Đội tàu Trung Quốc rời cảng Thanh Đảo chuẩn bị cho cuộc tập trận.

Theo các khoa mục, hải quân hai nước nỗ lực giải cứu các con tin trên một con tàu bị hải tặc tấn , đồng thời tiến hành chiến dịch tìm kiếm - cứu nạn tàu thuyền gặp nạn. Hai bên cũng hoàn thiện hoạt động hộ tống tàu thuyền và hậu cần trên biển, cùng nhau tổ chức các hoạt động phối hợp chống tàu ngầm, máy bay và tàu chiến. Thêm vào đó, hai bên tiến hành bắn đạn thật vào mục tiêu trên biển, nhằm răn đe những nước có quan điểm thù địch với Bắc Kinh. Phó Tư lệnh Hải Quân Trung Quốc Ding Yiping phát biểu tại buổi tổng kết cuộc tập trận Nga – Trung đã nhấn mạnh với sự nỗ lực của binh sĩ hai nước, cuộc tập trận đã thành công tốt đẹp, làm sâu sắc thêm mối quan hệ hợp tác song phương. Hai bên cũng thoả thuận là sẽ củng cố quan hệ hợp tác giữa lực lượng hải quân hai nước, mở rộng và làm phong phú các nội dung tập trận cũng như hợp tác đào tạo sỹ quan hải quân giữa hai nước trong tương lai.

Các chuyên gia phương Tây cho rằng các cuộc tập trận Nga - Trung là nhằm đáp trả kế hoạch Mỹ- Nhật, mở rộng mạng lưới liên minh quân sự ở châu Á. Họ gắn cuộc tập trận này với những tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc với các nước láng giềng Đông Á. Ông Yakov Berger, chuyên gia nghiên cứu hàng đầu của Viện Viễn Đông trực thuộc Viện Hàn lâm khoa học Nga lưu ý rằng quân đội Nga và Trung Quốc đang hành động theo các thỏa thuận đã đạt được tại cuộc gặp mới đây giữa Tổng thống Nga Putin với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình. Hai ông đã quyết định tăng cường quan hệ trong lĩnh vực quân sự và các quyết định này đang được hiện thực hóa.

Cuộc tập trận chung vào thời điểm Nga muốn nâng cao sự hiện diện của mình trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Trung Quốc phải đối mặt ngày càng tăng của cuộc xung đột với Nhật Bản và Hoa Kỳ đối với quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư trên vùng biển Nhật Bản/ Hoa Đông. Đây không phải là cuộc tập trận đầu tiên giữa Nga và Trung Quốc. Ông Sergey Grebenyuk, một nhà khoa học chính trị Nga nói: “Thông qua đợt tập trận này Với Nga, Trung Quốc có thể thấy sự hiện diện của Nga ở châu Á bắng cách phô trương sức mạnh của mình. Nga cũng điều chỉnh sức mạnh của mình ở châu Á trong khi xem xét các lợi ích của Trung Quốc”. Tuy nhiên, Nga cũng coi Trung Quốc là một cường quốc đang phát triển mạnh về tiềm lực kinh tế và quân sự vừa là đối tác, vừa là mối đe doạ tiềm tăng đối với Nga. Theo tờ Audefence của Úc nhận định cuộc tập trận Nga -Trung giống như một cuộc triển lãm hàng hải hơn là một cuộc diễn tập.

Máy bay F-15 thuộc Không đoàn chiến đấu cơ số 35 của Mỹ. Ảnh: US Air force.

Để đáp trả Nga - Trung, Mỹ - Nhật đã tiến hành cuộc tập trận giữa Không quân Mỹ và Lực lượng phòng vệ trên không Nhật Bản kéo dài từ ngày 8 đến 12/7 tại vùng không phận giữa đảo Hokkaido và Misawa gần khu vực tập trận Nga - Trung. Vịnh Peter Đại đế cách đảo Misawa khoảng 600 km, trong khi đảo Hokkaido nằm cách đó khoảng 800 km. Trong cuộc tập trận, Mỹ huy động 8 máy bay chiến đấu F-16 và Nhật Bản đưa 8 máy bay chiến đấu F-15J tham gia. Thời gian qua Washington và Tokyo liên tục tiến hành nhiều cuộc tập trận. Tháng trước, Hải quân Mỹ và Lực lượng Phòng vệ biển Nhật Bản đã tổ chức tập trận tái chiếm đảo ở bang California. Những diễn biến này không khỏi làm Trung Quốc “nóng mặt” trong bối cảnh nước này và Nhật Bản vẫn chưa dứt căng thẳng xung quanh vấn đề tranh chấp quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư trên biển Hoa Đông.

Những hoạt động diễn tập trên biển Hoa Đông giữa Nga - Trung, Nhật - Mỹ thực chất là sự dương oai lực lượng Hải quân của các nước lớn, càng làm cho quan hệ Nhật - Trung càng trở nên căng thẳng tồn tại dai dẳng trong suốt nhiều thập kỷ qua.