Bà Cù Thị Hậu.

PV: Thưa bà, bà đánh giá như thế nào về vị trí, vai trò của NCT trong việc bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, biển đảo? Kết quả sự phối hợp giữa BĐBP với Hội NCT Việt Nam trong thời gian qua?

Bà Cù Thị Hậu: NCT là bộ phận rất quan trọng trong cộng đồng dân tộc Việt Nam, đặc biệt là trong vùng đồng bào các dân tộc địa bàn biên giới, biển đảo, là những người có uy tín, có ảnh hưởng rộng rãi trong giáo dục, vận động gia đình, dòng họ, cộng đồng dân cư. NCT luôn coi bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, biển đảo của Tổ quốc là trách nhiệm của mình, tích cực phát huy vai trò của mình trong công tác bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phát triển kinh tế, văn hóa khu vực biên giới, bờ biển, hải đảo, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị với các nước láng giềng. 
Trong quá trình 55 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng BĐBP, NCT luôn được coi là đối tượng quan trọng trong đội ngũ quần chúng tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, biển đảo. Những năm qua, NCT cả nước nói chung, NCT địa bàn biên giới, hải đảo nói riêng đã có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ biên giới, góp phần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ gìn an ninh trật tự thôn, bản, củng cố đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân hai bên biên giới...

Thực hiện chương trình phối hợp, gần 3 năm qua, tại 1.000 xã, phường, thị trấn thuộc 228 huyện, thị xã, thành phố của 44 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có biên giới đất liền, bờ biển, hải đảo, Hội NCT các cấp đã kết hợp với các đồn BP tổ chức gần 15.000 buổi tuyên truyền chủ trương của Đảng, văn bản pháp luật, chính sách của Nhà nước, chỉ thị của Bộ Tư lệnh BĐBP, "Ngày Biên phòng toàn dân", vận động nhân dân, gia đình, dòng họ, con, cháu tham gia các hoạt động bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, biển đảo ở địa bàn với hơn 3 triệu lượt người tham gia. Một số tỉnh, thành phố như Đà Nẵng, Bà Rịa - Vũng Tàu... có hàng ngàn NCT tham gia thi tìm hiểu "Tất cả vì biển đảo thân yêu". Qua đó, đã góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ các cấp hội, hội viên và đồng bào các dân tộc nơi biên giới, biển đảo về trách nhiệm công dân trong bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia.

Ở nhiều đơn vị cơ sở, Hội NCT cấp xã cùng đồn BP đúc kết các nội dung cơ bản, phổ biến rộng rãi trong tổ chức Hội, hội viên cùng nhân dân trên địa bàn thực hiện "4 xây, 3 biết, 4 không". Phong trào "Quần chúng tham gia tự quản đường biên, cột mốc và an ninh trật tự xóm, bản khu vực biên giới" được triển khai rộng khắp ở cả 44 tỉnh, thành phố. Nhiều NCT đã phối hợp cùng cán bộ, chiến sĩ BĐBP và các lực lượng khác đi tuần tra bảo vệ biên giới đất liền, bờ biển. NCT ở các tỉnh, thành phố phối hợp chặt chẽ với BĐBP ngăn chặn, xua đuổi tàu, thuyền, bè của nước ngoài xâm phạm lãnh hải của Việt Nam; hàng vạn NCT tích cực tham gia giữ gìn trật tự an ninh thôn, xóm, ấp, làng, bản, khu dân cư, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật, trấn cướp, gây rối, trộm cắp, di cư trái phép, buôn bán người qua biên giới, giao nộp vũ khí tự tạo, phòng chống ma túy, tệ nạn xã hội, chống truyền đạo trái phép, xây dựng xứ đạo tiên tiến, cung cấp những thông tin có giá trị giúp BĐBP nắm chắc tình hình, xử lý kịp thời, có hiệu quả các vụ việc xảy ra trên biên giới đất liền, bờ biển, hải đảo.

PV: Theo bà, đội ngũ NCT đã làm được những gì trong việc tuyên truyền phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn biên giới, biển đảo thời gian qua?

Bà Cù Thị Hậu: Biên giới quốc gia có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng - an ninh và đối ngoại. Biên giới quốc gia vững mạnh, ổn định là điều kiện tiên quyết bảo đảm cho một quốc gia độc lập, duy trì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững. Các cấp Hội đã phối hợp chặt chẽ với cán bộ, chiến sĩ các đơn vị BĐBP quán triệt sâu rộng trong nhân dân Chỉ thị số 15/1998/TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường chỉ đạo đẩy mạnh phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng-an ninh xã, phường, thị trấn biên giới, ven biển, hải đảo, phòng chống tệ nạn xã hội, xây dựng nếp sống mới, bài trừ mê tín dị đoan, xóa bỏ các hủ tục, tích cực góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, vận động NCT cùng nhân dân giúp nhau phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, thực hiện cuộc vận động "Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới", xây dựng nông thôn mới.

Hàng chục nghìn mái ấm biên cương cho đồng bào nghèo ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo được xây dựng, giúp đồng bào khắc phục mọi khó khăn về nơi ở, có điều kiện nâng cao cuộc sống, bỏ du canh, du cư, thực hiện canh tác kiểu mới, xóa bỏ hủ tục... Nhiều vùng trước đây du canh du cư, nay đã trở thành làng xóm, sống định canh, định cư, xây dựng nếp sống văn hóa, ăn ở vệ sinh sạch sẽ hơn. Nhận thức của bà con về chuyển đổi cây trồng, vật nuôi và làm ăn kinh tế tốt hơn. Các tổ chức, đoàn thể đi vào hoạt động có nền nếp, tạo ra được phong trào sâu rộng trong nhân dân, xây dựng cơ sở chính trị, phát triển kinh tế, bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia.

PV: Hàng năm Hội NCT Việt Nam có những hoạt động gì động viên, giúp đỡ đội ngũ NCT bảo vệ biên giới, biển đảo, thưa bà?

Bà Cù Thị Hậu: Hướng về cơ sở, quan tâm đến NCT ở vùng biên giới, ven biển, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa là một chủ trương hoạt động quan trọng của Hội NCT Việt Nam. Với các đối tượng được Nhà nước bảo trợ xã hội, như NCT từ đủ 80 tuổi trở lên không có lương hưu, các bảo hiểm xã hội khác được bảo trợ hàng tháng, bảo hiểm y tế, mai táng phí khi qua đời, NCT có hoàn cảnh khó khăn, không nơi nương tựa được chăm sóc, nuôi dưỡng tập trung... ở các vùng này, Trung ương Hội thường xuyên chỉ đạo các cấp Hội nắm vững, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền, các cơ quan chức năng địa phương cấp đúng, cấp đủ, không bỏ sót. Với NCT có uy tín, kinh nghiệm, vốn sống, Hội động viên tích cực tham gia cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể khác, tổ an ninh, tổ hòa giải... ở cơ sở, tích cực sản xuất, kinh doanh, làm giàu chính đáng.

Bộ Tư lệnh BĐBP và Hội Người cao tuổi Việt Nam ký chương trình phối hợp"Bảo vệ chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, an ninh biên giới, biển đảo".

Đa số NCT ở khu vực biên giới, hải đảo hiện nay còn nghèo, mắc nhiều loại bệnh. Để giúp đỡ họ, Hội NCT Việt Nam đã mở cuộc vận động "Một triệu áo ấm tặng NCT nghèo". Hàng vạn chiếc áo ấm đã được gửi tới NCT ở 62 huyện nghèo của cả nước, trong đó có nhiều huyện biên giới. Trong hai năm 2012, 2013, Trung ương Hội phát động Chương trình "Mắt sáng cho NCT", đã có hơn 1,5 triệu NCT được khám, tư vấn phòng tránh, chữa trị các bệnh về mắt, thay thủy tinh thể, trong đó, số NCT khu vực biên giới, biển đảo chiếm một số lượng đông đảo. Tham gia phong trào xóa nhà tạm cho người nghèo, các cấp Hội NCT phối hợp với BĐBP, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp, các tổ chức chính trị, xã hội, các doanh nghiệp chú trọng đối tượng NCT nghèo ở khu vực biên giới, biển đảo, đã góp phần xây nhà mới cho hàng ngàn hộ nghèo có NCT. 

PV: Thưa bà, trong thời gian tới, Hội sẽ triển khai những hoạt động và đề xuất gì với Chính phủ về các chính sách hỗ trợ để phát huy thế mạnh của NCT trong việc bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, biển đảo?

Bà Cù Thị Hậu: Đối với NCT ở khu vực biên giới, ven biển, hải đảo, Hội NCT Việt Nam có sự quan tâm đặc biệt. Thông qua Ủy ban Quốc gia về NCT Việt Nam, Hội đã kiến nghị Chính phủ hạ độ tuổi NCT không có lương hưu, các bảo hiểm xã hội khác được Nhà nước bảo trợ xã hội từ đủ 80 tuổi xuống 75 tuổi và nâng mức bảo trợ từ 180.000 đồng/tháng lên cao hơn, trong năm tới, xóa hết nhà tạm cho các hộ nghèo có NCT, tích cực thực hiện chăm sóc sức khỏe ban đầu, thực hiện đầy đủ các chính sách xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế xã hội, cho NCT vay vốn để phát triển sản xuất, kinh doanh...

PV: Xin trân trọng cám ơn bà!