Những việc làm tử tế

Những ngày tháng 5, trời nóng như đổ lửa, chúng tôi theo cung đèo độc đạo từ thị xã Ninh Hòa dẫn vào trung tâm xã dài hun hút, nằm lọt thỏm giữa trập trùng núi, tiếng lá cây rừng xào xạc. Từ trên đỉnh đèo phóng tầm mắt nhìn xuống, cả xã đảo Ninh Vân hiện lên như một thung lũng yên bình. Người dẫn đường cho chúng tôi là một nông dân sản xuất giỏi của xã tên là Lê Công Nam, anh chia sẻ: Dân xã đảo này rất yêu quý rừng, không ai được phá rừng, dù một cây nhỏ. Trước đây, đến xã đảo này phải đi bằng xuồng hoặc phà, nhưng vài năm trở lại đây, Nhà nước đầu tư làm đường nên mới có đường đi. Hồi trước thỉnh thoảng có mấy con thú hoang lạc từ rừng xuống xã, người dân tự mang nó trở lại rừng. Dẫu đói khổ đến cỡ nào cũng không ai nghĩ đến việc lấy của thiên nhiên bất cứ thứ gì, đặc biệt là săn bắn các loài động vật quý hiếm. Cách sống ấy cứ như mạch nước ngầm luôn tuôn chảy, ngấm vào tâm thức từng người dân xã đảo nơi đây.

Từng gặp nhau nhiều lần, nhưng lần nào, bà Trà Thị Bông Sen, Chủ tịch UBND xã Ninh Vân cũng hồ hởi như mới gặp tôi lần đầu. Bà bảo: Cái tính của người xã đảo Ninh Vân chân thật và mến khách lắm. Đơn cử như ngày bầu cử Quốc hội vừa qua, 528 hộ dân trong xã nô nức đi bầu cử, đạt tỷ lệ trên 99%. Mọi người đều ý thức sâu sắc đó là quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Xã đảo cũng từng trải qua biết bao thăng trầm do thiên tai địch họa, mất mùa, đời sống người dân khó khăn. Thế nhưng, hiếm có người dân nào nảy sinh ý đồ xấu là đi trộm cắp hay làm việc phi pháp. Một vài trường hợp cá biệt có tính xấu, liền bị cộng đồng, gia đình ngăn chặn lại ngay.

Tôi vẫn còn nhớ, lần về Ninh Vân cách đây mấy năm, vào độ tháng 3, chưa đến mùa gặt, lúa trong bồ nhà ai cũng cạn. Vậy mà khi thấy một xe tải chở hàng vào bán trong xã bị lật, hàng tạp hóa đổ đầy ra đường, nhưng tuyệt nhiên không có một người nào ra hôi của. Người nọ bảo người kia thu dọn giúp chủ xe. Rồi lại thêm cái đợt đói quay quắt vì mất mùa lạc cách đây 5 năm. Lúc ấy, các đơn vị thi công đường để vật tư sắt thép ngổn ngang, nhưng người dân trong xã không hề đụng đến, mà còn ra sức bảo vệ. Có một số kẻ xấu nơi khác đến nhòm ngó muốn trộm cắp đã bị người dân trong xã phát hiện, trình báo cơ quan chức năng có biện pháp đấu tranh ngăn chặn.

Quan tâm, giúp đỡ nhau như ruột thịt

Bà Sen tâm sự rằng: Sống trong không gian nghĩa tình quen rồi. Cứ ra khỏi xã là nhớ những gương mặt thân thương, những buổi tối quây quần tâm tình cùng nhau, rồi nhớ cả những lần tất cả người dân và cán bộ trong xã cùng nhau trao đổi, bàn cách làm kinh tế như người một nhà… Ai đến đây cũng thế, cảm kích lắm. Không phải lo lắng, hay bất an bất cứ điều gì. Xe máy dựng dọc đường suốt ngày đêm cũng không ai đụng đến. Tôi đi nhiều nơi và ước ao nơi nào cũng có nếp sống như xã mình thì hay quá.

Ông Nguyễn Văn Tùng, một thợ lặn chuyên nghiệp sống ở xã Ninh Vân bộc bạch: Mình lặn giỏi nên có nhiều nơi thuê mướn, cũng có thu nhập cao. Gia đình mình đã chuyển vào TP Nha Trang sinh sống được mấy năm rồi, nhưng vì nhớ nghĩa tình xã đảo quá nên lại quay về. Về đây, mình còn có thêm cơ hội được đi dạy kỹ thuật bơi, lặn cho nhiều ngư dân trẻ khác. Hơn nữa, ở đây, người dân sống rất tình nghĩa, hễ có hàng xóm bị ốm đau là những người xung quanh đến chăm sóc, góp tiền để chữa trị đến cùng cho người bệnh ấy. Người có ít thì góp ít, người có nhiều thì góp nhiều, không ai được kể lể, ban ơn. Rồi ai có cách làm ăn mới, đem lại hiệu quả hoặc có câu chuyện nào hay đều mang chia sẻ cho cả xã biết. Nhiều lúc, tôi có cảm giác cả xã này giống như một đại gia đình thu nhỏ vậy.

Cũng bởi nét sống đẹp này nên dù có mấy người con đi làm ăn xa và định cư hẳn ở TP Hồ Chí Minh, nhưng bà Nguyễn Thị Hạnh vẫn kiên quyết không rời xã đảo. Bà Hạnh bảo: Vì điều kiện công tác, hai đứa con tôi ở xa, nhưng tôi xem các thanh niên trong xã như con mình và ngược lại, họ xem tôi như người thân, đến chăm sóc, đỡ đần hằng ngày. Ở đây bà con sống với nhau chan hòa, ấm cúng, làm sao mà đi nơi khác được.

Đến xã đảo Ninh Vân từ những ngày còn hoang sơ, lèo tèo mấy hộ dân, nhưng cách sống đẹp của vùng đất này cũng đã ngấm vào tâm thức và tình cảm đã níu chân thầy giáo Trần Tiếp, Hiệu trưởng trường Tiểu học Ninh Vân cho đến tận bây giờ. Thầy Tiếp kể, tôi đến xã đảo từ năm 1987, khi đó, nơi đây chỉ là một vũng đầm. Trên thành phố, thị xã, nhiều cơ quan kêu tôi chuyển công tác về, nhưng nếp sống đẹp ở đây đã giữ chân tôi ở lại. Cách gieo chữ cho trẻ em ở Ninh Vân cũng thật cao quý. Ngoài các giờ học chính khóa, hễ cứ có em nào học yếu là các giáo viên miệt mài tìm đến dạy thêm bất kể ngày đêm cho đến khi các em học tốt mới thôi, mà tuyệt nhiên không lấy tiền thù lao. Thầy Tiếp chia sẻ thêm: Ai cũng xem học sinh như con cháu nhà mình nên dạy thêm cho các cháu giỏi lên là mệnh lệnh từ trái tim. Vì tấm chân tình của giáo viên, thỉnh thoảng, các em học sinh lại mang đến cho các thầy, cô giáo con cá hoặc nắm tỏi, do cha mẹ các em làm ra.

Rời trường Tiểu học Ninh Vân ra thăm thung lũng tỏi của xã, tôi còn được vỡ lẽ thêm về nếp sống nghĩa tình của bà con trên đảo. Hôm ấy, chỉ có mình nhà ông Lê Văn Thành thu hoạch tỏi, nhưng cả xóm gọi nhau ra thu hoạch giúp. Ông Thành bộc bạch: Ở đây, việc của nhà này cũng giống việc của nhà khác. Ai rảnh rỗi mà thấy nhà khác có việc thì tự động xúm vào làm. Cùng với nghề đi biển thì cây tỏi và cây lạc là cây trồng chủ đạo của xã đảo này. Hầu như nhà nào cũng sàn sàn như nhau, vì những nhà khá giả thì góp tiền giúp nhà nghèo vươn lên, khoảng cách giàu-nghèo hầu như bị xóa nhòa.

Bước ra khỏi cánh đồng tỏi cũng là lúc chiều buông. Những ngọn gió mát lành rin rít thổi lên từ phía biển. Tiễn khách ra khỏi chiếc cổng chào của xã, bà Trà Thị Bông Sen quả quyết thêm: Tỏi ở đây không thua gì tỏi Lý Sơn đâu. Chắc chắn chúng tôi sẽ làm nên một thương hiệu độc đáo nữa là "tỏi Ninh Vân" đấy, khi ấy cuộc sống người dân sẽ khá hơn.

Hà Đạo