Thầy Lương Văn Ơn. Ảnh: CTV

Sinh ra trong một gia đình nghèo, đông anh em, cậu bé Lương Văn Ơn chưa bao giờ từ bỏ ước mơ được đứng trên bục giảng để truyền dạy chữ cho con em đồng bào các dân tộc ở Mường Lát. Vốn sáng dạ, cộng với bản tính cần cù, chịu khó, ham học hỏi, ước mơ được làm nghề "gõ đầu trẻ" đã trở thành hiện thực đối với chàng trai trẻ Lương Văn Ơn. Hình ảnh chú bộ đội trong những bài thơ: Tây Tiến, Đồng chí… thật đẹp, oai hùng và dũng cảm. Trong những bài giảng, thầy Ơn cố gắng lồng ghép hình ảnh chú bộ đội một cách sinh động và chân thực nhất, để học sinh của mình có thể hiểu được tầm quan trọng của việc giữ gìn, bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc. Và hơn hết là sự trân trọng, tri ân đối với những người đã hy sinh hạnh phúc riêng để đem lại hạnh phúc chung cho mọi người.

Năm 1993, thầy Ơn nghỉ hưu theo chế độ. Rời bục giảng, xa học sinh, thầy tìm thấy niềm vui trong công tác Đảng ở địa phương. Và đây cũng chính là thời gian thầy Ơn sống trọn với đường biên, cột mốc. Giữ chức Bí thư Đảng ủy xã Trung Lý, những chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về đường biên, cột mốc thầy đều nắm rõ và phổ biến bằng tiếng dân tộc Thái để bà con dễ nghe, dễ hiểu và dễ nhớ. Thầy Ơn cho biết, toàn tuyến biên giới xã Trung Lý dài 6km, gồm 4 cột mốc 313, 314, 315, 316, mốc gần nhất cách trung tâm xã 1km, mốc xa nhất cách 6km. Ấy vậy mà lần nào BĐBP đi tuần mốc, thầy cũng tay gậy, tay dao, cơm đùm, cơm nắm đi cùng.

Từ khi Nhà nước phát động phong trào tự quản đường biên, cột mốc, thầy Lương Văn Ơn đã đề nghị Đồn BP Trung Lý giao cho thầy được tự quản 2 cột mốc số 313, 314. Thầy bảo, dù khỏe hay yếu, mỗi tuần thầy sẽ cố gắng lên cột mốc một lần để nắm tình hình. Nếu có điều gì bất thường xảy ra, còn về báo cho BĐBP để có phương án xử lý kịp thời. Thầy nhớ lại, thời điểm cuối năm 2012, trong lúc đi tuần mốc, thầy thấy rất nhiều chai, lọ, lá đùm cơm, lá khô vứt xung quanh cột mốc số 314. Thầy tức tốc chạy về báo cho Chỉ huy Đồn BP Trung lý. Sau khi nhận được tin báo, Đồn BP Trung Lý đã cử ngay một đội công tác xuống địa bàn nắm tình hình và kịp thời xử lý vụ việc. Cũng nhờ tinh thần cảnh giác cao độ mà tháng 10-2013, thầy Ơn đã giúp các cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Trung Lý triệt phá một đường dây buôn bán ma túy. Thầy kể, vào thời điểm trên, xuất hiện 3 thanh niên lạ mặt có nhiều biểu hiện đáng ngờ như đi lại lén lút vào ban đêm, không đến xã đăng ký tạm trú. Thầy đã khẩn trương báo cho Chỉ huy Đồn BP Trung Lý. Nhận định, đây là một nhóm buôn bán ma túy, Đồn BP Trung Lý đã thành lập chuyên án, triệt phá đường dây này. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Trung Lý đã tóm gọn các đối tượng cùng 6,6g hê-rô-in.

Sau khi thôi giữ chức Bí thư Đảng ủy xã, thầy Ơn tiếp tục được bà con xã Trung Lý tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hội Người cao tuổi của xã. Vì lo cho sức khỏe của bố, đã đôi lần, các con khuyên thầy nên giao việc tự quản đường biên, cột mốc cho một người trẻ tuổi khác. Thầy Ơn thẳng thắn trả lời các con rằng, còn đi được thì còn lên đường biên, cột mốc. Năm nay, thầy Ơn đã 62 tuổi, sức khỏe yếu đi nhiều, nhưng chưa bao giờ thầy lơ là việc quản lý đường biên, cột mốc. Những trang giáo án về Bộ đội Cụ Hồ, về đường biên, cột mốc, về mảnh đất phên giậu của Tổ quốc, thầy vẫn cẩn trọng cất giữ. Những lúc rỗi rãi, thầy lại mang ra giảng giải cho các con, cháu nghe. Với mong muốn hình thành trong con, cháu tình yêu và trách nhiệm với quê hương, đất nước.
Thiếu tá Thao Duy Lênh, Chính trị viên Đồn BP Trung Lý nhận xét, thầy Lương Văn Ơn là một trong những người cao tuổi đi đầu trong phong trào tự quản đường biên, cột mốc, giữ gìn an ninh trật tự thôn bản, xây dựng gia đình văn hóa. Thầy là người miệng nói, tay làm, vì thế được bà con dân bản rất tín nhiệm.