Giờ đây, họ và đảng Dân chủ (DP) đối lập phải thương lượng lại từ đầu để có thể đi tới một cuộc bầu cử mới, bởi nếu không có sự tham gia của phe đối lập, cuộc bầu cử mới cũng lại chung số phận với cuộc bầu cử trước. Tuy nhiên, để đạt được một thỏa thuận trong bối cảnh vẫn còn nguyên những quan điểm trái ngược nhau là điều không dễ và người ta bắt đầu lo ngại về một cuộc khủng hoảng mới sâu sắc hơn đang chờ xứ Chùa vàng.

Cử tri Thái Lan yêu cầu Tòa án Hiến pháp tôn trọng quyền bỏ phiếu của họ. Ảnh: Reuters

Từng được kỳ vọng sẽ góp phần hóa giải những bất ổn sâu sắc trong lòng dân tộc sau một thời gian dài chìm trong làn sóng biểu tình, thế nhưng, cuộc Tổng tuyển cử ngày 2-2-2014 ở Thái Lan thực tế đã không diễn ra như mong đợi. Theo Ủy ban bầu cử Thái Lan (EC), chỉ có khoảng 20,1 triệu cử tri (chưa đến 50%) tham gia bỏ phiếu, trong khi việc bỏ phiếu ở 28 điểm tại 8 tỉnh, thành, chủ yếu nằm ở Thủ đô Băng-cốc và khu vực phía Nam nơi được coi là "cứ địa" của phe đối lập, không thể tiến hành do vấp phải sự cản trở của người biểu tình hay sự tẩy chay của phe đối lập. Trong khi đảng Puea Thái và EC vẫn đang nỗ lực tổ chức bầu cử lại ở những địa điểm này, thì Tòa án Hiến pháp đột ngột ra phán quyết không công nhận với lý do cuộc bầu cử là vi hiến khi không diễn ra trong cùng một ngày trên cả nước.

Đảng Puea Thái của nữ Thủ tướng tạm quyền Dinh-lúc Xin-vắt cho rằng đây là một động thái "đáng tiếc", tạo "tiền lệ xấu" và dọa kiện DP cũng như thủ lĩnh phong trào biểu tình Xu-thép Thau-xu-ban và EC vì đã làm cho cuộc bầu cử bị mất hiệu lực, gây thiệt hại cho đất nước. Puea Thái cũng đòi bồi thường cho những thiệt hại mà họ phải gánh chịu do phán quyết của tòa, bởi lẽ phán quyết đang đặt ra nhiều tranh cãi như ai sẽ phải chịu trách nhiệm về khoản chi phí tổ chức bầu cử 3 tỷ bạt hay tại sao quyền tranh cử và bỏ phiếu của người dân lại không được tôn trọng hoặc liệu những người cản trở bầu cử có phải chịu trách nhiệm về sự thất bại của cuộc bầu cử vừa qua hay không…

Trong khi đó, với phán quyết của Tòa án Hiến pháp rõ ràng nghiêng về phía mình, phe chống Chính phủ ngay lập tức muốn làm sống lại cuộc chiến đường phố để tiếp tục duy trì đòi hỏi của mình là tiến hành cải cách trước khi có bất kỳ cuộc bầu cử nào. Lực lượng chống Chính phủ ngày 24-3 từ vị trí thu hẹp lại ở công viên Lum-pi-ni trước đó hai tuần, lại bắt đầu đổ ra các tuyến phố  thương mại chính nhằm kêu gọi người dân xuống đường trong những ngày tới. Như vậy, phán quyết của Tòa án Hiến pháp đang khiến bầu không khí ở thành phố lớn nhất Đông Nam Á này nóng trở lại sau hai tuần lắng dịu.

Cuộc bầu cử ngày 2-2 không được công nhận, đẩy nước này trở lại vạch xuất phát, đồng thời cũng đặt ra một tương lai đầy bất định. Theo quy định, 60 ngày sau phán quyết của tòa, một cuộc bầu cử mới phải được tổ chức, song không phải là điều đơn giản. Chính phủ tạm quyền của đảng Puea Thái, với khả năng cầm chắc chiến thắng trong tay, không muốn để lâu nên có thể ấn định cuộc bầu cử mới vào giữa tháng 5 tới. Tuy nhiên, quyết định này cần có sự ủng hộ của Ủy ban bầu cử. Ủy ban này, dựa trên tình hình thực tế, từng khuyên Chính phủ hoãn cuộc bỏ phiếu ngày 2-2, song không được chấp nhận, nên lần này tiếng nói của EC chắc chắn sẽ được coi trọng hơn. Còn trong trường hợp Chính phủ vẫn cố xúc tiến một cuộc bầu cử mới, thì ai dám chắc nó sẽ tránh được "vết xe đổ", bởi lực lượng biểu tình và phe đối lập, không có dấu hiệu xuống thang, sẽ lại có các hành động cản trở như trước.

Khả năng thứ hai, theo một tiền lệ của năm 2006, cuộc bầu cử có thể được hoãn lại ngoài thời hạn trên nếu có sự nhất trí của tất cả các đảng phái, song kịch bản này cũng khó xảy ra, bởi hai bên vẫn giữ nguyên những quan điểm trái chiều nhau. Điều kiện mà phe đối lập cũng như lực lượng biểu tình chống Chính phủ đưa ra để đàm phán vẫn kiên định là bà Dinh-lúc phải từ chức, để một nhân vật trung gian lên điều hành Chính phủ (trong đó, đảng cầm quyền không có vai trò gì), tiến hành cải cách và rồi mới tổ chức bầu cử. Đảng Puea Thái hiển nhiên không chấp nhận các giải pháp này, cáo buộc đảng Dân chủ đối lập phối hợp với phong trào biểu tình và các cơ quan độc lập để thực hiện âm mưu lật đổ Chính phủ, và khẳng định chỉ có bầu cử mới là lối thoát duy nhất cho cuộc khủng hoảng kéo dài hiện nay.

Trong khi đó, uy tín của Chính phủ tạm quyền của bà Dinh-lúc thời gian gần đây giảm sút nhiều, khi phải đối mặt với hàng loạt cáo buộc cũng như phán quyết liên quan các dự án xây dựng tốn kém, việc sử dụng phung phí công quỹ,  chương trình trợ giá gạo gây thiệt hại cho đất nước vì tham nhũng... Hiện cáo buộc nhằm vào nữ Thủ tướng của Ủy ban chống tham nhũng quốc gia đang dần tới hồi kết và nếu bị kết tội, bà sẽ buộc phải từ chức.  

Đến nay, phe "áo Đỏ", lực lượng ủng hộ Chính phủ vốn có ảnh hưởng lớn ở miền Bắc và Đông Bắc Thái Lan, vẫn chủ trương tránh gây hấn với phong trào biểu tình ở Băng-cốc để tránh sự can thiệp của quân đội vốn không mấy thiện cảm với họ. Tuy nhiên, quân bài chủ chốt của "áo Đỏ" là đe dọa nổi dậy biểu tình quy mô lớn và hiện đã sẵn sàng để tiến về Thủ đô trong trường hợp bà Dinh-lúc bị quân đội, tòa án hay những cơ quan độc lập truất quyền.

Những người biểu tình chống Chính phủ, trong đó có người đàn ông đội mũ mang dòng chữ "Cải cách trước bầu cử", vui mừng trước phán quyết của tòa án. Ảnh: EPA

Giữa lúc căng thẳng chính trị chưa tìm được lối thoát, quân đội Thái Lan vừa qua đã tiến hành cuộc cải tổ thường niên lần thứ nhất. Động thái này gây nhiều chú y, bởi sự thay đổi ở các vị trí quan trọng có thể dẫn tới việc quân đội Thái Lan quyết định can thiệp để nhanh chóng chấm dứt sự bế tắc trên chính trường. Cuộc cải tổ lần này liên quan tới 203 tướng lĩnh và được đánh giá là phù hợp với những sắp đặt của các quan chức chóp bu trong quân đội, trong đó có cả việc tăng thêm các phó tư lệnh và phó tham mưu trưởng. Các sĩ quan từng tham gia chiến dịch trấn áp người biểu tình "áo Đỏ" năm 2010 cũng được thăng tiến, khiến dư luận lo ngại về khả năng một cuộc đảo chính có thể xảy ra. Năm 2006, cuộc bầu cử được ấn định vào ngày 15-10 đã không thể diễn ra do quân đội tổ chức đảo chính trước đó 1 tháng.

Suốt 5 tháng qua, thủ lĩnh biểu tình Xu-thép và lực lượng ủng hộ, bao gồm các tướng lĩnh quân đội, doanh nghiệp và các cố vấn cao cấp của Hoàng gia đã không thể lật đổ Thủ tướng Dinh-lúc, hay kích động đủ bạo lực để buộc quân đội phải can thiệp. Bà Dinh-lúc và đảng cầm quyền với cựu Thủ tướng Thặc-xỉn Xin-vắt sống lưu vong ở Đu-bai đứng đằng sau cũng không thành công trong việc tiến hành cuộc bầu cử mà họ đã phát động, cũng như đẩy lùi phong trào biểu tình khỏi Thủ đô. Đã có vài cuộc đối thoại giữa hai bên, song thường kết thúc mà không đạt bất cứ thỏa hiệp nào. Trở lại vạch xuất phát, Thái Lan sẽ đi về đâu? Rất khó có thể trả lời, song điều mà gần 70 triệu người dân ở đất nước xinh đẹp này cũng như cộng đồng quốc tế có thể thấy rõ là căng thẳng, bất ổn còn kéo dài và chắc chắn tác động đến kinh tế, hình ảnh, vị thế của Thái Lan. Giới chức Thái Lan vừa qua đã hạ dự báo tăng trưởng GDP năm nay ở nước này từ 4,5% xuống còn 2,5% và xuất khẩu giảm 14% nếu bất ổn còn kéo dài.