Trao tặng Bằng khen, Giấy khen cho cá nhân, tập thể trong Hội nghị tổng kết Kế hoạch 1048. Ảnh: Lê Tuấn

Được thành lập từ tháng 1-2005, lực lượng chuyên trách PCTPMT BĐBP không ngừng lớn mạnh, vững chắc về quy mô tổ chức và bề dày kinh nghiệm trong công tác đấu tranh PCTPMT. Tuy nhiên, do PCTPMT là mặt trận nóng bỏng, phức tạp, các đối tượng hoạt động ngày càng tinh vi, xảo quyệt, nên Cục PCTPMT luôn phải có những giải pháp cấp bách, phù hợp để tham mưu, chỉ đạo, tổ chức đấu tranh.

Khu vực biên giới Mộc Châu, Sơn La có đường biên giới tiếp giáp Lào dài hơn 40km, địa hình hiểm trở, có đông người Mông sinh sống và có quan hệ dòng tộc, thân tộc lâu đời với bà con ở bên kia biên giới, phong tục tập quán lạc hậu, đời sống kinh tế khó khăn, trình độ dân trí thấp. Tình trạng tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng, súng tự tạo, vật liệu nổ ở đây còn phức tạp, khó kiểm soát. Bên cạnh đó, địa bàn ngoại biên đối diện gồm bản Muống, bản Pưng, bản Huổi Hiềng, huyện Sốp Bâu, tỉnh Hủa Phăn (Lào) lại là điểm "nóng" về hoạt động của tội phạm ma túy (TPMT). Nguy hiểm hơn, chúng thường hoạt động theo toán, nhóm vượt biên vào Việt Nam mang theo vũ khí nóng các loại để bảo vệ, sẵn sàng nhả đạn vào đội hình của ta khi bị phát hiện vây bắt. Mặc dù chính quyền hai tỉnh Hủa Phăn và Sơn La cùng các lực lượng chức năng hai nước đã chủ động, tích cực có nhiều giải pháp đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội gắn với đấu tranh ngăn chặn ma túy thông qua nhiều kế hoạch, phương án, kết hợp cả biện pháp nghiệp vụ trinh sát bí mật với biện pháp vũ trang, bắt hàng trăm vụ, thu một lượng lớn ma túy và vũ khí các loại, song tình hình vận chuyển ma túy qua biên giới vẫn không giảm.

Tại Hội nghị tổng kết Kế hoạch 1048 ngày 15-1-2013, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã đánh giá cao hiệu quả và chỉ đạo nhân rộng mô hình 1048, đưa vào chương trình quốc gia phòng chống tội phạm năm 2013-2014 để giải quyết các điểm nóng về hoạt động của tội phạm ma túy có liên quan hai bên biên giới. Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Kế hoạch 1048 có thể coi là một mô hình sáng tạo mang tầm cỡ quốc tế với nhiều sáng kiến, cách làm hay, mới mẻ và đột phá của các lực lượng Công an, Biên phòng và các cơ quan, ban, ngành địa phương tỉnh Sơn La và tỉnh Hủa Phăn (Lào).

Để giải quyết tình trạng phức tạp về TPMT trên tuyến biên giới Mộc Châu, Sơn La, ngày 23-11-2011, Cục PCTPMT BĐBP đã đề xuất với Bộ Tư lệnh BĐBP phối hợp với Tổng cục Phòng chống tội phạm, Bộ Công an (cụ thể là Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về ma túy (C47) lập kế hoạch đấu tranh. Hai đơn vị thống nhất lập Kế hoạch phối hợp 1048 (viết tắt là KH 1048) nhằm kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa, đấu tranh, trong đó xác định phòng ngừa bằng cách tuyên truyền, vận động, tấn công chính trị là cơ bản và bền vững, đồng thời phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương, xây dựng phong trào quần chúng; kết hợp đấu tranh chính trị với xác lập đấu tranh các chuyên án... tạo thế và lực cho các hoạt động nghiệp vụ của lực lượng chức năng. KH 1048 được sự tham gia tích cực của chính quyền, các ban, ngành tỉnh Sơn La, huyện Mộc Châu và lực lượng chức năng bạn Lào trên tinh thần tuân thủ luật pháp hai nước trong tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch.

Sau gần 1 năm tổ chức thực hiện, lực lượng BĐBP và Công an đã phối hợp tổ chức điều tra cơ bản những địa bàn trọng điểm, phức tạp về ma túy tại địa bàn 4 xã trọng điểm huyện Mộc Châu, phát hiện, lên hồ sơ, lập danh sách 56 đối tượng diện quản lý, 58 đối tượng nghi vấn, 235 đối tượng đang thi hành án tù về ma túy, 83 đối tượng tù tha về do phạm tội ma túy, 72 đối tượng đang truy nã; phát hiện 6 tụ điểm phức tạp về ma túy, 560 đối tượng nghiện ma túy; 5 đường dây nghi vấn đang hoạt động mua bán, vận chuyển ma túy từ Lào sang Việt Nam; xác định, lập danh sách 229 đối tượng cần răn đe, làm kiểm điểm. BĐBP và Công an đã phối hợp với cơ quan chức năng tỉnh Sơn La, huyện Mộc Châu mở đợt tuyên truyền cao điểm, thông qua nhiều hình thức tổ chức được 57 hội nghị nhân dân về phòng chống ma túy và ký cam kết, phát phiếu tố giác TPMT tại các bản; làm băng rôn, khẩu hiệu, phát 6.000 tờ tuyên truyền về phòng chống ma túy; trực tiếp đến 5.511 hộ dân vận động, thu 8.713 phiếu tố giác, trong đó có 2.028 phiếu tố giác trực tiếp, đưa 97 người vào cai nghiện tại các Trung tâm Giáo dục- Lao động.

Lực lượng BĐBP cũng đã tổ chức nhiều hoạt động phối hợp hỗ trợ công tác tuyên truyền như: Tổ chức biểu diễn nghệ thuật, lồng ghép tuyên truyền phòng chống ma túy phục vụ 6.000 lượt người xem cho nhân dân xã Chiềng Sơn, Chiềng Xuân, Lóng Luông, Vân Hồ; tổ chức chiếu phim nhựa phục vụ cho 1.000 lượt người xem ở 8 bản người Mông tại Chiềng Sơn, Chiềng Xuân và bản Pó Nhang, xã Vân Hồ; đưa 40 già làng, trưởng bản, trưởng các dòng họ về Hà Nội gặp mặt tuyên truyền, bồi dưỡng họ trở thành nhân cốt chính để trở về tuyên truyền, vận động trong dòng họ, dòng tộc, cộng đồng. Các đội công tác của Cục PCTPMT BĐBP cũng đã tiến hành điều tra, phát hiện các đường dây vận chuyển ma túy của các toán, nhóm có vũ trang và lên kế hoạch đấu tranh, ngăn chặn, triệt phá.

Lực lượng BĐBP và Công an đã tiến hành các biện pháp nghiệp vụ điều tra và kết luận tình hình hoạt động TPMT, đánh giá được phương thức, thủ đoạn hoạt động của TPMT, hệ thống các đối tượng, tổ chức đường dây hoạt động ma túy trên địa bàn cả nội và ngoại biên. Các đợt tuyên truyền, vận động, đặc biệt của BĐBP và chính quyền địa phương các cấp hai bên biên giới đã tác động mạnh mẽ đến tư tưởng và nhận thức của quần chúng, tạo được sự chuyển biến về nhận thức và trách nhiệm của đồng bào dân tộc đối với công tác PCTPMT; tạo khí thế mới cho công tác đấu tranh, trấn áp TPMT. Từ đó, tình hình TPMT bị trấn áp, phân hóa, cô lập, địa bàn ổn định hơn, nhân dân phấn khởi tin tưởng gắn bó với BĐBP, Công an trong công tác đấu tranh, PCTPMT.

Có thể nói, KH 1048 là một trong những ý tưởng sáng tạo, đem lại hiệu quả thiết thực to lớn, tạo nền tảng ổn định vững chắc, lâu dài, mở ra hướng mới trong cách tiếp cận, nắm, quản lý địa bàn, phòng ngừa, đấu tranh với tệ nạn và TPMT một cách tổng thể, toàn diện cả nội và ngoại biên. Phát huy hiệu quả KH 1048, năm 2013, Cục PCTPMT cũng đã chỉ đạo nhân rộng thực hiện kế hoạch này đối với địa bàn 2 huyện Mường Lát (Thanh Hóa), Quế Phong (Nghệ An)..

Ghi nhận thành tích xuất sắc trong việc phối hợp tham gia chỉ đạo, tổ chức thực hiện đấu tranh PCTPMT, giữ vững an ninh chính trị, ổn định tình hình kinh tế-xã hội trên địa bàn biên giới Việt - Lào, mà tiêu biểu là KH 1048, ngày 25-9-2013, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam đã ký quyết định tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba cho Cục PCTPMT BĐBP.

Tính từ ngày triển khai Kế hoạch đến ngày 30-11-2012, các đơn vị Biên phòng, Công an phối hợp với bạn Lào triển khai, bắt giữ 158 vụ/248 đối tượng, thu giữ hơn 310 bánh hê-rô-in, 116kg bột hê-rô-in, 15.930 viên ma túy tổng hợp, 5,2kg thuốc phiện, 200kg phụ gia, 403.400USD, 19 triệu kíp Lào và nhiều tang vật khác...