Theo các kiến nghị đề xuất của các tỉnh, thành biên phòng trong cả nước, 2 bất cập lớn hiện nay trong thực hiện NĐ 34/2000/NĐ-CP ngày 18/8/2000 của Chính phủ cần phải sửa đổi là: Một số nội dung quy định của NĐ 34 không còn phù hợp, thiếu thống nhất đối với các Điều ước quốc tế, các văn bản pháp luật của Nhà nước mới ban hành và thực tiễn xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia trên các tuyến biên giới đất liền. Vì tuyến biên giới đất liền Việt Nam-Trung Quốc đã phân giới, cắm mốc xong và ngày 18-11-2009, Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam và Chính phủ nước CHND Trung Hoa đã ký Hiệp định về Quy chế quản lý biên giới trên đất liền; Hiệp định về cửa khẩu và Quy chế quản lý cửa khẩu trên đất liền.

Do vậy, một số nội dung trong Quy chế không còn phù hợp, cần phải sửa đổi, bổ sung về thuật ngữ “vùng biên giới”, “phạm vi lưu không”..., quy định xác định lưu không đường tuần tra biên giới, vành đai biên giới. Bên cạnh đó, cần nghiên cứu, rà soát, tổng hợp 3 NĐ quy định liên quan đến khu vực biên giới (NĐ 34/2000/NĐ-CP về Quy chế khu vực biên giới đất liền, NĐ 161/2003/NĐ-CP về Quy chế khu vực biên giới biển, NĐ 32/2005/NĐ-CP về Quy chế cửa khẩu đất liền) thành 1 NĐ chung để thuận lợi cho công tác tuyên truyền và tổ chức thực hiện.

Đồng thời, quy định của NĐ 34 về cư trú, đi lại, hoạt động của người, phương tiện trong khu vực biên giới có nhiều nội dung đã lạc hậu, không phù hợp với Luật Cư trú năm 2007 và một số văn bản pháp luật có liên quan cần loại bỏ, như: Quy định “Công dân có hộ khẩu thường trú ở khu vực biên giới được cấp giấy chứng minh nhân dân biên giới theo quy định của pháp luật” vì hiện nay, Công an chỉ cấp 1 loại giấy chứng minh nhân dân; việc quản lý người nước ngoài đến khu vực biên giới chưa được quan tâm đúng mức, các tổ chức, đoàn thể không chấp hành nghiêm các quy định, tự đưa, đón người nước ngoài ra, vào khu vực biên giới, đi sâu vào nội địa dưới các hình thức tham quan du lịch, liên kết kinh tế... nhưng không báo cho Công an, BĐBP.

Đặc biệt là việc kiểm soát các khu kinh tế mở, kinh tế cửa khẩu, khu thương mại có liên quan đến khu vực biên giới thiếu chặt chẽ; chưa có quy định cụ thể, chưa có lực lượng kiểm tra, kiểm soát nên tạo sơ hở để người nước ngoài từ khu kinh tế cửa khẩu vào nội địa bất hợp pháp, gây khó khăn cho việc quản lý...

Các quy định về xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia ở khu vực biên giới còn bất cập, lạc hậu so với chính sách của Đảng, Nhà nước hiện nay trong xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân ở khu vực biên giới gắn với thực tiễn quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia của các cơ quan chức năng, cụ thể: Phạm vi hoạt động, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của BĐBP còn hạn chế; chưa có chế độ, chính sách ưu đãi đối với các dự án, chương trình triển khai trong khu vực biên giới; quy định về hoạt động đầu tư, xây dựng các công trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực biên giới cần cụ thể đối với từng loại dự án.

Đồng thời, các quy định về hành vi cấm trong Quy chế chưa đầy đủ, cần bổ sung một số hoạt động bị nghiêm cấm trong khu vực biên giới, như: Quy định khi phát hiện thi thể người ở gần biên giới không nhận dạng được hoặc xác gia súc, gia cầm chết gần đường biên giới; trách nhiệm của các cơ quan chức năng khi phát hiện gia súc, gia cầm vào lãnh thổ Việt Nam; quy định về trách nhiệm của các cơ quan chức năng hoạt động trong khu vực biên giới khi phát hiện dịch bệnh, hỏa hoạn, thiên tai xảy ra trong vùng biên giới của mỗi bên; quy định trách nhiệm của các cấp, các ngành trong việc kiểm tra, kiểm soát đối với cư dân biên giới Trung Quốc khi sang vùng biên giới Việt Nam và từ vùng biên giới Việt Nam đi vào trong nội địa...

Trên cơ sở kết quả tổng kết tại các địa phương, hiện nay, Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh BĐBP chỉ đạo Bộ Tham mưu BĐBP chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Tổng tham mưu, Văn phòng Bộ Quốc phòng tập trung làm tốt công tác chuẩn bị tổng kết cấp Bộ Quốc phòng với hình thức hội nghị trực tuyến, dự kiến tổ chức vào tháng 1 - 2012.

Sau hội nghị tổng kết, thành lập Ban soạn thảo, Tổ biên tập sửa đổi, bổ sung NĐ theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để thực hiện theo chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ; tổng hợp ý kiến của các Bộ, ngành, địa phương, các đơn vị liên quan; trên cơ sở các ý kiến đối chiếu với các văn bản pháp luật hiện hành và điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc tham gia và thực tiễn phát triển của đất nước để tiếp thu, sửa đổi, bổ sung Nghị định cho phù hợp với các văn bản pháp luật có liên quan và thực tiễn xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia.