ hoàn thành", Đại tá Nguyễn Hòa Văn, Phó Chủ nhiệm Chính trị BĐBP đã bày tỏ: "Vở diễn rất xúc động. Vừa khắc họa được nhân vật vĩ đại, vừa khắc họa được những chiến sĩ ra trận cứu nước. Ai cũng thấy mình trong đó. Xem vở diễn, tôi rơm rớm nước mắt, nếu không kịp kìm nén đã bật khóc thành lời, vì chấn động sâu thẳm nhất trong kí ức".

Để có được những thành công trên, theo Đại tá, Nghệ sỹ Ưu tú Đỗ Minh Hằng, Giám đốc Nhà hát kịch nói Quân đội: "Mặc dù có rất nhiều tư liệu về Đại tướng nhưng để viết về một con người vĩ đại gắn liền với lịch sử cách mạng hào hùng của dân tộc, một hình tượng đã đi sâu vào tâm thức mỗi người dân Việt Nam, lại khái quát được cả sức mạnh của quân đội ta, đó không phải là điều dễ dàng.

Vì thế, ngay từ đầu, nhà văn Xuân Đức và các cộng sự đã dày công nghiên cứu rất nhiều tài liệu, tìm hiểu những văn bản lịch sử và cả các nhân chứng sống có liên quan, tới cá tính, thói quen sinh hoạt, ngôn ngữ... của Đại tướng để có thể xây dựng được một hình tượng sân khấu xứng tầm. Bên cạnh đó, khi bắt tay vào dàn dựng vở diễn, lãnh đạo Nhà hát kịch nói Quân đội chúng tôi đã nhiều lần gặp gỡ gia đình Đại tướng. Gia đình Đại tướng cũng có phản hồi tốt, góp ý từng chi tiết".