Biên phòng - Những con tàu “đắp chiếu” nằm bờ, chợ cá đìu hiu, khách du lịch vắng bóng là những hình ảnh đã từng bắt gặp ở Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, nơi xảy ra sự cố môi trường biển 2 năm trước đây. Nhưng sau một thời gian “gồng mình” vượt khó, các hoạt động đánh bắt, thu mua hải sản ở đây đã hồi sinh trở lại. Đặc biệt, việc chi trả bồi thường thiệt hại môi trường biển theo chủ trương của Chính phủ được triển khai kịp thời, công bằng, đúng đối tượng trở thành “cú hích” giúp ngư dân vững tâm vươn khơi, bám biển đánh bắt.
Cuộc sống “hồi sinh” trở lại
Một ngày mới lại bắt đầu trên khu vực ven biển xã Cẩm Nhượng, huyện Cẩm Xuyên, khi chúng tôi được chứng kiến từng đoàn thuyền nối đuôi nhau chở đầy tôm, cá từ ngoài khơi trở về đất liền. Trên bến, dưới thuyền tấp nập người bán kẻ mua í ới gọi nhau. Niềm vui đã hiện rõ trên gương mặt sạm nắng của những ngư phủ khi đón nhận những chuyến đi biển bội thu. Trên bờ, các tiểu thương cũng đang tất bật phân loại thu mua, xếp cá chở đi khắp nơi tiêu thụ.
Đang tất bật với công việc thu dọn lưới, chị Nguyễn Thị Phúc, thôn Lâm Hoạt, xã Cẩm Nhượng, nói với chúng tôi trong niềm vui sướng: “Gia đình tôi đã nhận hơn 300 triệu đồng tiền bồi thường thiệt hại sự cố môi trường biển. Với số tiền lớn này, chúng tôi có điều kiện sửa sang tàu thuyền, mua sắm ngư lưới cụ phục vụ đánh bắt cá xa bờ. Sắp tới, gia đình sẽ đầu tư mở rộng quy mô lưới, nâng cấp máy tàu lên công suất lớn hơn để tăng năng suất đánh bắt hải sản. Mọi khó khăn đang dần qua đi, công tác bồi thường thỏa đáng đã khiến chúng tôi vững tâm tiếp tục bám nghề, bám biển. Nói để các anh chung vui, thu nhập của gia đình giờ còn cao hơn trước khi xảy ra sự cố môi trường biển...”.
Cùng chung niềm vui với gia đình chị Phúc là gia đình anh Lại Thế Sơn, ở thôn Lâm Hoạt, xã Cẩm Nhượng. Sau quãng thời gian khá dài thất nghiệp, đến nay, gia đình anh Sơn đã nhận được hơn 100 triệu đồng tiền đền bù. Điều anh Sơn phấn khởi nhất là số tiền được chia đều cho thuyền viên, bạn tàu cùng làm chung để giải quyết những khó khăn mà yên tâm bám biển.
Tâm sự với chúng tôi, anh Sơn cho biết: “Số tiền được bồi thường mặc dù không nhiều nhưng đủ giúp gia đình cũng như bà con đi biển ổn định cuộc sống, từng bước khôi phục sản xuất. Ngư dân rất phấn khởi, từ đó đặt ra quyết tâm khắc phục và phát triển nghề nghiệp của mình bằng cách nâng cấp công suất máy tàu, thuyền để vươn khơi đánh bắt. Vượt qua quãng thời gian cực kỳ khó khăn này, chúng tôi mong muốn Nhà nước tiếp tục quan tâm, hỗ trợ ngư dân đầu tư đóng thêm tàu, thuyền mới có công suất lớn để vươn khơi bám biển, vừa lao động sản xuất, vừa cùng BĐBP bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc...”.
Vững tin vươn khơi bám biển
Làm việc với chúng tôi, ông Nguyễn Sỹ Huyền, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Cẩm Nhượng cho biết: “Để làm tốt công tác chi trả bồi thường thiệt hại môi trường biển theo đúng chủ trương của Chính phủ, chúng tôi tập trung chỉ đạo các ngành, đoàn thể ở địa phương cùng vào cuộc. Để làm thật nhanh, thật tốt, tất cả mọi lực lượng phải luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm từ việc rà soát, thẩm định, đến theo dõi, bám sát cơ sở, tổng hợp các kiến nghị, phản ánh của nhân dân xung quanh công tác chi trả bồi thường để báo cáo ngay lên cấp trên xem xét, có hướng giải quyết kịp thời, tránh để xảy ra tình trạng tập trung đông người tại các trụ sở chính quyền. Mặc dù vẫn còn một vài ý kiến nhỏ lẻ, nhưng về cơ bản, chúng tôi đã thực hiện đúng và nghiêm túc chủ trương của Chính phủ”.
Theo tìm hiểu, chúng tôi được biết, tại xã Cẩm Nhượng, hiện có 240 tàu công suất từ 90CV trở lên có thể bám biển dài ngày. Ngoài ra, xã còn có hàng trăm phương tiện nhỏ của ngư dân đi lộng cũng đã sẵn sàng vươn khơi. Thời tiết nắng ấm, thuận lợi cho việc đánh bắt nên nhiều ngư dân nơi đây căng buồm vươn khơi bám biển. Theo các ngư dân, biển đang dần hồi sinh, đặc biệt thời gian gần đây, ngư dân đánh được rất nhiều cá trích, cá bạc má…, đây chính là động lực để ngư dân vươn khơi đánh bắt hải sản trở lại.
Được biết, Cẩm Nhượng là xã thuần ngư, có 11/11 thôn đều bị ảnh hưởng bởi sự cố môi trường biển. Để thực hiện tốt việc bồi thường thiệt hại cho bà con, UBND xã Cẩm Nhượng đã thành lập các tổ họp bàn, rà soát, niêm yết, công khai minh bạch các hộ được bồi thường. Tính đến thời điểm hiện tại, toàn xã đã chi trả bồi thường trên 83 tỷ đồng cho hơn 3.300 đối tượng. Kết quả này đã góp phần tích cực giúp ngư dân sớm ổn định đời sống, khôi phục sản xuất, phát triển kinh tế.
Ông Nguyễn Sỹ Huyền cho biết thêm: “Sau khi nhận tiền bồi thường sự cố môi trường, hầu hết ngư dân sử dụng tiền đền bù đúng mục đích, đầu tư nâng cấp máy tàu, mua sắm ngư lưới cụ để đánh bắt trên biển có hiệu quả, ổn định đời sống, phát triển sản xuất đúng hướng. Để việc chi trả đúng đối tượng, các địa phương vùng bị ảnh hưởng trong tỉnh đã tiến hành áp giá định mức, tổng hợp và niêm yết công khai giá trị bồi thường cho người dân bị thiệt hại nên không để xảy ra bất kỳ vụ khiếu kiện nào”.
Hiệu quả từ những chuyến ra khơi của các ngư dân xã Cẩm Nhượng đã tạo niềm tin, động lực cho bà con làm nghề biển trong vùng vững tin sản xuất. Trong những câu chuyện của họ, niềm tin về nghề biển chưa bao giờ vơi dẫu có những thời điểm khó khăn, ngư trường ít cá, thị trường thu hẹp. Sau sự cố môi trường biển, nhận được tiền đền bù, ngư dân tập trung tu bổ tàu thuyền, ngư lưới cụ để tiếp tục bám biển vươn khơi, thậm chí, nhiều hộ còn mạnh dạn thay tàu thuyền nhỏ, bằng cách vay thêm tiền ngân hàng để mua sắm đóng mới phương tiện, nâng công suất máy để phát triển sản xuất.
Đồng hành với ngư dân và cấp ủy, chính quyền địa phương, Đồn BP Thiên Cầm, BĐBP Hà Tĩnh cũng thường xuyên bám, nắm địa bàn, làm tốt công tác vận động quần chúng, chủ động triển khai các phương án đảm bảo an ninh trật tự, giữ vững ổn định tình hình trên địa bàn.
Đại úy Hoàng Khắc Chung, Chính trị viên phó Đồn BP Thiên Cầm cho biết: “Nhờ việc chủ động nắm chắc tình hình địa bàn, tâm tư nguyện vọng của nhân dân, nên đơn vị đã tham mưu có hiệu quả cho cấp ủy, chính quyền địa phương trong xử lý các vướng mắc. Đồng thời, tích cực tuyên truyền để nhân dân hiểu rõ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, không hoang mang trước những âm mưu xuyên tạc sự thật, lôi kéo, kích động của các thế lực thù địch và phần tử xấu, gây rối an ninh trật tự”.
Bên cạnh phục hồi nghề đánh bắt, thu mua hải sản, các hoạt động dịch vụ du lịch tại khu du lịch Thiên Cầm nói riêng, dọc bờ biển tỉnh Hà Tĩnh nói chung cũng bắt đầu khởi sắc. Vào những ngày cao điểm, khách du lịch đến với Thiên Cầm quá tải, đành phải bùi ngùi “chuyển tua” sang địa điểm khác. Đây được xem là sự hồi sinh kỳ diệu sau sự cố môi trường biển ở bờ biển Hà Tĩnh. Nhờ sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và các cấp, các ngành, chính quyền địa phương, môi trường biển miền Trung đã được làm sạch, tạo ra sinh kế để người dân phát triển sản xuất, sớm ổn định cuộc sống.
Lê Đồng - Cẩm Xuyên







