Trong khoảng thời gian 5 tháng (từ tháng 8 -12/2012), ông Trần Thắng đã sưu tập và tặng Đà Nẵng 150 bản đồ và tư liệu, trong đó có 110 bản đồ gốc xuất bản từ năm 1626 - 1980 và 40 bản đồ tái bản. Những bản đồ này được xuất bản trong khoảng thời gian 400 năm (1618 - 2008), của 100 nhà xuất bản từ 7 quốc gia như: Hà Lan, Anh, Pháp, Đức, Ý, Mỹ và Nga. Các bản đồ chia 3 nhóm: 80 bản đồ ghi nhận cực Nam của Trung Quốc chỉ tới đảo Hải Nam, hoàn toàn không đề cập gì đến Hoàng Sa và Trường Sa; 50 bản đồ thể hiện Hoàng Sa và Trường Sa nằm sát lãnh thổ Việt Nam, có chú thích tên tuổi các địa danh liên quan đến lãnh thổ trên đất liền Việt Nam và 20 bản đồ tổng thể châu Á, Đông Nam Á thể hiện Hoàng Sa và Trường Sa nằm trong vùng lãnh hải của Việt Nam.

Tin Tiến sĩ Mai Hồng (Hà Nội) tặng bản đồ nhà Thanh (miền Nam Trung Quốc chỉ dừng lại ở đảo Hải Nam) cho Bảo tàng Lịch sử Việt Nam trên báo chí hồi tháng 7-2012, đã thôi thúc ông Thắng vốn cũng rất ham mê sưu tập cổ vật lao vào cuộc tìm kiếm ở khắp nơi trên thế giới về các nguồn tư liệu có giá trị lịch sử, pháp lý chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa nhằm đóng góp cho cuộc đấu tranh khẳng định chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Lên mạng và thấy có người rao bán vài tấm bản đồ cổ của phương Tây về lãnh thổ của Trung Quốc, ông liền liên hệ và mua lại. "Khi sưu tập, tôi nghĩ rằng ở trong nước mình có các bản đồ của Việt Nam và của nhà Thanh nên ở nước ngoài, tôi tìm mua những bản đồ của phương Tây để bổ sung và làm phong phú các tư liệu khẳng định chủ quyền của Việt Nam với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa" - Ông Thắng chia sẻ.

"Bắt đầu công việc sưu tập, trong đầu tôi đã có ý định sẽ gửi về Việt Nam nhưng chưa biết là thời điểm nào. Tôi cũng không biết sẽ sưu tập bao nhiêu bản đồ, phải bỏ ra bao nhiêu tiền, mất thời gian bao lâu, cũng không có khái niệm và kiến thức gì về bản đồ, trong quá trình sưu tập thì học hỏi kinh nghiệm. Đến khi sưu tập được 150 bản đồ, tôi thấy những bản đồ còn lại mình định mua thì nó lặp lại, không còn gì mới nên quyết định gửi về Việt Nam. Thời gian sưu tập diễn ra chỉ trong khoảng 5 tháng, khi phát hiện bất kỳ một bản đồ nào mới, tôi đều mong muốn nhanh chóng được sở hữu chúng", ông Thắng chia sẻ.

Bổ sung tài liệu cho thư viện đại học

Trao đổi với chúng tôi, ông Thắng cho biết: Lúc đầu, tôi không biết mua bao nhiêu, cứ có tiền là mua, khi hết tiền thì hỏi vay bạn bè. Tổng chi phí cho việc mua bản đồ vào khoảng 13.000USD. Sau này, Đà Nẵng xuất 3.000USD ra mua cuốn bản đồ năm 1933, bạn bè tôi góp 5.000USD, còn lại là tiền dành dụm của tôi. Tôi chỉ là một kỹ sư làm việc đủ sống, với 5.000USD bỏ ra không phải là số tiền nhỏ. Tuy nhiên, nó lại không hề lớn đối với một vấn đề chủ quyền vùng biển đảo của đất nước, quê hương. Theo ông Thắng, tấm bản đồ đáng quý nhất mà ông sở hữu là bản đồ về "Năng lượng, tài nguyên và khí đốt của Trung Quốc" do Cục Môi trường và Bộ Nội vụ ban hành năm 1975. Một bản đồ chính thống của Trung Quốc về tài nguyên năng lượng, đặc biệt là về dầu khí và than, cũng không hề có Hoàng Sa, Trường Sa như họ đòi hỏi chủ quyền bằng "đường lưỡi bò" hết sức phi lý hiện nay.

Tiếp đó là hai cuốn atlas "Trung Hoa dân quốc dư đồ" do Tổng cục Bưu chính thuộc Bộ Giao thông của Trung Hoa dân quốc in ấn lần đầu vào năm 1919 và tái bản năm 1933 ở Nam Kinh bằng 3 ngôn ngữ Trung - Anh - Pháp. Ông Thắng cho biết: "Tôi thấy đây là những cuốn atlas rất có giá trị khi bản thân nó mang tính khoa học, tính pháp lý và đặc biệt, cuốn này không hề thể hiện quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa trong bản đồ lãnh thổ của Trung Quốc". Ông Thắng nhớ lại: "Cuốn atlas "Trung Hoa dân quốc dư đồ" (xuất bản năm 1919) do một người phụ nữ ở Ba Lan sở hữu 10 năm nay. Khi tôi hỏi mua, bà nói cuốn này chưa có ai hỏi tới, tôi là người đầu tiên và ra giá 10.000USD. Vì đắt quá không đủ chi phí nên tôi hẹn bà ấy để lại, khi kiếm đủ tiền thì sẽ mua. Để có đủ tiền, tôi phải quyên góp từ bạn bè. Việc này được thực hiện bí mật, phòng khi thông tin lan rộng sẽ có người khác mua mất. Trong 2 tuần chờ đợi tiền, tôi rất hồi hộp, ngày nào cũng đi làm về sớm xem sách có còn trên mạng không. Khi cầm được sách trên tay, tôi mới cảm thấy thanh thản".

Mua được bản đồ quý, ông Thắng lại bỏ thời gian kiểm tra lại thông tin về nhà xuất bản, năm xuất bản, mã số, làm khung, bọc giấy kính để bảo quản. Từ đây, ông bắt đầu giới thiệu cho người Mỹ và các bạn trẻ người Việt biết về Hoàng Sa, Trường Sa thuộc lãnh thổ Việt Nam. Toàn bộ hình ảnh về bộ sưu tập này được lưu lại tại trang web của Viện Văn hóa và Giáo dục Việt Nam - tổ chức do ông sáng lập và điều hành để quảng bá văn hóa Việt Nam ở Mỹ.

Ông Thắng chia sẻ: "Từ tháng 1 đến nay, thỉnh thoảng tôi có lên mạng tìm thêm, nhưng những bản đồ bán lặp đi lặp lại nên tôi không mua thêm. Tôi nghĩ, bản đồ về lãnh thổ của Trung Quốc có khoảng 100 cái thì tôi có 80 cái, bản đồ Hoàng Sa, Trường Sa gần lãnh thổ Việt Nam có khoảng 70 cái thì tôi đã sở hữu 50 cái". "Sau khi triển lãm ở các địa phương, chúng ta nên tập hợp các nguồn tư liệu, mã số hóa cho khoa học; sau đó gửi đến các trường đại học, bổ sung vào các thư viện tại đây. Bên cạnh đó, mang những tài liệu này quảng bá rộng rãi ở 100 thư viện của các trường đại học hàng đầu tại Mỹ để mọi người trong và ngoài nước hiểu rõ về chủ quyền biển đảo Việt Nam" - ông Thắng bày tỏ mong muốn của mình.