Hằng ngày chỉ có lác đác vài bệnh nhân tới điều trị tại cơ sở điều trị Methadone của Trung tâm Y tế huyện Mường Lát. Ảnh: Linh Nga

Năm 2013, cơ sở điều trị cai nghiện bằng Methadone ở huyện Mường Lát được đưa vào hoạt động. Sau gần 2 năm triển khai, hiệu quả mang lại trong việc giúp đối tượng nghiện ma túy cai nghiện tại cộng đồng là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, huyện Mường Lát cũng gặp phải vô vàn khó khăn.

Theo số liệu từ Trung tâm Y tế huyện Mường Lát, đến cuối năm 2014, sau 1 năm triển khai điều trị cai nghiện ma túy bằng thuốc Methadone, toàn huyện mới có 28 người nghiện chích ma túy tham gia điều trị, trong số đó, có 8 trường hợp bỏ giữa chừng khi đang điều trị. Chính điều này đã tạo nên nghịch lý là trong khi số lượng người nghiện ma túy nhiều, thuốc Methadone không thiếu, nhưng người nghiện lại không tiếp cận được. Vì lẽ đó, công tác điều trị cai nghiện ma túy bằng thuốc Methadone của huyện Mường Lát không đạt được yêu cầu đề ra.

Bác sỹ Hồ Văn Trọng, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Mường Lát cho biết: "Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên trước hết là do đồng bào các dân tộc sinh sống ở khu vực miền núi có trình độ dân trí chưa cao nên quá trình truyền thông, tư vấn của các cán bộ cơ sở điều trị Methadone cho người nghiện ma túy gặp nhiều trở ngại. Bên cạnh đó, địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn, nhiều người nghiện ma túy cách xa cơ sở điều trị từ 30 đến 50km, khiến cho họ ngại đến cơ sở điều trị".

Theo tìm hiểu của chúng tôi, số đối tượng nghiện trên địa bàn huyện Mường Lát chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông và Thái, họ sinh sống trên những ngọn đồi cao, những bản trong vùng sâu heo hút nên việc tiếp cận với điều trị cai nghiện bằng Methadone gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, người nghiện lại có thể mua ma túy về sử dụng lại một cách dễ dàng vì ở các bản giáp biên giới, các đối tượng vẫn lén lút bán lẻ ma túy cho người nghiện.

Điều đó khiến cho công tác cai nghiện tại cộng đồng gặp nhiều khó khăn, trở ngại. Hiện nay, qua khảo sát, huyện Mường Lát có 426 đối tượng nghiện ma túy có hồ sơ quản lý, lũy tích từ ca nhiễm HIV đầu tiên được phát hiện từ năm 2001 đến nay có 264 người, trong đó, 147 người đã tử vong do AIDS; 200 người đang được điều trị ARV.

Để người nghiện có thể tiếp cận điều trị cai nghiện bằng Methadone, Trung tâm Y tế huyện Mường Lát đã tìm cách đưa thuốc Methadone về khu dân cư nơi có nhiều người nghiện ma túy, thông qua hình thức mở thêm các cơ sở điều trị Methadone vệ tinh. Đến nay, tại huyện Mường Lát đã có 2 cơ sở điều trị Methadone vệ tinh ở xã Trung Lý và Mường Lý là những địa phương có tỷ lệ người nghiện cao và nằm cách xa trung tâm huyện. Theo bác sĩ Hồ Văn Trọng, việc đưa các cơ sở Methadone vệ tinh vào hoạt động đã giúp người nghiện tiếp cận điều trị cai nghiện bằng Methadone một cách dễ dàng, giảm chi phí trong việc đi lại, góp phần nâng cao hiệu quả của việc điều trị cai nghiện bằng Methadone tại cộng đồng.

Cai nghiện ma túy bằng thuốc Methadone đòi hỏi người nghiện ma túy phải điều trị thường xuyên (ngày uống 1 lần) và lâu dài (khoảng 2 năm, tùy theo mức lệ thuộc ma túy của từng người). Thiết nghĩ, với những khó khăn mang tính đặc thù của huyện biên giới như Mường Lát, các cơ quan chức năng cần có kế hoạch hỗ trợ, tạo điều kiện hơn nữa để người nghiện được chữa bệnh, hòa nhập cộng đồng.