Thầy mo Sùng Gà Sùng, năm nay gần 80 tuổi với thâm niên hành nghề cúng bái ngót nửa đời người. Trước đây hễ trong bản nhà nào có người ốm là thầy mo Sùng có mặt “đuổi” con ma. Mỗi lễ cúng đuổi ma phải mất 1 con bò hoặc trâu, nhà nghèo cũng phải mổ lợn, gà. Đã bao gia đình có người ốm tán gia bại sản vì “đuổi” con ma, nhưng bệnh tật vẫn không thuyên giảm. Đến bản thân ông Sùng bị đau cái chân, cái bụng, gia đình ông mổ bò, lợn, gà mà cái bụng, cái chân vẫn cứ hành hạ ông mỗi ngày.

Khi nghe tin BĐBP Hà Tĩnh khánh thành Trạm xá quân dân y kết hợp tại bản Thoọng Pẹ để khám chữa bệnh cho dân bản, ông Sùng vẫn cho rằng, ốm đau là do “con ma” nó hành, nên luôn tìm mọi cách cản trở để mọi người trong bản không đi, thậm chí còn “dọa” nếu đi mà sau này có ốm đừng hòng ông đến cúng cho.

Rồi rất nhiều người ốm trong bản được Quân y BĐBP chữa đã khỏi bệnh, bản làng cũng sạch sẽ hơn, trâu bò nhốt xa nhà ơ, phát quang bụi rậm, vệ sinh quanh nhà. Nhưng ông Sùng vẫn không phục và cho là BĐBP chỉ gặp may thôi. Đến khi bệnh nặng tái phát nằm liệt giường, cán bộ quân y của BĐBP Việt Nam đến tận nhà khám bệnh, cấp thuốc, sau một tuần uống thuốc thấy bệnh giảm, sức khỏe hồi phục, ông mới tin tưởng vào viên thuốc của quân y.

Khi tôi hỏi, bây giờ ông còn mổ trâu, mổ bò để làm lễ đuổi con ma mỗi khi đau ốm nữa không, thầy mo Sùng Gà Sùng xua tay: “Ấy chết. Ngày xưa mình mê tín tưởng ma quỷ làm cho mê ốm, 10 năm mắc bệnh đau chân, đau gan, cúng bao nhiêu bò, lợn mà chẳng đỡ, vậy mà quân y của BĐBP Việt Nam đến khám bệnh, nó ấn cái ống nghe đằng trước, đằng sau và phát cho vài vỉ thuốc, vậy mà tôi hết hẳn đau. Đã vậy, nó còn hướng dẫn bà con trong bản: Ở sạch, ăn sạch, ăn chín, uống sôi, nằm phải có màn, bệnh tật của bà con giảm nhiều, không còn bệnh sốt rét nữa, đời sống của bà con được nâng lên”. Ông Sùng còn cho biết thêm: Nghe tin có cán bộ to sang kiểm tra cái trạm xá, nên tôi bắt thằng con đưa lên đây để chứng minh cho cán bộ biết là người dân Thoọng Pẹ cần cái trạm xá ấy như thế nào, để họ đầu tư nâng cấp trạm thêm nhiều chỗ cho dân bản đến chữa bệnh, cứ như hiện nay, 2 người nằm một giường khổ quá.

 Niềm vui từ Thoọng Pẹ

Bác sĩ Lê Văn Sơn - Trạm trưởng Trạm xá quân dân y Thoọng Pẹ cho biết: Khu vực Căm-cớt, tỉnh Pô-ly-khăm-say là khu vực trắng y tế của Bạn, do vậy, Bộ chỉ huy BĐBP Hà Tĩnh đã chủ động đề nghị cấp trên đầu tư xây dựng phòng khám Thoọng Pẹ (Lào) để chăm sóc sức khỏe cho nhân dân bạn Lào. Sau 4 năm hoạt động, trạm xá đã phát huy tốt việc chăm sóc sức khỏe cho nhân dân nước bạn Lào ở khu vực biên giới và trở thành điểm sáng về mối quan hệ đoàn kết đặc biệt hữu nghị của nhân dân Việt Nam-Lào ở khu vực biên giới này. Trung bình mỗi năm đã có hàng nghìn lượt người được khám, chữa bệnh; các dịch bệnh được kiểm soát, khống chế, được nhân dân và chính quyền Bạn đánh giá cao. Thậm chí có người bệnh ở Viêng Thoong vượt 200km từ nội địa nước Bạn để nhờ người thân sống ở Thoọng Pẹ đưa lên Trạm xá khám chữa bệnh. Nhưng chân bệnh nhân này bị hoại tử, y bác sĩ ở Trạm đành bó tay. Bệnh nhân đã sang Việt Nam phẫu thuật cưa chân. Vừa cưa xong, người này đã nằng nặc xin xuất viện để về nằm điều trị tại Trạm xá quân dân y Thoọng Pẹ, vì tin vào tay nghề và sự nhiệt tình của quân y BĐBP Việt Nam. Bác Vừ Soong Dở, Chủ tịch Mặt trận Thoọng Pẹ hiện nay: Hiện tại có 2 bệnh nhân bị tai biến ở Mỹ có người nhà ở Thoọng Pẹ đã nhờ Trưởng bản lên Trạm nhờ “can thiệp” để được về nước điều trị tại trạm xá, vì họ nghe người nhà kể Trạm đã từng điều trị thành công một bệnh nhân tai biến.

Thầy mo Sùng Gà Sùng đang được quân y BĐBP Hà Tĩnh khám bệnh. Ảnh: H.M

Đến khảo sát cơ sở hạ tầng Trạm xá quân dân y Thoọng Pẹ, bác sĩ Nguyễn Châu Long, Đại tá, Trưởng phòng Quân y BĐBP chia sẻ: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và lời dạy của Bác Hồ đối với BĐBP” và Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, giữ vững kỷ cương, sống có tình thương, đề cao trách nhiệm” của Đảng ủy BĐBP; BĐBP Hà Tĩnh đã huy động cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị và các doanh nghiệp, nhà hảo tâm ủng hộ kinh phí để xây dựng Trạm xá quân dân y Thoọng Pẹ. Không chỉ khám chữa bệnh thông thường, các y, bác sĩ của Trạm còn tham gia nhiều hoạt động liên quan đến chăm sóc sức khỏe cho nhân dân trên địa bàn.

Tuy nhiên, do lưu lượng bệnh nhân nước Bạn đến khám chữa bệnh tại trạm ngày một đông đã đặt ra yêu cầu cần đầu tư nâng cấp về trang thiết bị cơ sở vật chất và con người để nâng cao hơn nữa chất lượng chăm sóc sức khỏe cho nhân dân nước Bạn và tiếp tục phát huy hiệu quả chăm sóc sức khỏe đã đạt được. Và qua khảo sát, đoàn công tác đã nhất trí sẽ đề nghị nâng cấp Trạm quân dân y kết hợp Thoọng Pẹ theo danh mục Trạm y tế cấp xã có bác sĩ trong năm 2012 (với mức đầu tư sửa chữa cơ sở vật chất khoảng 150 triệu đồng/năm; tiền thuốc chữa bệnh khoảng 100 triệu đồng/năm); tiến tới thành lập Phòng khám quân dân y Thoọng Pẹ có đủ bác sĩ, y sĩ, sản nhi…

Nếu đề nghị của Đoàn công tác do bác sĩ Nguyễn Châu Long được chấp nhận, đây sẽ là một tin vui lớn đối với nhân dân nước bạn Lào sinh sống tại khu vực biên giới tiếp giáp với tỉnh Hà Tĩnh (Việt Nam).