Biên phòng - Quan hệ giữa Nhật Bản và Hàn Quốc lại trở nên căng thẳng do tranh chấp lãnh thổ, vì ngày 10-8 vừa qua, Tổng thống Hàn Quốc Li Miêng Pắc tới thăm quần đảo tranh chấp Đốc-đô mà Nhật Bản gọi là Ta-kê-si-ma nằm trên vùng biển giữa hai nước.
 |
Tổng thống Li Miêng Pắc thăm đảo tranh chấp với Nhật Bản. Ảnh: DONG-A ILBO |
Quần đảo Đốc-đô là tâm điểm chú ý của người dân Hàn Quốc và cũng là điểm xuất phát của tâm lý chống Nhật đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa yêu nước. Thời gian gần đây, chiếc ghế của Tổng thống Li Miêng Pắc đang bị lung lay, khi anh trai và các cộng sự thân cận khác của ông bị bắt giữ hoặc phải từ chức do các cáo buộc tham nhũng và nhiều bê bối khác. Ngoài ra, dù Tổng thống Li Miêng Pắc chỉ được nắm quyền một nhiệm kỳ, nhưng ông phải củng cố uy tín cho đảng bảo thủ của mình để đảng này tiếp tục lãnh đạo Hàn Quốc.
Trước cuộc bầu cử, Tổng thống đang cận kề, biết rõ tâm lý đa số người dân chưa quên thời kỳ 1910-1945 bị Nhật đô hộ, ông Li Miêng Pắc và đảng cầm quyền đã chọn quần đảo tranh chấp với Nhật Bản để “đánh bóng hình ảnh” và có thể tranh thủ được lá phiếu của cử tri. Đúng như vậy, chuyến thăm của ông đã nhận được rất nhiều lời tán dương trong nước.
Tuy nhiên, động thái của Tổng thống Li Miêng Pắc chắc chắn sẽ khiến quan hệ Nhật-Hàn rơi vào tình trạng tồi tệ nhất từ trước tới nay. Nhật Bản đã nhiều lần cảnh báo việc Tổng thống Hàn Quốc đến quần đảo tranh chấp sẽ gây phương hại lớn đến mối quan hệ giữa hai nước và Tô-ki-ô sẽ có biện pháp đáp trả mạnh mẽ. Ngay sau động thái của ông Li Miêng Pắc, Nhật Bản đã triệu Đại sứ Hàn Quốc tại nước này và tạm thời rút Đại sứ Nhật Bản ở Xơ-un về nước để phản đối.
Thủ tướng Nhật Bản Y-ô-si-hi-cô Nô-da đã chỉ trích chuyến thăm là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, đồng thời khẳng định lập trường kiên định của Tô-ki-ô đối với quần đảo Ta-kê-si-ma (Hàn quốc gọi là Đốc-đô) là lãnh thổ không thể tách rời của Nhật Bản. Trước tình hình căng thẳng leo thang hiện nay, Tô-ki-ô đã hủy cuộc họp thường niên giữa Bộ trưởng Tài chính hai nước. Trong khi đó, quân đội Hàn Quốc cũng lùi thời gian tiến hành cuộc tập trận giữa Hải quân và Cảnh sát biển nước này tại vùng biển gần quần đảo tranh chấp. Đây là cuộc tập trận thường kỳ và luôn vấp phải sự phản đối từ phía Nhật Bản.
Chính phủ Nhật Bản hiện cũng đang cân nhắc hành động đáp trả, trong đó có khả năng đưa vụ việc ra Tòa án Công lý quốc tế và việc rút khỏi thỏa thuận “ngoại giao con thoi” giữa lãnh đạo hai nước mà theo kế hoạch Thủ tướng Nô-da sẽ thăm Hàn Quốc trong năm nay. Đây được xem là những động thái đáp trả hoàn toàn tự nhiên về mặt ngoại giao. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra hiện nay là, liệu động thái đáp trả của Chính phủ Nhật Bản có thực sự hiệu quả hay không? Chính phủ do đảng Dân chủ Nhật Bản cầm quyền đã từng không thể “ngăn cản” Thủ tướng Nga Đmi-tơ-ri Mét-vê-đép hai lần thăm quần đảo Cu-rin. Giới quan sát cho rằng, Tô-ki-ô cần quan sát chặt chẽ mọi diễn biến để đảm bảo chắc chắn Hàn Quốc sẽ không nâng cấp khu vực tranh chấp này thành một căn cứ quân sự chiến lược, trong khi vẫn kiên trì yêu cầu Xơ-un kiềm chế, không có thêm các hành động gây hấn.
Căng thẳng bùng phát giữa Nhật Bản và Hàn Quốc hiện cũng được xem là một trở ngại tạm thời đối với Mỹ, nước đang tìm cách thúc đẩy mối quan hệ hợp tác giữa hai đồng minh của Oa-sinh-tơn trong khuôn khổ chiến lược “trở lại châu Á”. Nhà nghiên cứu kỳ cựu Brúc Cơ-lin-nơ của Quỹ Di sản (Heritage), một trung tâm tư vấn theo đường lối bảo thủ ở Mỹ cho rằng, Mỹ nên giữ thái độ trung lập, nhưng phải tìm cách khuyến khích hợp tác ba bên (Mỹ-Nhật-Hàn), trong đó có thể tăng cường các cuộc tập trận quân sự và tổ chức các cuộc hội đàm thường niên giữa Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng ba nước. Tuy nhiên, một số nhà phân tích khác lại cho rằng, tình trạng căng thẳng này có thể sớm chấm dứt vì tổng thống sắp tới của Hàn Quốc có thể lại tìm cách tái khởi động quan hệ với Nhật Bản.
