Khoản tiền hỗ trợ từ chương trình "Tấm lưới nghĩa tình" của Tổng LĐLĐ Việt Nam đã giúp ngư dân Phan Thành Đắt khôi phục lại nghề, làm ăn hiệu quả sau tai nạn chìm tàu (năm 2012) tại vùng biển Trường Sa.

Gắn kết ngư dân

Giữa mùa biển, bến cảng phường 6, TP Tuy Hòa đông chật tàu thuyền. Những chiếc tàu từ khơi xa về cập bờ xếp hàng ken dày trước bờ cầu cảng. Thi thoảng lại có vài chiếc nổ máy, xuất bến, bắt đầu một chuyến biển mới. Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá Phan Thuẫn chỉ tay về khu vực neo đậu của khoảng chục chiếc tàu đang tiếp nhiên liệu, nhu yếu phẩm cho biết, đó là tổ đánh bắt Đại đoàn kết, một trong hai nhóm tổ bám biển can trường, làm ăn khá nhất của Nghiệp đoàn nghề cá TP Tuy Hòa. "Chút nữa thủy triều lên, các tàu rời bến. 11 chiếc đồng loạt mở neo, nổ máy ra khơi" - Ông Thuẫn cho biết. Cũng theo ông Thuẫn, khi xuất bến, có chiếc chạy trước, chiếc đi sau, nhưng tất cả sẽ đợi nhau bên ngoài cửa biển cho đến khi chiếc cuối cùng qua cửa an toàn. "Cửa biển Đà Rằng thường bị bồi lấp, tàu dễ bị mắc cạn. Từ khi liên kết, đi làm ăn theo tổ, trước những tình huống xấu, anh em luôn sẵn sàng tư thế yểm trợ nhau" - Ông Thuẫn giải thích.

Với kinh nghiệm của 20 năm chinh phục biển khơi, Thuyền trưởng tàu PY 92179TS Nguyễn Thanh Hiệp được anh em tín nhiệm bầu làm "thủ lĩnh" tổ Đại đoàn kết. Chia sẻ chuyện làm ăn, anh Hiệp tự tin bày tỏ: "Có nghiệp đoàn nghề cá làm trung tâm đoàn kết, 11 phương tiện anh em chúng tôi cũng lập tổ, sát cánh khi ra khơi nên mạnh dạn bám biển dài ngày, sản lượng đánh bắt cao hơn. Nếu ngày trước, chúng tôi đi riêng lẻ thường bị các tàu nước ngoài lấn ngư trường thì nay không còn lo bị họ uy hiếp". 

Tổ Đại đoàn kết gồm 11 tàu thì đã có 7 tàu công suất trên 400CV. Hai năm qua, cả tổ "ăn nên, làm ra", mọi người động viên nhau nâng cấp tàu thuyền, giúp nhau về vốn để sữa chữa tàu, mua máy mới. Chủ tàu PY 90455TS Trần Ngọc Trường, một thành viên trong tổ Đại đoàn kết khoe, cuối mùa biển năm ngoái, anh em trong tổ đã góp tiền cho anh mượn để nâng máy tàu từ 90CV lên 450CV. "Khi mình báo tin sửa tàu, "thủ lĩnh" Hiệp khuyến khích nâng công suất máy luôn. Vậy là anh em góp tiền cho mượn, người đưa mượn 30 triệu đồng, người 50 đến 60 triệu, dồn hết gần 300 triệu. Nếu không có anh em giúp mà phải tính chuyện vay mượn, chỉ nghĩ đến trả lãi vay thì không thể mạnh dạn đầu tư" - Anh Trường kể.

Hiện, tổ Đại đoàn kết còn 4 chiếc tàu chưa nâng công suất máy. Thời gian tới, cũng bằng cách góp vốn giúp nhau, anh em trong tổ đang hạ quyết tâm hoàn tất việc nâng cấp máy tàu trong năm nay. "Có tàu to, máy lớn vươn ra ngư trường xa tìm luồng cá, anh em cả tổ đều hy vọng rồi sẽ giàu lên vững chắc" - Anh Hiệp thổ lộ.  

Cuộc tiếp lực

Phan Thành Đắt hiện là Thuyền trưởng, cũng là chủ con tàu PY 96077 có công suất 444CV hành nghề đánh bắt cá ngừ đại dương ở vùng biển Hoàng Sa, Trường Sa. Đầu mùa biển năm 2014 đến nay, anh đã hai lần đưa tàu ra khơi. Mỗi chuyến biển ròng rã 1 tháng, tàu đem về gần 3 tấn cá. Trừ chi phí và chia cho 10 lao động làm thuê mỗi người 20 triệu đồng, anh còn tích lũy hơn 170 triệu. "Nếu cứ đà này, chẳng bao lâu sẽ trả xong khoản nợ vài trăm triệu vay hôm đóng mới con tàu" - Thuyền trưởng Đắt phấn khởi chia sẻ. Điều anh nói nghe nhẹ tênh, nhưng trong lòng vẫn không quên những "ngày đầu tắt, mặt tối" nặng trĩu nỗi lo khi con tàu cũ bị nạn ngoài biển Trường Sa vào một đêm giữa tháng 8-2012. Anh Đắt kể, đêm đó, trong lúc chạy tránh đợt áp thấp, con tàu của anh đã va vào bãi đá ngầm. Anh cùng 9 lao động đã được tàu đồng đội đến cứu vớt đưa vào bờ an toàn. Thế nhưng, khối tài sản gần 700 triệu đồng bị sóng đánh vỡ vụn, chìm sâu đưới đáy biển. Trở về, anh Đắt gom tiền tích lũy từ mấy mùa biển trước, dự định mua lại chiếc tàu cũ. Gần tháng trời chạy khắp nhưng không có tàu vừa ý, anh bàn với cha mình sẽ đóng tàu mới. "Từ đời cha, đời ông sống nhờ biển, mình vừa lớn lên đã bám biển. Mất tàu phải tìm cách để lại ra biển làm ăn, chứ không thể bó gối" - Anh Đắt nói. Sau 5 tháng dựng sỏ đóng tàu, cuối năm ấy, con tàu mới với công suất máy 444CV đã hạ thủy. Thế nhưng, các khoản tiền, kể cả vay mượn đã dồn hết vào đóng tàu. Giờ không còn chỗ vay mượn tiền để sắm ngư cụ. Con tàu mới trị giá gần 1,5 tỉ đồng vẫn không thể ra khơi. Giữa lúc tưởng như bế tắc, anh Đắt biết tin mình sẽ được nhận 200 triệu đồng từ nguồn quỹ "Tấm lưới nghĩa tình, vì ngư dân Hoàng Sa, Trường Sa", chương trình do Tổng LĐLĐ Việt Nam phát động tặng cho ngư dân nghiệp đoàn. "Chưa bao giờ tôi dám nghĩ mình được hỗ trợ một số tiền lớn như vậy. Quả thật, đây là cuộc tiếp sức thật quý báu cho tôi và anh em bạn. Mỗi lần ra khơi, nghĩ về ân tình đó, quyết tâm vươn khơi, bám biển trong tôi lại càng mạnh mẽ" - Anh Đắt tâm sự.

Ngư dân trong Nghiệp đoàn nghề cá ở Phú Yên được nhận máy Icom, hỗ trợ cho công cuộc vươn khơi, bám biển.

Vì chủ quyền biển đảo

Theo bà Nguyễn Thị Thu Vân, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Phú Yên, trước đây, ngư dân vốn quen làm ăn riêng lẻ hay đi theo nhóm nhỏ chỉ 2 đến 3 tàu trong gia đình, họ hàng. Vì thế giữa khơi xa, bà con hoàn toàn đơn độc, không được giúp đỡ, cứu hộ cứu nạn kịp thời khi gặp sự cố, nhất là dễ bị các tàu nước ngoài uy hiếp, lấn át ngư trường. Vì vậy, "tạo sự gắn kết trong ngư dân, để bà con kịp thời giúp đỡ, tương trợ nhau vượt qua khó khăn, hoạn nạn trong lúc bám biển làm ăn và bảo vệ chủ quyền biển đảo là mục tiêu được Tổng LĐLĐ chú trọng khi thành lập nghiệp đoàn nghề cá" - Bà Vân nói.

Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Phú Yên Nguyễn Thị Thu Vân cũng cho biết, thời gian qua, LĐLĐ tỉnh đã thực hiện vai trò cầu nối và tích cực vận động các nguồn hỗ trợ để có kinh phí giúp ngư dân lúc khó khăn. Các chương trình gồm hỗ trợ đóng mới tàu thuyền, mua ngư lưới cụ, tặng 1.100 bảo hiểm thuyền viên, 123 bảo hiểm thân tàu, 1.000 áo phao, 250 thùng thuốc, 18 máy Icom,  trao học bổng tiếp sức con ngư dân đến trường, số tiền lên đến hàng chục tỷ đồng từ đóng góp của người dân cả nước... đã thật sự làm cho ngư dân Phú Yên ấm lòng, càng phấn khởi, tin tưởng vào Đảng, Nhà nước. "Thời gian tới, chúng tôi mong muốn các ngành chức năng cần quan tâm thành lập dịch vụ hậu cần nghề cá, có chính sách tín dụng ưu đãi để giúp ngư dân nâng cấp trang thiết bị làm ăn hiệu quả hơn. Công đoàn các cấp sẽ tiếp tục kêu gọi các tập thể, cá nhân, các nhà hảo tâm tiếp tục tham gia ủng hộ, hỗ trợ cho các nghiệp đoàn nghề cá và ngư dân thông qua chương trình "Tấm lưới nghĩa tình". Đó là "nguồn năng lượng" quý tiếp sức cho bà con ngư dân trong công cuộc bám biển mưu sinh và khẳng định chủ quyền Tổ quốc trên biển" - Bà Vân khẳng định.

Tháng 3-2012, Phú Yên ra mắt nghiệp đoàn nghề cá đầu tiên tại phường 6, TP Tuy Hòa. Qua hơn 2 năm triển khai hoạt động và vận động ngư dân tham gia, đến nay, tỉnh có 5 nghiệp đoàn nghề cá với 536 đoàn viên, làm việc trên 342 tàu đánh bắt ở ngư trường Hoàng Sa và Trường Sa. Điều đáng ghi nhận là mô hình này đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của đông đảo bà con ngư dân. Ông Phan Thuẫn, Ủy viên Ban chấp hành Nghiệp đoàn nghề cá Việt Nam, Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá Phú Yên chia sẻ: "Bà con ngư dân tham gia nghiệp đoàn rất đoàn kết, làm ăn ngày càng hiệu quả, mọi sự cố, hoạn nạn trên đường làm ăn cũng kịp thời giúp nhau khắc phục. Điều đó khiến nhiều người mong muốn tham gia. Hiện, LĐLĐ tỉnh Phú Yên đã nhận hơn 500 đơn ngư dân các nơi tự nguyện xin gia nhập nghiệp đoàn".