Thủ tướng An-giê-la Méc-ken chụp ảnh chung với một người tị nạn tại trung tâm đón tiếp Xpan-dau, ngày 10-9. Ảnh: Reuters

Niềm tự hào của châu Âu

Ngay khi cuộc di cư đến châu Âu bùng phát, Thủ tướng Đức An-giê-la Méc-ken là một trong những nhà lãnh đạo đầu tiên ở châu Âu sẵn sàng mở lòng "tiếp nhận" người nhập cư. Tấm lòng của bà ngay lập tức được nhiều người di cư hồ hởi đón nhận và coi bà như một người hùng. Trong một chuyến thăm tới trung tâm dành cho người di cư ở Béc-lin, bà Méc-ken đã được những người tị nạn Xy-ri chào đón nồng nhiệt với lòng biết ơn bởi chính sách đón nhận và hỗ trợ người di cư của nước Đức.

Một người Xy-ri xúc động nói về nữ Thủ tướng Đức: "Bà ấy giống như mẹ của chúng tôi. Bà đã giúp đỡ rất nhiều người tị nạn". Khi tới thăm ngôi trường dành cho các trẻ em tị nạn, Thủ tướng Đức bày tỏ tin tưởng nước này có thể xử lý được tình hình trước làn sóng nhập cư có quy mô lớn trong lịch sử.

Trong một bài báo đăng trên tờ Le Figaro của Pháp, hôm 10-9, tác giả bài báo viết: "An-giê-la Méc-ken đoạt giải Nô-ben hòa bình? Khả năng này không phải là không có lý, bởi nữ Thủ tướng Đức đã biết kết hợp được đạo lý của trách nhiệm (trên cương vị lãnh đạo Chính phủ) với đạo lý của đức tin nhằm bảo vệ các giá trị của châu Âu. Bà đã đưa ra các quyết định thực tiễn rất thuyết phục và có một chiến dịch truyền thông tuyệt vời".

Theo Le Figaro, có 4 cơ sở để Thủ tướng Đức A.Méc-ken làm nên niềm tự hào của châu Âu. Một là, hàng triệu người dân Đức và chính nữ Thủ tướng Méc-ken đã đồng cảm với người tị nạn. Hai là, Chính phủ của bà Méc-ken đã tìm cách giải quyết làn sóng tị nạn như một thực tế cụ thể, chứ không bị dính líu vào việc can thiệp vũ trang bên ngoài.

Ba là, sự đóng góp của đông đảo người Đức cho phép phản công hiệu quả các phần tử cực đoan "phát-xít mới". Bốn là, sáng kiến riêng của nước Đức trước cuộc khủng hoảng di cư chưa từng có, được Thủ tướng Méc-ken gắn liền với việc thay đổi chính sách đối với người tị nạn chung của châu Âu. "Trong cuộc khủng hoảng này, Thủ tướng Méc-ken đang thúc đẩy việc xây dựng cộng đồng EU và hiện tại, bà là niềm tự hào của châu Âu", tờ báo kết luận.

Vai trò lãnh đạo đang bị thách thức

Thực tế, Thủ tướng Đức An-giê-la Méc-ken là người đã quen đối mặt với các cuộc khủng hoảng. Trong suốt một thập kỷ cầm quyền, "Người đàn bà thép" luôn giành được tình cảm và sự ủng hộ của người dân khi đưa nước Đức vượt qua được nhiều thách thức và khẳng định vị thế nền kinh tế số 1 châu Âu, cũng như tầm ảnh hưởng to lớn đối với các vấn đề quốc tế.  Chẳng hạn như với cuộc khủng hoảng U-crai-na và đồng ơ-rô, châu Âu đã xem Đức là trụ cột và từng bước chắc chắn, thận trọng đã được bà Méc-ken triển khai nhằm giải quyết khủng hoảng.

Tuy nhiên, tất cả những biến động trên vẫn cách xa biên giới nước Đức. Còn lần này, cuộc khủng hoảng người di cư khác hẳn về quy mô và tính phức tạp. Đó là vấn đề vừa mang tính địa phương, vừa có tác động ở tầm quốc gia và toàn châu lục. Nó đòi hỏi một sự lãnh đạo chủ động, tập hợp được người dân, điều mà bà Méc-ken không phải lúc nào cũng thành công trong quá khứ. Thủ tướng Méc-ken đã phải hứng chịu nhiều chỉ trích và phần nào cho thấy sự lúng túng của Béc-lin trong việc tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng.

Kết quả cuộc thăm dò dư luận được Viện nghiên cứu Forsa tiến hành và công bố ngày 24-9 cho thấy, tỷ lệ ủng hộ bà Méc-ken hiện chỉ ở con số  49%, giảm 3% so với đợt thăm dò gần đây nhất và cũng là mức tín nhiệm thấp nhất đối với bà Méc-ken kể từ đầu năm 2015 đến nay. Nguyên nhân chính của sự sụt giảm này là việc nhiều người ủng hộ đảng Xã hội Cơ đốc giáo (CSU) đã tỏ thái độ phản đối chính sách về nhập cư và tị nạn của Thủ tướng Đức. Tỷ lệ ủng hộ của những cử tri thân CSU đối với bà Méc-ken chỉ còn 74%.

Trong khi đó, tỷ lệ ủng hộ bà Méc-ken ở những người theo đảng Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU), đảng do bà Méc-ken lãnh đạo, cũng giảm nhẹ còn ở mức 89%. Đây là lần đầu tiên kể từ khi Thủ tướng Méc-ken nắm quyền lực, nước Đức thực sự phải đối diện với một vấn đề nghiêm trọng. Trước đó, chính Thủ tướng A.Méc-ken đã phải tuyên bố rằng, làn sóng người tị nạn từ các quốc gia Trung Đông và Bắc Phi đã trở thành một thách thức, lớn hơn cả cuộc khủng hoảng nợ công của Hy Lạp đối với toàn châu Âu.

Cuộc khủng hoảng cũng đang đe dọa vị thế của đảng cầm quyền và cá nhân bà Méc-ken khi các đảng đang chuẩn bị cho các cuộc bầu cử vào tháng 3-2016 và bầu cử liên bang vào năm 2017, tại đó, bà Méc-ken dự kiến sẽ ra tranh cử Thủ tướng nhiệm kỳ thứ 4.

Bất chấp mọi thách thức, Thủ tướng Méc-ken cho biết, khủng hoảng di cư là ưu tiên hàng đầu của Chính phủ Đức hiện nay. Đức có thể đối phó với vấn đề di cư mà không cần tăng thuế hay kiến tạo thêm những khoản nợ mới, cũng như gây ảnh hưởng đến mục tiêu cân bằng ngân sách quốc gia.

Để giải quyết vấn đề trên, Chính phủ Đức đã lên kế hoạch giới thiệu một khoản ngân sách bổ sung để giải phóng các gói dành cho những người tị nạn và giúp cho các thị trấn ở vùng biên giới có thể dễ dàng chi trả các chi phí về nhà ở và chăm sóc y tế cho những người di cư mới đến. Những người ủng hộ Thủ tướng A.Méc-ken tin tưởng, với tính quyết đoán của mình, bà sẽ tiếp tục là chỗ dựa vững chắc cho người dân Đức nói riêng, người dân châu Âu nói chung để vượt qua cuộc khủng hoảng di cư lớn nhất kể từ cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ hai.