Người kiến tạo hòa bình

Nhà Vua Thái Lan Bhumibol Abdulyadej đã băng hà vào hồi 15 giờ 52 phút ngày 13-10, hưởng thọ 88 tuổi.

Nhà Vua Bhumibol Abdulyadej sinh năm 1927 tại Mỹ. Năm 1946, Nhà vua Bhumibol lên ngôi sau cái chết bất ngờ của anh trai. Là một vị vua thông minh, ham học hỏi, đặc biệt là những tinh hoa của các nền văn minh thế giới, do vậy, sau khi lên ngôi, ông tiếp tục học về khoa học chính trị và luật ở Thụy Sĩ trong 4 năm sau đó. Vua Bhumibol chính thức đăng quang vào ngày 5-5-1950, là vị quân chủ trị vì lâu nhất thế giới hiện nay. Hầu hết người dân Thái Lan chưa biết đến vị vua nào khác trong cuộc đời mình.

Vua Bhumibol Abdulyadej được xem là biểu tượng của sự đoàn kết đất nước. Suốt 7 thập kỷ trị vì, nhà vua Bhumibol đã chứng kiến 17 cuộc đảo chính và 26 đời thủ tướng. Về mặt pháp lý, Vua Bhumibol không có nhiều quyền lực, nhưng với những gì ông đã làm được cho người dân và đất nước Thái Lan, vị vua này đã có một vị trí mạnh mẽ ở quốc gia Đông Nam Á trong hàng chục năm qua. Nhà Vua Bhumibol thường xuyên phải can thiệp vào các vấn đề chính trị trong nước, sử dụng sự ảnh hưởng của mình để giải quyết các tình huống có thể gây bất ổn cho Thái Lan.

Lần đầu tiên Vua Bhumibol Adulyadej công khai can thiệp vào tình hình hỗn loạn về chính trị của Thái Lan là vào năm 1973, khi những người biểu tình ủng hộ dân chủ tại Bangkok bị binh sĩ xả súng tấn công và được Vua Bhumibol Adulyadej cho trú ẩn tại Hoàng cung. Động thái này của Vua Bhumibol Adulyadej đã dẫn đến sự sụp đổ của Chính phủ quân sự của Thủ tướng Thanom Kittikachorn.

Sự xuất hiện đáng chú ý nhất của ông là vào tháng 5-1992, giữa thời điểm bạo lực gia tăng giữa những người ủng hộ dân chủ và quân đội. Nhà vua Bhumibol Adulyadej đã triệu đại diện của các phe phái tới để thảo luận. Hình ảnh được phát trên truyền hình khi đó cho thấy đại diện của các phe phái đã quỳ trước Quốc vương Adulyadej. Sau đó, các cuộc bầu cử dân chủ được tái lập và một bản Hiến pháp mới được soạn thảo và thông qua.

Với sự can thiệp nêu trên, Nhà vua Bhumibol Adulyadej càng giành được thêm sự kính trọng và tin yêu của người dân Thái Lan. Đối với người dân xứ Chùa Vàng, nhà Vua là một biểu tượng của sự ổn định, một huyền thoại về nhân cách mà họ cảm thấy hết mức tin tưởng, một vị vua đáng kính trọng vì đã cống hiến cả cuộc đời mình để phục vụ đất nước.

Vị Phật sống trong lòng dân

Nhà Vua Thái Lan được người dân nước này tôn kính như một vị Phật sống. Họ gọi ông bằng nhiều cái tên trìu mến nhưng không kém phần ngưỡng vọng: Vị chúa ngự phía trên chúng con,Vua của nhân dân... Sự tôn kính này không phải bắt nguồn từ những bí ẩn hay chịu sự tác động của một thế lực nào khác, mà từ chính thực tế đời sống.

Ông là một trong những vị vua được yêu mến nhất lịch sử Thái Lan. Khi còn trẻ, sức khoẻ còn dồi dào, trung bình mỗi năm, Nhà Vua Bhumibol chỉ ở trong cung điện khoảng 7 tháng. Thời gian còn lại ông thường xuyên đi thị sát, tới những nơi xa xôi hẻo lánh, nghèo khó nhất Thái Lan, trò chuyện với người dân, xuống ruộng với họ, hoà mình vào với cuộc sống ở đó. Quãng đường “rong ruổi” của ông mỗi năm trung bình khoảng 30.000 dặm, hầu hết đều trên chiếc xe jeep tự lái. Trong tâm trí của những người dân Thái, nhà vua là một người thân thiện, với cuốn sổ và chiếc bút trên tay, luôn lắng nghe và tràn đầy ý tưởng mới.

Ông cũng đã biến cung điện Chitralada rộng lớn của mình thành tổ hợp trang trại, cánh đồng, nhà máy chế biến, nơi ông có thể tiến hành nhiều thí nghiệm và thực hiện hàng loạt các đề án về nông nghiệp, thủy lợi. Từ đây, hơn 2.000 dự án do chính nhà vua khởi xướng đã được triển khai trên toàn quốc, cải thiện điều kiện sống của dân nghèo ở nông thôn. Không những thế, Vua Bhumibol cũng đã hỗ trợ chính phủ trong việc đưa ra hàng loạt giải pháp cho các vấn đề, từ giảm lũ lụt, hạn hán tới ùn tắc giao thông và phúc lợi xã hội.

Dưới sự trị vì của Vua Bhumibol, tăng trưởng kinh tế được đánh giá có bước tiến ngoạn mục nhất. Từ một quốc gia phụ thuộc chủ yếu vào nông nghiệp, từ khi ông lên nắm quyền, Thái Lan đã trở thành "gã khổng lồ" trong khu vực Đông Nam Á trong lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ, đứng thứ hai khu vực chỉ sau Indonesia.

Bất chấp giai đoạn căng thẳng trong những năm gần đây, người dân đều thể hiện sự kính trọng và tin yêu với Nhà vua. Sự ủng hộ của người dân với Quốc vương Adulyadej rõ ràng tới mức đã có hàng triệu người Thái bước xuống đường với màu áo vàng của Hoàng gia nhân ngày sinh nhật lần thứ 80 của ông vào năm 2007…

Nhà Vua Bhumibol Adulyadej đã lâm bệnh nặng từ hơn một năm nay và thường xuyên phải điều trị đặc biệt tại bệnh viện Siriraj. Vào ngày 12-10, toàn bộ Hoàng tộc Thái Lan đã có mặt tại bệnh viện để túc trực. Nhà vua qua đời vào lúc 15 giờ 52 phút ngày 13-10 (giờ địa phương) tại bệnh viện Siriraj (Bangkok).

Ngay sau khi Nhà Vua Bhumibol Adulyadej băng hà, Thủ tướng Thái Lan Prayut Chan-ocha tuyên bố, Hoàng Thái tử Maha Vajiralongkorn sẽ lên kế nhiệm ngôi vua. Trong tuyên bố được phát sóng trên tất cả các kênh truyền hình Thái Lan, Thủ tướng Prayut nhấn mạnh: "Chính phủ sẽ bắt đầu tiến hành lễ kế vị và thông báo với Hội đồng lập pháp quốc gia (Quốc hội) rằng Nhà Vua đã chọn người kế vị của mình vào ngày 28-12-1972", ám chỉ ngày Ngài Vajiralongkorn, 64 tuổi, được vua cha phong làm Hoàng Thái tử. Bên cạnh đó, Thủ tướng Prayut cũng tuyên bố Thái Lan để tang Nhà Vua Bhumibol trong 1 năm và người dân nước này không được tổ chức các hoạt động vui chơi và lễ hội trong 30 ngày tới.

Phương Châu