Biên phòng - Với chiến thắng sít sao trước đối thủ là Tổng thống mãn nhiệm Brô-ni-xláp Cô-mô-rốp-xki, ông An-đơ-dây Đu-đa, ứng cử viên đảng Luật pháp và Công lý (PiS), đảng đối lập lớn nhất Ba Lan, đã được bầu làm Tổng thống quốc gia Đông Âu này.Với chiến thắng của ông Đu-đa, đảng PiS sẽ có cơ hội giành quyền kiểm soát quốc hội trong cuộc bầu cử vào tháng 10 tới và sẽ dẫn tới khả năng thay đổi Chính phủ Ba Lan.
Chiến thắng của người “vô danh”
Theo kết quả kiểm phiếu bầu cử vòng hai, diễn ra ngày 24-5, ông Đu-đa giành được 51,55% số phiếu bầu, trong khi Tổng thống mãn nhiệm Brô-ni-xláp Cô-mô-rốp-xki giành được 48,45% số phiếu. Ông Đu-đa đã đánh bại ông Cô-mô-rốp-xki bất chấp việc các cuộc thăm dò ý kiến trước vòng bầu cử đầu tiên dự báo rằng đương kim Tổng thống sẽ giành chiến thắng.
Ông Cô-mô-rốp-xki, hơn ông Đu-đa 20 tuổi, đã không thể đảo ngược được tình thế sau khi bị đánh bại trong vòng bỏ phiếu đầu tiên.Ông An-đơ-dây Đu-đa sẽ chính thức nhậm chức vào ngày 6-8 tới. Theo luật pháp Ba Lan, ông sẽ ra khỏi đảng PiS.
Ông Đu-đa sinh ra ở thành phố Cra-câu, miền Nam Ba Lan, là con trai của hai học giả. Hồi nhỏ, ông đi lễ nhà thờ và là một hướng đạo sinh ham đọc sách. Ông có bằng luật và sau đó là bằng tiến sĩ tại Đại học Gia-giê-lô-ni-an, cơ sở giáo dục lâu đời nhất của Ba Lan. Năm 2005, năm gần đây nhất đảng PiS giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội, ông Đu-đa trở thành cố vấn của đảng này, giúp soạn thảo một trong những dự luật quan trọng nhất của đảng về việc điều tra lý lịch của các quan chức. Ông Đu-đa tiếp tục trở thành Thứ trưởng Bộ Tư pháp trong chính phủ đảng PiS. Sau đó ông trở thành một cố vấn pháp lý của Tổng thống Lếch Ca-din-xki trước khi ông bị thiệt mạng trong vụ rơi máy bay năm 2010 tại Nga.
Ông Đu-đa từ chức sau khi ông Brô-ni-xláp Cô-mô-rốp-xki, thuộc đảng trung hữu Cương lĩnh Công dân, giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống diễn ra sau đó, trở thành ủy viên hội đồng địa phương, sau đó là nghị sĩ quốc hội Ba Lan và cuối cùng là nghị sĩ Nghị viện châu Âu. Tuy nhiên, ông vẫn được ít người biết đến cho tới khi đảng PiS đối lập, hiện do người anh em sinh đôi với cố Tổng thống Lếch Ca-din-xki là Gia-rô-xlâu Ca-din-xki đứng đầu, chọn ông làm ứng cử viên của đảng tham gia tranh cử tổng thống.
Từ một cố vấn ít người biết đến, ông Đu-đa đã nhanh chóng nổi lên thành người đứng đầu đất nước báo hiệu một chương mới trong nền chính trị ở Ba Lan.
Tiến gần đến sự thịnh vượng trên thực tế
Chiến thắng của ông Đu-đa là chiến thắng bầu cử lớn nhất của phe bảo thủ trong vòng gần một thập kỷ qua, giúp đảng Luật pháp và Công lý tự tin hơn trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội vào tháng 10 tới.
Thắng lợi của ông An-đơ-dây Đu-đa trong cuộc bầu cử Tổng thống Ba Lan vừa qua là một cú sốc lớn trên chính trường Ba Lan trong bối cảnh nền kinh tế nước này dưới sự lãnh đạo của đảng Cương lĩnh Công dân và đương kim Tổng thống Cô-mô-râu-xki vẫn tăng trưởng ổn định. Diễn biến này đã chứng tỏ sự “ổn định” của nền kinh tế Ba Lan không hoàn toàn chỉ là màu hồng.
Theo cam kết trong chiến dịch tranh cử, Tổng thống đắc cử Đu-đa sẽ áp dụng một loạt các cải cách trong ngành ngân hàng nhằm mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Ông Đu-đa cho rằng, Ba Lan nên hạn chế quyền sở hữu của nước ngoài trong lĩnh vực ngân hàng. Hiện nay, tỷ lệ sở hữu cổ phần của nước ngoài trong ngành ngân hàng của Ba Lan chiếm khoảng 2/3. Ông Đu-đa cũng ủng hộ cải cách cho vay thế chấp, vốn được quy định sử dụng đồng phrăng Thụy Sĩ sang đồng zlotys của Ba Lan theo tỷ giá hối đoái chưa từng có trong lịch sử. Ngoài ra, ông sẽ thực hiện một loại thuế mới đánh vào các tài sản ngân hàng… “Cần phải cải thiện nền kinh tế Ba Lan để chúng ta có thể tiến gần hơn đến sự thịnh vượng trên thực tế chứ không phải sự thịnh vượng trên giấy tờ”, ông Đu-đa tuyên bố.
Là người đứng đầu nhà nước, ông Đu-đa sẽ chịu trách nhiệm chỉ huy các lực lượng vũ trang, phối hợp với Bộ trưởng Ngoại giao điều phối chính sách đối ngoại, ký kết hoặc bác bỏ các dự thảo luật và tự soạn thảo luật. Ông Đu-đa cũng sẽ chịu trách nhiệm bổ nhiệm người đứng đầu ngân hàng trung ương. Điều này sẽ giúp ông và đảng PiS có cơ hội thay đổi mối quan hệ của Ba Lan với Liên minh châu Âu (EU), vốn cho tới nay mới chỉ được xây dựng dựa trên sự hợp tác gần gũi với Đức và các chủ thể lớn khác của khối này.
Đảng PiS không mấy nhiệt tình với EU, đồng thời cho rằng Vác-sa-va nên tập trung nhiều hơn vào lợi ích của riêng họ. Điều đó khiến châu Âu không khỏi lo ngại. Theo Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh-đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) P.Mô-ghê-ri-ni, kết quả bầu cử tổng thống ở Ba Lan đã cho thấy một cách thức hoàn toàn khác nhau và là điều cần thiết để thay đổi giấc mơ châu Âu nếu EU muốn cứu vãn nó.
Trong quan hệ với Nga, các nhà phân tích nhận định rằng quan hệ giữa Ba Lan và Nga sẽ không “êm ả” trong thời gian tới vì ông Đu-đa có xu hướng cứng rắn hơn người tiền nhiệm. Căng thẳng trong quan hệ song phương giữa Nga và Ba Lan đã nhen nhúm từ nhiều thế kỷ xung đột liên miên, nay trở nên trầm trọng hơn vì trái quan điểm trong vấn đề khủng hoảng U-crai-na. Ba Lan là một trong những nước phê bình gay gắt nhất việc Nga sáp nhập Crưm hồi tháng 3, và cáo buộc vai trò của Nga trong cuộc xung đột ở miền đông U-crai-na. Ngay cả Tổng thống đắc cử Đu-đa cũng nổi tiếng với những lời lẽ gay gắt về Nga.
Truyền thông Ba Lan cho biết, không chỉ đề xuất trang bị khí giới cho lực lượng quân đội U-crai-na để họ chống lại quân nổi dậy thân Nga ở miền Đông U-crai-na, ông Đu-đa còn kêu gọi lực lượng đồn trú thường trực NATO đến biên giới Ba Lan để ngăn chặn hoạt động quân sự của Nga tại Đông Âu.
Tuy nhiên, “lạnh nhạt” với Mát-xcơ-va chỉ mang lại những điều bất lợi cho Vác-sa-va. Vì thế nhiều khả năng sẽ có sự thay đổi trong chính sách của Ba Lan với Nga. Điều này có thể sẽ rõ ràng hơn sau cuộc bầu cử quốc hội dự kiến diễn ra vào tháng 10 tới.
Theo kết quả kiểm phiếu bầu cử vòng hai, diễn ra ngày 24-5, ông Đu-đa giành được 51,55% số phiếu bầu, trong khi Tổng thống mãn nhiệm Brô-ni-xláp Cô-mô-rốp-xki giành được 48,45% số phiếu. Ông Đu-đa đã đánh bại ông Cô-mô-rốp-xki bất chấp việc các cuộc thăm dò ý kiến trước vòng bầu cử đầu tiên dự báo rằng đương kim Tổng thống sẽ giành chiến thắng.
 |
| Tổng thống đắc cử của Ba Lan An-đơ-drây Đu-đa cùng vợ và con gái. Ảnh: Reuters |
Ông Cô-mô-rốp-xki, hơn ông Đu-đa 20 tuổi, đã không thể đảo ngược được tình thế sau khi bị đánh bại trong vòng bỏ phiếu đầu tiên.Ông An-đơ-dây Đu-đa sẽ chính thức nhậm chức vào ngày 6-8 tới. Theo luật pháp Ba Lan, ông sẽ ra khỏi đảng PiS.
Ông Đu-đa sinh ra ở thành phố Cra-câu, miền Nam Ba Lan, là con trai của hai học giả. Hồi nhỏ, ông đi lễ nhà thờ và là một hướng đạo sinh ham đọc sách. Ông có bằng luật và sau đó là bằng tiến sĩ tại Đại học Gia-giê-lô-ni-an, cơ sở giáo dục lâu đời nhất của Ba Lan. Năm 2005, năm gần đây nhất đảng PiS giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội, ông Đu-đa trở thành cố vấn của đảng này, giúp soạn thảo một trong những dự luật quan trọng nhất của đảng về việc điều tra lý lịch của các quan chức. Ông Đu-đa tiếp tục trở thành Thứ trưởng Bộ Tư pháp trong chính phủ đảng PiS. Sau đó ông trở thành một cố vấn pháp lý của Tổng thống Lếch Ca-din-xki trước khi ông bị thiệt mạng trong vụ rơi máy bay năm 2010 tại Nga.
Ông Đu-đa từ chức sau khi ông Brô-ni-xláp Cô-mô-rốp-xki, thuộc đảng trung hữu Cương lĩnh Công dân, giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống diễn ra sau đó, trở thành ủy viên hội đồng địa phương, sau đó là nghị sĩ quốc hội Ba Lan và cuối cùng là nghị sĩ Nghị viện châu Âu. Tuy nhiên, ông vẫn được ít người biết đến cho tới khi đảng PiS đối lập, hiện do người anh em sinh đôi với cố Tổng thống Lếch Ca-din-xki là Gia-rô-xlâu Ca-din-xki đứng đầu, chọn ông làm ứng cử viên của đảng tham gia tranh cử tổng thống.
Từ một cố vấn ít người biết đến, ông Đu-đa đã nhanh chóng nổi lên thành người đứng đầu đất nước báo hiệu một chương mới trong nền chính trị ở Ba Lan.
Tiến gần đến sự thịnh vượng trên thực tế
Chiến thắng của ông Đu-đa là chiến thắng bầu cử lớn nhất của phe bảo thủ trong vòng gần một thập kỷ qua, giúp đảng Luật pháp và Công lý tự tin hơn trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội vào tháng 10 tới.
Thắng lợi của ông An-đơ-dây Đu-đa trong cuộc bầu cử Tổng thống Ba Lan vừa qua là một cú sốc lớn trên chính trường Ba Lan trong bối cảnh nền kinh tế nước này dưới sự lãnh đạo của đảng Cương lĩnh Công dân và đương kim Tổng thống Cô-mô-râu-xki vẫn tăng trưởng ổn định. Diễn biến này đã chứng tỏ sự “ổn định” của nền kinh tế Ba Lan không hoàn toàn chỉ là màu hồng.
Theo cam kết trong chiến dịch tranh cử, Tổng thống đắc cử Đu-đa sẽ áp dụng một loạt các cải cách trong ngành ngân hàng nhằm mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Ông Đu-đa cho rằng, Ba Lan nên hạn chế quyền sở hữu của nước ngoài trong lĩnh vực ngân hàng. Hiện nay, tỷ lệ sở hữu cổ phần của nước ngoài trong ngành ngân hàng của Ba Lan chiếm khoảng 2/3. Ông Đu-đa cũng ủng hộ cải cách cho vay thế chấp, vốn được quy định sử dụng đồng phrăng Thụy Sĩ sang đồng zlotys của Ba Lan theo tỷ giá hối đoái chưa từng có trong lịch sử. Ngoài ra, ông sẽ thực hiện một loại thuế mới đánh vào các tài sản ngân hàng… “Cần phải cải thiện nền kinh tế Ba Lan để chúng ta có thể tiến gần hơn đến sự thịnh vượng trên thực tế chứ không phải sự thịnh vượng trên giấy tờ”, ông Đu-đa tuyên bố.
Là người đứng đầu nhà nước, ông Đu-đa sẽ chịu trách nhiệm chỉ huy các lực lượng vũ trang, phối hợp với Bộ trưởng Ngoại giao điều phối chính sách đối ngoại, ký kết hoặc bác bỏ các dự thảo luật và tự soạn thảo luật. Ông Đu-đa cũng sẽ chịu trách nhiệm bổ nhiệm người đứng đầu ngân hàng trung ương. Điều này sẽ giúp ông và đảng PiS có cơ hội thay đổi mối quan hệ của Ba Lan với Liên minh châu Âu (EU), vốn cho tới nay mới chỉ được xây dựng dựa trên sự hợp tác gần gũi với Đức và các chủ thể lớn khác của khối này.
Đảng PiS không mấy nhiệt tình với EU, đồng thời cho rằng Vác-sa-va nên tập trung nhiều hơn vào lợi ích của riêng họ. Điều đó khiến châu Âu không khỏi lo ngại. Theo Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh-đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) P.Mô-ghê-ri-ni, kết quả bầu cử tổng thống ở Ba Lan đã cho thấy một cách thức hoàn toàn khác nhau và là điều cần thiết để thay đổi giấc mơ châu Âu nếu EU muốn cứu vãn nó.
Trong quan hệ với Nga, các nhà phân tích nhận định rằng quan hệ giữa Ba Lan và Nga sẽ không “êm ả” trong thời gian tới vì ông Đu-đa có xu hướng cứng rắn hơn người tiền nhiệm. Căng thẳng trong quan hệ song phương giữa Nga và Ba Lan đã nhen nhúm từ nhiều thế kỷ xung đột liên miên, nay trở nên trầm trọng hơn vì trái quan điểm trong vấn đề khủng hoảng U-crai-na. Ba Lan là một trong những nước phê bình gay gắt nhất việc Nga sáp nhập Crưm hồi tháng 3, và cáo buộc vai trò của Nga trong cuộc xung đột ở miền đông U-crai-na. Ngay cả Tổng thống đắc cử Đu-đa cũng nổi tiếng với những lời lẽ gay gắt về Nga.
Truyền thông Ba Lan cho biết, không chỉ đề xuất trang bị khí giới cho lực lượng quân đội U-crai-na để họ chống lại quân nổi dậy thân Nga ở miền Đông U-crai-na, ông Đu-đa còn kêu gọi lực lượng đồn trú thường trực NATO đến biên giới Ba Lan để ngăn chặn hoạt động quân sự của Nga tại Đông Âu.
Tuy nhiên, “lạnh nhạt” với Mát-xcơ-va chỉ mang lại những điều bất lợi cho Vác-sa-va. Vì thế nhiều khả năng sẽ có sự thay đổi trong chính sách của Ba Lan với Nga. Điều này có thể sẽ rõ ràng hơn sau cuộc bầu cử quốc hội dự kiến diễn ra vào tháng 10 tới.
